Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog

Recherche

1 septembre 2017 5 01 /09 /septembre /2017 09:55
HOLEN MOR ( L'Histoire et l'Héritage II ) - Divagations - Digressions - Distroelloù ( A-Propos du " Cycle de l'Etoile " , Pensées , Journal , etc ... )  5 - Carnet de Voyage .

 

HOLEN MOR

 

 

 

 

L'Histoire et l'Héritage ( An Istor hag an Hêrezh )

 

 

 

 

 

 

V - Carnet de Voyage

 

     

      

      1 - Nîmes ( 03/08/2017 )

 

                

                Visité Nîmes : la " Maison Carrée " , temple muet d'une foule superficielle de touristes qui s'agite vainement , comme un flot sans âme , le soir , sous le feu des sunlights et l'animation des concerts , devant ce témoin-phare de la permanence des siècles . Logé dans une maison de profs baba-cool et d'artistes ...

Le lendemain , c'est Arles , posant timidement sur le delta ses ruelles fleuries du Moyen-Âge où sont installés de nombreux peintres du monde entier venus chercher peut-être , en ce sanctuaire majestueux de Provence huguenote , reflets et couleurs d'un ciel d'azur où chante encore parfois , mêlées à la musique sombre du fleuve qui va se perdre dans l'infini de la mer , la langue merveilleuse de Mistral ... ( 4/08 )

Arle !

O , tu que siès estrado

Tout ça que l'on pou estre ,

La metropouli d'un empèri ,

La capitalo d'un reiaume

E la matrouno de la liberta ... "

Frederi Mistrau ( 1 )

 

              Aix enfin , la cité des fontaines , théâtre de précieux souvenirs d'enfance , le cours Mirabeau , les marchés de la vieille ville où , "Au Péché Mignon ", nous choisissions quelques succulentes pâtisseries pour aller les offrir à notre oncle de Landerneau qui , auprès de ma tante et de ma cousine , habitait , bien loin de chez lui , la patrie de Cézanne ... ( 5/08 )

 

       

        2 - Cimiez ( 09 / 08 / 2017 )

 

              

              Revu le " Petit Bois " proche du " Jardin des Roses " dans le parc du monastère franciscain de Cimiez : c'est là qu'en sortant de l'école , je courrais lorsque j'avais neuf ans sous l'oeil attentif de grand-mère Alice . ( 2 )

Seconde " madeleine " de Proust après Brocéliande en mon tout jeune âge , c'était un autre pays des merveilles surplombant la cité industrieuse des hommes-fourmis , tout en bas .

Moi , je n'avais pas perdu mon " jardin des oliviers " ! ( 3 )

 

       

       3 - Kerylos ( 13 / 08 / 2017 )

 

" Comme si je n'étais pas sorti de Kérylos , comme si cette croisière avait été un de mes rêves , quand je me disais que j'étais enfermé dans une fusée qui allait crever l'oeil de la déesse Lune ... "

Adrien Goetz - " Villa Kérylos " *

 

           

             Proche elle aussi des Fourmis , c'est le nom de l'éperon rocheux qui la porte , la villa Kerylos , nouvel enchantement , n'est certes pas la Tour Eiffel ( Gustave habitait la maison voisine ) pointée comme un astronef en direction des étoiles , mais , nostalgie grecque mise à part , si l'on considère l'expédition de Pythéas partant vers la lointaine Thulé depuis Marseille à la recherche de l'ambre et de l'étain précieux , thème de l'exposition souterraine , ce vaisseau de pierre sur l'onde marine pourrait , comme l'Artémis ou l'Alcyon , paraître une vision plus horizontale d'un voyage intemporel vers l'inconnu ! ( 4 )

Je suis entrain de lire le livre de Goetz , version romancée de l'histoire de la famille Reinach selon nos guides .

 

 

 

( A Suivre )

 

 

 

                                       ___

 

DAN AR WERN - HOLEN MOR - L'Histoire et l'Héritage II - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . "Holen Mor " , copyright 2013 .

                         ___

Notes :

1 - Frédéric Mistral  ( Frederi Mistrau , 1830 / 1914 ) , écrivain provençal , auteur de " Mireio " ( Mireille , 1859 ) , prix Nobel 1904 . 

2 - "Balade au Pays des Ombres " ( Journal de Yann Kervern I ) / "Tro-Vale e Bro ar Skeudoù " ( An Istor hag an Hêrezh I - HOLEN MOR III ) .

- Préface du livre de Jean-Paul Potron , "Nice , 100 ans , 1860 - 1960 " , par J.M.G Le Clézio , 1997 .

4 - Kérylos , en grec , veut dire "Alcyon " : " Les alcyons volent sur les vagues , ce sont les oiseaux de la tristesse , ceux qui pleurent dans les poèmes . " ( "Villa Kérylos " , I , 6 - Adrien Goetz , 2017 ) .

   - "Artémis " était le nom du bateau de Pythéas ( vers 380 - 310 avant J.C ) , explorateur grec né à Massalia

( Marseille ) .

 

* "Villa Kérylos " , II , 16 - L'Ancre en Mosaïque , par Adrien Goetz , 2017 . 

Statue de Pythéas par Auguste Ottin ( 1811 - 1890 ) / Façade de la Bourse de Marseille .

Statue de Pythéas par Auguste Ottin ( 1811 - 1890 ) / Façade de la Bourse de Marseille .

Repost 0
30 juillet 2017 7 30 /07 /juillet /2017 16:28
Die Ekstatische Jungfrau / La Vierge Extatique Anna Katharina Emmerich , par Gabriel Von Max , 1855 .

Die Ekstatische Jungfrau / La Vierge Extatique Anna Katharina Emmerich , par Gabriel Von Max , 1855 .

 

Holen Mor

 

 

 

 

L'Histoire et l'Héritage II ( An Istor hag an Hêrezh II )

 

 

 

 

 

I - Cathédrale

( 26/06/2017 )

" Ce visage est le mystère même de la divine beauté , cette incompréhensible splendeur qui nous enveloppe et nous pénètre , de la même manière que l'air est pénétré par la clarté du soleil ... "

Christiane Rancé - " En Pleine Lumière " ( Carnets Spirituels ) .

     

 

      En détaillant les symboles gravés sur la pierre de la cathédrale de Chartres ( Note liminaire du " Passeur des Mondes " ) , je ne pouvais manquer de songer au fameux " mur des siècles " présenté par Victor Hugo dans " La Vision d'où est Sorti ce Livre " , sorte de préface à son oeuvre légendaire . ( 1 ) 

Ce majestueux édifice , maison de  Dieu , n'est-ce pas celui deviné au bout de l'horizon sans fin de Beauce par l'enfant de " La Recherche " lorsque celui-ci se rend à Combray et que les cieux sur la plaine à " la mouvante écume " de lumière blanche et bleutée , lui laissent entrevoir leurs mystères du temps perdu ?

( 2 )  

" Etoile de la mer voici la lourde nappe

  Et la profonde houle et l'océan des blés ... " ( 3 )

 

      Quant à mon histoire aux motifs mystérieux et colorés de rêve , cher lecteur , tapisseries magiques d'enluminures anciennes , robes de calcaire moirées d'azur diaphane inspirées de Fortuny recouvrant ses pieds d'un blanc de neige , peut-être vous parlera-t-elle mieux que l'ombre grise voilant son visage trop pur d'un hiver de tristesse ? ...

" ... car tout doit revenir comme il est écrit aux voûtes de Saint Marc et comme le proclament , buvant aux urnes de marbre et de jaspe des chapiteaux byzantins , les oiseaux qui signifient à la fois la mort et la résurrection ... " ( 4 )

 

II - Bazh Blenier Laz-Senin

( 1/08/2017 )

 

        Ober sin a ra gant mousfent ragevezh Doue ? Resevet m'eus hiziv ur seurt bazh penn laz-senin , prof-degemer pa ' z oc'h koumanantet d'un dastumadenn sonerezh klasel ! / Clin d'oeil amusant de la  Providence ? Reçu aujourd'hui une baguette de chef d'orchestre en cadeau de bienvenue pour un abonnement à une collection de musique classique ! ( 5 )

           

 

III - Sister Baby

( 2/08/2017 )

 

         Sémillante journaliste ( Margaux de Frouville ? ) interviewant une jeune mère de famille .

Imaginons-la en baby-sitter quelques années plus tôt , lorsqu'elle faisait encore ses études , chantonnant sur de nouvelles paroles ce tube impérissable de Julien Clerc :

" Fous' y une baffe à c' momignard ,

  Qui n'arrête pas d' crier , gémir ,

  D'hurler , de geindre ,

  Quand moi j'essaie d' lire mon canard ...

"Fais-moi une Place " , ou naissance du mal , de la souffrance ... ( 6 ) Et puis maintenant , la voici tombée amoureuse dans les bras du monsieur qui , ayant grandi , devient patron de presse :

" Fais-moi une place dans ton journal ... "

 

 

IV - Pandora : Instant de grâce ?

( Par-delà le Bien et le Mal  )

( 26 / 08 / 2017 )

 

          " Une étrange clarté est entrée en moi ,

              Et cette clarté y a fait la nuit ... "

              Guy de Maupassant - " Lettre d'un Fou "

                                                   ( 1885 )

 

à Jean Richer ( 1915 - 1992 ) , mon professeur spécialiste nervalien de la Faculté de Nice .

 

      

           Soeur d'Ishtar incarnant la Lumière , Ereshkigal est aussi , dans la mythologie sumérienne , déesse du royaume des morts . 

         Lily et Virginia sont pareillement cousines , tandis que la vieille femme sur le banc , danseuse-étoile face à l'infini , se rappelle que l'ex-empereur à côté d'elle , miraculeusement sauvé du peloton d'exécution , l'avait jadis désirée , lorsqu'elle était encore jeune et lui si rayonnant ... ( Le Livre de Virginia , I , 1 - La Belle et l'Empereur ) .

         Représentant l'idée du " double " androgyne Soufre-Mercure ou Roi-Reine , le mythe d'Aelia , Soleil de Jérusalem en même temps que vision déchue d'une courtisane semblable à celle de Babylone ou à Marie-Madeleine , épouse mystique du Christ incarnant aussi Sophia , la Sagesse , est lié à celui de Laelia , Vierge toute pure née au-dessus de l'ombre .

De ce point de vue , nous explique Jean Senelier , " la réalisation de l'Oeuvre a pour base fondamentale cette union de deux dualités : monade mâle FEU  ( mâle ) - AIR  ( femelle ) avec dyade femelle TERRE  ( femelle ) - EAU  ( mâle ) , en vue de la Pierre Philosophale , androgyne parfait , tant du point de vue opérationnel que du point de vue spirituel . " ( 7 )

Et tandis que les ténèbres du Shéol sont rattachées à la dyade , précise encore Origène , la lumière et la vie le sont à la monade , un aspect maléfique prédominant , dû à l'élément Terre . ( 8 )

" Eve fut engendrée par l'homme sans l'aide de la femme , le Christ fut engendré par la femme sans l'aide de l'homme , l'androgyne prendra naissance des deux , conclut Charles Ritter en 1810 . 

Mais l'époux et l'épouse vont fusionner ensemble dans un seul et même éclat  ! " ( 9 )

 

" C'est l'heure de la nuit : elle n'est point ténèbres , elle n'est point ombre non plus . Elle est obscurité , joyau sombre que déchire l'éclat brutal de l'éclair , le rougeoiement de l'instant de grâce ... "

( 10 ) 

 

 

 

( A Suivre )

 

                          ____

 

DAN AR WERN - HOLEN MOR - L'Histoire et l'Héritage II - 1/ 4 - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " Holen Mor " , copyright 2013 .

                          ____

Notes :

1 - " La Légende des Siècles " ( 1855 - 1883 ) , I , 1 - La Vision d'où est Sorti ce Livre ( Guernesey , 1857 / 1859 ) par Victor Hugo ( 1802 - 1885 ) .

2 - " Contre Sainte-Beuve " ( 1954 , posth. ) , recueil de critique littéraire de Marcel Proust ( 1871 - 1922 ) .

3 - " Présentation de la Beauce à Notre-Dame de Chartres " , poème de Charles Péguy ( 1873 - 1914 ) dans son recueil intitulé " La Tapisserie de Notre-Dame " ( 1913 ) .

4 - " La Prisonnière " ( 1923 , posth. ) , 5è volume de " A la Recherche du Temps Perdu " de Marcel Proust .

Mariano Fortuny Y Madrazo ( 1871 - 1949 ) , peintre , graveur et styliste espagnol évoqué par Proust .

5 - "Histoire d'un Chef d'Orchestre " , nouvelle de Dan Ar Wern parue dans le 3è tome du " Cycle de l'Etoile " ( Auberive ) .

6 - " Fais-moi une Place " ( 1990 ) , chanson de Julien Clerc dans l'album du même nom , paroles de Françoise Hardy .

7 - " Autour de Pandora " ( 1975 ) , étude littéraire critique par Jean Senelier de l'oeuvre de Gérard de Nerval  ( 1808 - 1855 ) intitulée " Pandora " , suite des " Amours de Vienne " parue dans l'introduction du " Voyage en Orient " ( 1852 ) .

8 - "Philosophumena " ( Réfutation de toutes les Hérésies , 3è siècle ) d'Origène , Père de l'Eglise , ou Hippolyte de Rome , tous deux théologiens nés à Alexandrie .

9 - Charles Ritter , cité par Jean Senelier ( Autour de Pandora ) , peut-être Carl Ritter ( 1779 - 1859 ) , géographe ancré dans la pensée romantique allemande ?

10 - " Au Péril de la Nuit : Femmes Mystiques du XXè Siècle " , Prélude , par François Marxer , 2017 .

   

Repost 0
27 février 2017 1 27 /02 /février /2017 11:29
L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR IV - Goanag em Digenvez ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz II ) - 2 - Kanenn Vilitiz .
L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR IV - Goanag em Digenvez ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz II ) - 2 - Kanenn Vilitiz .

 

An Istor hag an Hêrezh I ( L'Histoire et l'Héritage I )

 

 

 

HOLEN MOR IV

 

 

 

 

II - Goanag em Digenvez ( 2 )

      ( 1990 - 1992 )

 

 

 

2 - Kanenn Vilitiz *

 

                                                               16 a viz Du 1990

 

    

 

 

M ... gaezh ,

 

                 

        

     " ... A-nevez e lugerno ar bleunioù gant an heol  " , diouzh ma vez skrivet gant Francis Jammes : resevet m'eus da lizher . ( 1 )

Ha pa selaouan 'vel breman ouzh sonerezh Debussy , emaon o kavout un diskar-amzer melkoniek en-dro , unan a spin 'giz un nadoz-aer eus he divaskell diavaez an traoù . Dislavar pe varzhelezh ? P'lec'h 'man ar wirionez ?

     Ne oa hini ebet da gompren va zristidigezh " pa laoske a-unvan ganto o garmoù levenez steredennoù ar mintin . " ( 2 )

Kentan skleur un deiz nenvel  !

 

   " Steuzian a ra an noz , pellaat ar stered . Setu m'eo aet en-dro d'ar gêr gant o re garedik an doused diwezhan ...

Ha me hogen o tresan dit war an traezh ar gwerzennoù-man dindan ar glav ... " ( 3 )

 

   " Beuzet ' oa va sonj gant un dour druz nevez aet da sankan don en douar gwerso kent tarzhan hiziv eus askre tenval kondonioù an douar , tamm daeroù boull sklaer ha glan o ruilhal war vousc'hoarzh he dremm 'vel perlez glizh dindan he malvennoù serret ... ( 4 )

" 'Vel kentan pok ar garantez 'raok ma vefe roet dezhi da intent he-unan ... " ( 4 )

 

   " Azginivelezh ar c'hras gant ur vuhez wirion a santfemp genel adarre ivez ennomp he c'halon o virvin krenvoc'h 'get anien hor boud ha pelloc'h 'get islonk distrad an dazont hag ar peurbad ; ur vuhez en he sav 'vel ur vleunienn vurzhudus e kildroioù ur bed a adkavomp fromet holl pa gemeromp penn hent Gwener pe erruomp estlammet dirak gouel drellus ar Brinsez Ishtar ... " ( 4 )

 

   Ha padal , pa'z an war-grec'h an duchenn Montmartre da bedin 'vel dec'h ar Galon-Sakr , eo bepred skoet va hini dister-me gant He zalmadennoù ken krenv ha kanvaouus rak hon didruez Outi pa oa bet lezet en poan hag en dizeri .

'Vel un draen spern sanket don enni eo gwasket gant da zilavar , daoust d'ar vinc'hoarzhig-se a sked a-wechoù war da zremm , sin da zrantiz , arouez ur goanag nevez bennak , marteze , pa ziskouez un tamm karantez ha kenskoazell 'vit ar paourkaezh tud 'veldon-me n 'o deus hini ha netra ebet ken met digenvez pa rafe stad dezho un nebeudig tommder hepken a vignoniezh e-barzh ...

Hag er-maez , koulskoude ?

 

Mil bennozh dit c'hoazh , mignonez ker , 'vit da c'hêrioù gwir ,

 

 

 

 

DAN

 

 

 

 

( Da Vezan Kendalc'het )

 

 

 

                                                 ___

 

 

DAN AR WERN - An Istor hag an Hêrezh I - Holen Mor IV - Goanag em Digenvez ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz II ) - 2 - Kanenn Vilitiz - 16 a viz Du 1990 ( Adwelet : C'hwevrer 2017 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . "Goanag em Digenvez " , copyright 2016 - " Holen Mor " , copyright 2013 .

                              ___

 

Notennoù :

1-"Kanv ar Bokedoù-Laezh " ( Le Deuil des Primevères , 1901 ) , eilvet klemmgan , gant Francis Jammes ( 1868 - 1938 ) , barzh ha romantour gall .

2 - Job , 38 , 7 .

3 - "Kanennoù Bilitiz " * ( Les Chansons de Bilitis , 1894 ) , XII - Glav ar Mintin ( la Pluie au Matin ) , gant Pierre Louÿs ( 1870 - 1925 ) , barzh ha romantour gall , sonaozet gant Claude Debussy ( 1862 - 1918 ) etre 1897 ha 1901 .

4 - Stumm kozh "An Erbeder " ( Le Passeur des Mondes ) , Trede Lodenn , XII , 3 - A-Drenv da Ouel Ishtar

( Derrière le Voile d'Astarté ) . 

 

 

 

 

 

 

Taolenn : "Girl with a Peacock Fan " ( war-dro 1860 ) , gant George Frederic Watts ( 1817 - 1904 ) , livour , kizeller arouezour saoz .

 

   

 

 

Repost 0
9 décembre 2016 5 09 /12 /décembre /2016 10:51
L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 6 - Douster Bevan .
L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 6 - Douster Bevan .

 

L'Histoire et l'Héritage I ( An Istor hag an Hêrezh I )

 

 

 

 

HOLEN MOR III

 

 

 

 

Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( 6 )

 

 

 

 

- Douster Bevan

 

      

     "Ur Rouantelezh skizofrenek " a rae eus e vro c'henidik pa venege Breizh Zavier Grall ( 1 ) :

Dav ' oa bet dezhan he adijinan dibaouez adalek tourioù Sarcelles marteze , o tresan livioù e ene trubuilhet 'kreiz holl re bet kaset dre-man gant tud eus pevar c'horn ar bed hag o tiskulian e hini e-unan e trolinennoù diresis un hunvre pe ur yezh digant an harlu .

     "Unan bennak evel-se " edon ( 2 ) , o vougan e kambrig dizanv ur gêr estren 'vel hini Le Clezio , met o kavout repu daoust da se enni hag ivez e lennadenn adkroget bepred eus levr va foan em ziabarzh , prenester digor-frank neoazh war an donvor ha war un natur stank-tre pe dost , he degouezhioù ken rust ha damzic'hortoz !

Piv , du-man , en doa envoret ergentaou douster bevan ?

( 3 )

     Koun am boa dalc'het eus barroù-arnev feuls-tre kentoc'h , eus ur mor o spouman dindan yudoù ar Mistral gouez o tont eus ar c'hornôg , frondoù mezvus tamariskl ha siprez gantan , a skube a-gevret gant nerzh poultrenn ar straedoù ha brizhsked touellus ar binvidien nevez .

Doureier-beuz ar glav a rae o c'hwezh put da c'houde , o c'haranan an douar , o toullan-didoullan ruzelennoù ruz-plom a-bezh a darzhe war an ter-douar teuzet . Ha goulloù taer , trellus an heol o tomman maezioù an endro a-nevez kent brevin an dud gant holl e c'halloud meurdezus !

   Pegement a endervezhioù en digenvez 'pad ehanoù-hanv didermen , kuzhet a-drenv damskeud warezus bet silet dre 'r stalafioù ' keit ma veze seblantet un dae bevan er-maez dre greiz ar c'hwrez !

   Ul liorzh-bugale avat ' oa Nisa 'vidon da gentan .

Ebatal a raemp e skeud ar manati 'touez dismantroù Cimiez , keoded kozh ar Romaned .

Savet eo bet ar skolig war un doare beg-douar uhel a-us da blaenenn veurdezus ar Paillon . ( 4 )

Ribitailhoù bugale ' c'hoarie 'man 'mesk ar bleunioù liesliv , oc'h ober soubig e dour ar feunteunioù pe o redek dindan ar gwez-orangez .

Na pebezh plijadur ' oa bet din adkavout un tamm uheloc'h "ar c'hoadig " , seurt kornadig kuzh 'vel ur peniti dihewel ha didrouz ma veze skoachet ennan er skeud an tomman dervenn d'am c'halon !

Mont a rae mamm-gozh Alis ganin a-wechoù , o klask du-hont a-dra-sur ur goudor a-berzh Doue 'enep an ifern 'kreiz an tan .

' Vidon-me , ' oan e ged da dreuzin gant hiraezh met aonik un tamm ivez en tu all ar bed-man da "Vro ar Burzhudoù " estlammus , rouantelezh achantet va c'haeran hunvreoù-bugel !

En ul lec'h dudioù dinamm , teatrig " troioù-kaer " hon yaouankiz 'vel ma oa an hini-se , ne zaleen ket da santout un dra bennak diaes din da gompren en disheol  ...

Plijout a rae din pignat , me va-unan pe gant tud all , ouzh ur wezenn ken munut ma veze graet eus ur skourr hepken , izel a-walc'h , a glote mat gant neuz an takad douar .

Kludet warni e kleven frondoù mezevellus , o vezan intret betek kreiz va c'halon gant sarac'h o sevel diouzh an didrouz hag o selaou unan bennak er pellder o strakal diheverzh e gammedoù gevrinus war dachenn ar bochad gwez bet goloet a zelioù pin 'pad ma kemmeske ingal trouz divent ar mor 'vel ur seblant sorc'hennus anezhan gant hini dispis tolpad tudoù , kirri hag uzinoù ar gêr vras vogedet gant he gazoù saotrus ... 

 

 

( Da Vezan Kendalc'het

                                               

 

                   ___  

 

DAN AR WERN - An Istor hag an Hêrezh I - Holen Mor III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 6 - Douster Bevan - 2006 / 2016 - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés - " Tro-Vale e Bro ar Skeudoù / Balade au Pays des Ombres " , copyright 2006 - " Holen Mor " , copyright 2013 . 

                             ___

Notennoù :

1 - "Ar Marc'h Gourvezet " , respont da " vMarc'h al Lorc'h " Per-Jakez Heliaz ( Le Cheval Couché , 1977 , Réponse au " Cheval d'Orgueil " de Pierre-Jakez Hélias  ) gant Zavier Grall ( 1930 - 1981 ) , skrivagner , barzh ha kazetenner breizhat .

2 - " Unan Bennak Evel-Se " , teskad barzhonegoù Dan Ar Wern - Copyright 2007 , pep gwir miret strizh .

3 - "Douster ar Vuhez " ( La Douceur de la Vie , 1939 ) , levrenn XVIII eus "Tud a Youl Vat " ( Les Hommes de Bonne Volonté ) , heuliad romantoù bet embannet etre 1932 ha 1946 gant Jules Romains ( 1895 - 1972 ) , dramour , skrivagner ha prederour gall .

4 - Stêr-veur a red direizh 'vel ur froud eus ar menez a-dreuz Nisa .

L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 6 - Douster Bevan .
Repost 0
11 février 2016 4 11 /02 /février /2016 11:23
L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR VII - Liv an Dazont - 1 - Porzh ar Bromesa .

 

An Istor hag an Hêrezh I ( L'Histoire et l'Héritage I )

 

 

 

HOLEN MOR VII

 

 

 

VII - Liv an Dazont ( 1 )

 

 

 

1 - Porzh ar Bromesa

         ( 1992 )

" Pelec'h eman an draonienn evurus ,

  Douar hon Promesaoù ? "

Dan Ar Wern - " Douar hon Promesa " * ,

Auberive 8 .

 

        da Vefa de Bellaing ( 1909 - 1998 )

     

 

    Souezhadennoù ganti ivez a-wechoù eo buhez skuizhus-tre 'vel ma oar pep hini unan bennak ar c'hoskor bourzh dre aer !

A-drugarez d'ar c'homandant en doa c'hoant hon trugarekaat dre ma voemp manet difrom dirak strafuilhoù aergelc'h "burzhudus " an derc'hent , 'm oa lidet en abardaevezh diwar goust hon aerehan eno va daou-ugentvet deiz-ha-bloaz er gwellan preti kegin vat Jaffa .

   Hag antronoz vintin da veure un devezh dibenn-hanv ken kaer edon o tremen va amzer da ziskuizhan war draezhenn an Hilton , daoulagad ac'hanon o skein diehan war-zu an donvor . 

Ac'hanta , Bretoned , ma gomprenan mat pezh a fell din laret , 'vel Yuzevien neuze 'maoc'h-c'hwi , a vouskomze din e pleg va skouarn mouezh flour un doare boud-aelez a spine va skoaz em c'hichen pa vezemp o vale war ribl ar mor Kanaan . Eveldomp hoc'h eus ur banniel , ur yezh ha talvoudoù speredel ...

Va mignonez Edith e oa . ( 1 )

- Met a-zivout hon douar ? , a droc'his dezhi neuze , hini bet dilestret ennan goude bet treizhet ar mor Keltiek gant hon hendadoù pell'zo , avel grenv ar Frankiz o c'hwezhan gouelioù o bigi da glask Porzh ar Bromesa : hag e vo dimp evit gwir un deiz , a c'houlennas dezhi ouzhpenn , pe ne oa nemet ur gaou all bet livet war holl levrioù istor mojennel-se ?

- N'hell ket bezan dilennet holl bobloù ar bed  ! , a daolas o vousc'hoarzhin goap ouzhin ken glac'harus ar goantenn .

- Ha petra ' larfe Sant Erwan ha Sant Brieg , Sant Paol pe Sant Tudal , diazezourien ha saverien ar Vro , o welout petra eo deut-hi da vezan ?

( 2 ) 

Petra sonjfe hon harozed ivez , tadoù hor mammvro , Arzhur , Morvan Lez-Breizh , Nevenoe ? ( 3 )

- E kalon holl vammoù a wel o vont kuit o mab da glask penn d'e bred en ur vuhez gwelloc'h e vev ar goanag ... Met pa zistroont d'o c'hêr eo dindan neuz ur goulmig wenn a-wechoù ... ( 4 )

Sell , du-hont , an hini o nijal he-unan-penn a-us d'ar vagig-se : n'eus netra war o zro .

Piv ' oar petra ' vo an dazont ?

  O adwelout an deiz war-lerc'h hor banniel o strakal en avel-vor , e tegasas d'am sonj komzoù kevrinus bet klevet iskis ganin 'pad va nozvezh digousk en ostaleri : Petra ' c'h eus graet 'vit da Vro ?

 

 

 

 

( Da Vezan Kendalc'het )

 

 

 

                                              ___

 

DAN AR WERN - An Istor hag an Hêrezh I - Holen Mor VII - Liv an Dazont - 1 - Porzh ar Bromesa - C'hwevrer 2016 - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " Liv an Dazont " , copyright 2016 - " Holen Mor " , copyright 2013 .

                             ___

Notennoù :

1 - "Aman Hag Ahont " , IV - Edith ha Me .

2 - Sant Erwan Helouri ( 1253 - 1303 ) , patron Breizh ha tri eus ar seizh sant diazezer Breizh ( Brieg , Paol ha Tudal ) .

3 - Arzhur , haroz brezhon an Daol Grenn , Morvan Lez-Breizh , rouez e dibenn an VIIIved kantved , Nevenoe ( war-dro 800 - 851 ) , Tad ar Vro .

4 - Barzaz-Breiz , I , 17 ( An Distro eus a Vro-Saoz ) gant Kervarker ( Beskont Hersart de la Villemarqué , 1815 - 1895 ) , yezhour ha skrivagner breizhat .

 

Taolenn : " King Arthur " ( 1903 ) gant Charles Ernest Butler ( 1864 - 1933 ) , taolennour saoz .

 

* An Draonienn Evurus ( Das Glückliche Tal , 1939 ) - Pelec'h eman Douar hon Promesaoù ? ( Alle Wege sind Offen , 1939 - 1940 ) , daou romant bet skrivet gant Annemarie Schwarzenbach ( 1908 - 1942 ) , skrivagnerez-kantreadez suis .

Repost 0
13 janvier 2016 3 13 /01 /janvier /2016 11:45
L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR  IV - Goanag em Digenvez ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz II ) - 1 - Auld Lang Syne .

 

L'Histoire et l'Héritage I ( An Istor hag an Hêrezh I )

 

 

 

HOLEN MOR IV

 

 

 

 

 

II- Goanag em Digenvez ( 1 )

               ( 1990-1992 )

 

Hag e teuio d'ar Sklerijenn ,

  Hini ' ra hervez ar Wirionez "

Sant Yann , 3 , 21 .

 

" Seblantout a ra din e vevan en un digenvez diziwezh ,

  Da vont da belec'h n'ouzon ket ,

  Ha me eo an hini ' zo ar gouelec'h , ar beajour

  Hag ar c'hanval war un dro ... "

Gustave Flaubert

 

 

 

 

- Auld Lang Syne *

 

" Tostik-tost dit emaon o chom ,

   Gant va sell o vont tre da galon ... "

Philippe Sollers - " Tenzor a Garantez

( Trésor d'Amour , 2011 )

" P'en em gaves ganin ,

  T'oa ket laret traoù ,

  Nemet gerioù boutin ,

  Disterachoù ... "

Dan Ar Wern - Unan-Bennak Evel-Se , 9 - E-Pad Ma Voredez

 

 

   

   Arouez pe daol-zegouezh eeun ?

N'eus forzh penaos , e hanval bezan iskis a-walc'h hor buhez a-wechoù , neketa , ken diaes da gompren : war-dro teir eur d'enderv 'm eus adwelet Nancy R. war nij Londrez hiziv ... 

    Pa sonjan , dek vloaz ' oa bet va gwech diwezhan ganti e miz Mae 1980 e Sant-Loeiz , kêrbenn Missouri ! ( 1 )

Anzav a rankan , a-hend-all , ' oan deut emouez du-hont ne oa netra ken all d'ober 'vit klask en em gavout ganti ur wech c'hoazh ...

   Met breman , pennadoù re verr pa oamp en em gavet a-nevez goude pell , em boa deut a-benn ivez da eskemm ur ger berrbad pe zaou ganti .

   Klevout a ran neuze eman o chom e Londrez abaoe pemp bloaz , divugel ha bet torret he dimez eveldon .

Fortun gwelloc'h eo bet graet gant he mignonez an amzer-se " deut mamm diegezh garget a dri lampon " , a ziskler din-me gant un tamm mousc'hoarzh godisus o paran war he muzelloù . 

   Ha pa fell din distagan anv anezhi , ne gompren ket mat va doare , met goude ' vez lugernet he daoulagad gant ar plijadur enno o vezan gouest da intent stumm-lavar ur vro all : " A , Ioulia ! " ( 2 )

   Sabatuet-mik eo gant hon emgav , war a seblant . Ha me ivez !

Ambroug a ra ur strollad tud da Bariz , emezi ...

   Liv an enkrez ' zo war zremm hor c'hoantenn pa vez goulennet diganti rein din ur chomlec'h , ha marteze en abeg d'an den azezet n'he c'hichen eo bet lakaet diaes ganin ivez warni . Gant kalz a vousfent ez anzav ouzhpenn heman , seurt hiron Gall-hag-Aziad , ne oar ket c'hoazh men eman o chom ha neoazh , anat din en em anavez mat an eil egile .

N'eo ket re chenchet Nancy a gavan , ha zoken ma tiskouez dimp min laouen ur vaouez yaouank c'hoazh a dri ha tregont bloaz hepken hervez m'eo jedet buan ganin , e verzan eo deut d'he barr gant roufennigoù bihan merket war he zal ha korn he diweuz .

Hi , bet maen ken kalet ha kunv diwar va hent !

  Distroet omp krenn breman en tremened !

Kaoz ' zo eus ski e Serre-Chevallier , lec'h ma gejis ganti e miz Meurzh 1978 .

" Kernevez " ' oa-hi , ha " Virginia " ivez ! ( 3 )

 Met n'on ket sur e ouife biken pezh a veze evidon ... N'on ket sur d'e c'houzout me-unan c'hoazh .

Hag he labour ?

Petra'ta ' ra da vat ?

 

  Kent dimp bezan daouhanteret boutailhadig ur " gwin a laouena kalon an den " , diougan ur vignoniezh adsavet hag arouez ur garantez kevrinel , e laoskan ganti va daveennoù .

( 4 )

Beaujolais nevez ar c'hentan deiz eo , hini ar goanag !

 

Respont a raio-hi dezhan ?

 

 

 

 

 

 

 

( Da Vezan Kendalc'het )

 

 

 

 

 

                                                ___

 

 

DAN AR WERN - An Istor hag an Hêrezh IHolen Mor IV - Goanag em Digenvez ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz II ) - 1 - Auld Lang Syne - 15 a viz Du 1990 ( Adwelet : Genver 2016 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " Goanag em Digenvez " , copyright 2016 - " Holen Mor " , copyright 2013 . 

                             ___

Notennoù :

1 - " Unan-Bennak Evel-Se " , 9 - E-Pad Ma Voredez .

      " Saisons " , 8 - Heure d'Avril .

2 - " Kernevez " , AUBERIVE , 5 .

3 - " Virginia " , AUBERIVE , 6 .

4 - Salm 104 , 15 .

 

* " Auld Lang Syne " ( gwechall-gozh ) : tro-lavar skosat .

   " Same Old Lang Syne " , e-barzh " The Innocent Age " albom , copyright EMI April Music / Hyckory Grove Music , 1981 , Ascap - CBS Inc. gant Dan Fogelberg ( 1951 - 2007 ) , kaner amerikan brudet he doa va lakaet d'anaout Nancy .

L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR  IV - Goanag em Digenvez ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz II ) - 1 - Auld Lang Syne .
Repost 0
2 décembre 2015 3 02 /12 /décembre /2015 10:01
L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 5 - Pellder Betek an Trepas .
L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 5 - Pellder Betek an Trepas .

 

An Istor hag an Hêrezh I ( L'Histoire et l'Héritage I )

 

 

 

 

HOLEN MOR III

 

 

 

 

Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( 5 )

 

 

 

 

 

5 - Pellder Betek an Trepas

 

 

     

     Ha dereat ' vefe deskrivan holl zarvoudoù ur prantad resis hervez red e amzer pe gaoz ' vefe er c'hontrol da notennan e emdroerezhioù dre weladurezh re zangorel un unan , anat eo , a daolenfe endro speredel ha buhezegel anezhan dre danzen hep ehan e veizadur e-unan , dazont anezhan o chom dianav dimp c'hoazh koulskoude ?

Penaos 'vefe dimp kredin war un dro ne lezfe ket ivez an disteran darvoudenn , raktonket pe nann , he zres disteroc'h zoken e Levr Bras Mab-den ha ne c'hoarife ket pep hini ac'hanomp e dammig sonerezh ?

Devouderezh pe daol-chans ?

Kudenn an deolenn gouezhet eus an doenn eo , istor Ben-Hur 'vel hini un tremeniad o vervel " dre zegouezh " en ur gwallzarvoud .

 

13-14 a viz Ebrel  ( 1990 ) : da noz etre digwener ha disadorn , unan eur vintin marteze . Erruout a ran eus un nijadenn o tont eus Istanbul .

' Vel boaz , goude un devezhiad skuizhus-tre gouestlet kalz anezhan da weladennin Mirdi brudet an Topkapi , 'm boa kemeret penn va hent en-dro d'ar gêr e rod-vleinian va fPeugeot c'hlas 305 TB ( Touristerezh Bras ) . ( 1 )

Edon o tont evezhiek-tre en denvalded eus CDG war-zu keriadennig vihan ar Mesnil-Amelot ' zo lec'hiet e kroashent an hent broadel 212 .

Aman ' vez kavet ur banell 'vit mont e-barzh an Takad Aerborzh .

O tizhout eno e harzan d'ar goulou ruz , ur c'harr all Renault 5 araozon , bleniet , a ouezin diwezhatoc'h , gant ur c'helaouenner .

Seder ' oa din va c'halon daoust d'am skuizhded , laouen a-walc'h da gregin gant ur sizhunvezh hir ehan da zont , priz dellezet diouzhin 'vit kement a strivoù !

Neuze eo e stokas va zistokell a-drenv ur Seat kaset gant ur verc'h yaouank a lenne he c'hartenn-hent e-lec'h sellout dirazi !

Damrust eo ar gejadenn-man a gavan , met dre chans on deut dic'hloaz er-maez diouti ! Un tamm diwezhatoc'h en deus graet ur skruz ar gazetenner d'e zivskoaz . Neoazh n'en devoa droug ebet e garrbed .

Netra nemet un tamm pense eo va hini en enep , ur paour framm dismantret e zarnoù o vogedin dindan al loar .

Dihenchet a-bezh eo an itron , war a seblant . Gouelan a ra war lez an hent . Deuet da vat ganto an dra eo pevar bugel en he c'hichen o hanvalout bezan seizet o holl gorf gant ar from .

- Va Doue ! , a hirvoud anezhi , petra m'eus graet ? Amprestet m'eus karr va gwaz hep gouzout dezhan ... Ur vleinerez yaouank 'maon . Va Doue !

      En taksi am c'has en-dro d'ar gêr goude meur a amzer da c'hortoz , e santan ur greskennig o koenvin dindan va glin dehou .

 

     

22 a viz Ebrel , disul : war skramm ar skinwel , skeudennoù ar prosez Ceausescu . Gwall bredadoù reuzus un heuliad keleier fall-put !

 

 

Fenoz , film dispar Claude Miller , " Dalc'h dindan Evezh " ( Garde-à-Vue , 1981 ) . Kerreizhded fromus ar c'hoarierien , trawalc'h ganto peadraoù bet arboellet koulskoude da sklerijennan doareoù touellus kuzhet e pep gwirionez , met c'hoazh an hent amsked a zisparti torfed sadek ha glanded , peurgarantez ha lousterioù .

Un euzhden end-eeun n'eo ket an hini-man hag en em gav e penn trepas-dall ar re ziveizet , an netra , an digenvez : bez'ez eus e pep hini ac'hanomp , 'vel un islonk 'tre div galon , ar "pellder kuzh-se betek an trepas " ... 

" Met 'tre plustrenn ho keneliezh hag ho gwad labezet ... " , ar wirionez , piv ' c'hellfe he gouzout ? ( 2 )

Hag e c'hell Camille , bugel en e vleunv a gomz dezhan karantek Martinaud , tostaat outi ? ( 3 )

Ha bepred fazioù skrijus ene an den , falstamall drastus o fallvrudan didruez ...

 

Dodenn vrudet mat prizet gant va fried kent , hon eus komzet hiziv eus steredouriezh ar c'harma gant Laurence ! ( 4 )

Treuzkaset he deus din homan ur varzhoneg bet skrivet gant unan eus he mignoned henvelrevel yaouank e 1984 , a lavar din :

" Un den e-unan-penn

  War al leurenn ,

  Ereet e zaouarn en e gein ,

  Daoulagad anezhan mouchet gant ul lien ,

  Un drouklamm gantan nemetken :

  Ar gontell ' zo ditour, diluz , prouenn ,

  Hag e gorf netra ken

  ... Met ur skeud en avel yen ... "

Diaez spered unan bennak ( hi emichans ? ) a zlefed merzout er skrid-man , buhez kent un den rust muntrer ur vaouez , marteze .

'Vel-se ' vefe diskouezet hoalerezh Laurence 'vit endroioù amsklaer ha zoken klenvedel , entanet ma'z eo gant Mylène Farmer hag ivez gant " Ar Manac'h " , levr Antonin Artaud skrivet diwar oberenn Lewis ma'z eo-hi sot-pitilh gantan .

( 5 )

Nevez ' zo he deus diskuliet din en em sante en ur c'hroazhent , oc'h anzav e veze hoalet gant ar merc'hed hag e rae fae warno en ur garout anezho war un dro .

Ha boemet e vefen me ivez gant he lagad tan ha seder en he fenn ?

Adalek Venezia m'eus kaset dezhi ur gartenn bost gant ur maskl Meurlarjez warni , " ma vez kuzhet marse skeudenn kened kevrinus ur grennardez dianav a-drenv dezhan ... " , a skriven dezhi . Hi hec'h-unan ?

Pe hini ur garantez dianzavet ha dispi ? Va hini ...

 

 

 

18 a viz Mae , digwener : En Akademiezh C'hall , prezegenn gadorian Jean-Denis Bredin , alvokad brudet hag a lid en devezh-man gouel e unanvet ha tri-ugent bloaz . ( 6 )

'Vit an dro e tibun buhez kuzh ha feuls-birvidik Marguerite Yourcenar dirak hon daoulagad . Dizoloet ha diskuliet eo e pleg hon divskouarn bamet a zlefen larout kentoc'h .

N'on ket evit mirout da sonjal koulskoude eo lennegezh ensavadurel ha prizioù meur an dreistelezh nemet adskedoù touellus ur vuhez wirion .

Mat a ouie se Marguerite hag a gave gwelloc'h kan an avel er sedrez hag er pin 'vel distro he dezerzh gwenn er gournorzh .

Miliadoù a girri-tan ' zo tremenet dirak ar c'hae Conti . Fraonval a ra ar ruskenn , nijal kuit ar gerioù ...

Petra ' chomo eus he oberenn ha ster he zonkad ?

Doue nemetken a c'hellfe rein e respont dezhi moarvat :

" N'eo ket an oad a roio deoc'h Furnez , n'eo ket ar gozhni a lakaio deoc'h da vout gouest da varn ... " ( Job 32 , 9 ) .

Setu penaos eman an traoù ' pad on pedet da hunvreal gant sonerezh Debussy "Teir Skeudenn " ( Trois Images ) hag " Ar Mor " ( La Mer ) a laka da ziwan stultennoù ur c'hantved all , strobinelloù sorserien ha luskellerezhioù ennon ...

Met petra eo ar Sevenadur ?

O sonjal ennan edon bremaik o selaou ouzh an dilennad nevez ...

Gwelet 'm eus dec'h ur gelaouedenn a-zivout un annez 'vit ar re gozh evezhiet gant miradorioù , chas-bleiz ha gwarded ...

Ur gêr Kalifornia eo , dizarempred ha troc'het diouzh ar bed .

N'eo gouzanvet enni " ar re yaouank " nemet 'vit ur pennad-amzer berr-tre , ha berzet int zoken .

Arouez vrav war lez ar Saen .

Mod-all , penaos adijinan ur vuhez e rouantelezh an diseblanted hag an digenvez ?

Betek men e kasfe Pont an Arzoù e gwirionez , pa seblant pep tra goullo 'kreiz ur janglenn ouez veuzet e muderezh an drammoù hag an dismegans ?

A-benn pegoulz Akademiezh Vreizh ?

 

Ur "c'hendegouezh " iskis eo marteze ? O paouez resev oberenn ziwezhan Marguerite anvet " Petra ? Ar Beurbadelezh " ( Quoi ? L'Eternité ) emaon .

Stagan ' ra gant an tri ger-man ken talvoudus : " En e-unan eo Mikael " . ( 7 )

Doare brav da dermenan stad Mab-den war an Douar , neketa ?

Ha bez'ez eus diwar se un dra bennak all estreget anien chom bev , stourm etre an heol hag ar c'houmoul , etre ur c'horventenn grenv hag ar mor-bras ?

" ... Ar mor eo 'zo aet gant an heol " , a skriv Rimbaud . ( 8 )

 

Ne vefe deut Jezuz tamm ebet er bed-man ' lar lod tud o vezan n'eus prouenn istorel ebet .

Hag e vefe drougintent ar vuhez nemeti end-eeun , c'hoari fall pe wallzarvoud ?

Sonjal a ran neuze e dastumadeg euzhus an holl vadoù-bevezin-se , o welout ivez da skouer miliadoù a levrioù alies gwallskrivet ' zo berniet etre kig fresk ha kaotigelloù .

En em c'houlenn a ran da vat petra eo talvoudegezh an den hag al lec'h m'eo e hini 'touez an traezoù ?

Pa vin marv ha nemet poultr en avel , hag e teuio a-benn d'am c'hervel Karantez e-penn un trepas hir ha du ?

"Love Calls You by your Name " , ' gan Leonard Cohen . 

Piv ' oar ?

 

 

 

 

 

( Da Vezan Kendalc'het )

 

                                                ___

 

 

DAN AR WERN - An Istor hag an Hêrezh IHolen Mor III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 5 - Pellder Betek an Trepas - 13 a viz Ebrel / 18 a viz Mae 1990 ( adwelet : Kerzu 2015 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved -Tous droits réservés . " Tro-Vale e Bro ar Skeudoù / Balade au Pays des Ombres " , copyright 2006 - "Holen Mor " , copyright 2013 .

                             ___

Notennoù :

1 - Topkapi , palez kozh ar Sultan otoman deut hiziv ur mirdi 'vel hini al Louvre .

2 - Gerioù kanaouenn Leonard Cohen anvet : " Love Calls You by your Name " , 1967 , Stranger Music Inc. in " Songs of Love and Hate " albom , copyright 1971 Sony Music Entertainment / Columbia - All rights reserved .

3 - "Dalc'h dindan Evezh " ( Garde-à-Vue , 1981 ) , film Claude Miller ( 1942 - 2012 ) gant Lino Ventura , Romy Schneider , Michel Serrault , Guy Marchand .

4 - Evel me 'm eus laret dija , n'eo ket henvel-krenn va  envorennoù va-unan ouzh re faltaziek "Deizlevr Yann Kervern I ".

5 - " Ar Manac'h " ( The Monk , 1796 ) , romant Matthew Gregory Lewis ( 1775 - 1818 ) , skrivagner ha c'hoarivaour breizhveuriat , troet e 1931 gant Antonin Artaud ( 1896 - 1948 ) , skrivagner , aktour ha leurennour gall .

6 - Jean-Denis Bredin , alvokad , skrivagner gall ganet e Pariz e 1929 .

7 - " Petra ? Ar Beurbadelezh - Milendall ar Bed III  " ( Envorennoù ) / Quoi ? L'Eternité , 1981 - Le Labyrinthe du Monde III  ( Souvenirs ) , gant Marguerite Yourcenar ( 1903 - 1987 ) , skrivagnerez gall .

8 - Barzhoneg Arthur Rimbaud : " L'Eternité / Ar Beurbadelezh , 1872 " e " Gwerzennoù Diwezhan / SklerijennoùDerniers Vers / Illuminations " , 1872 / 1875 ) .

L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 5 - Pellder Betek an Trepas .
Repost 0
23 septembre 2015 3 23 /09 /septembre /2015 15:20
L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 4  - Gilliatt hag ar Vorgazhenn .
L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 4  - Gilliatt hag ar Vorgazhenn .

 

L'Histoire et l'Héritage I ( An Istor hag an Hêrezh I )

 

 

 

HOLEN MOR III

 

 

 

Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( 4 )

 

 

 

4 - Gilliatt hag ar Vorgazhenn

 

       

 

       Moarvat omp stummet gant hon envorennoù , hon endro , hor yezh .

Ha' vez lavaret ouzhpenn eo hon ene un dremmvro . Aner 'vefe dimp kredin ' c'hellfemp e eskemman zoken m'e vije bet kinklet ha treuzwisket gant ur sevenadur estren .

Un emrouestl eo pep buhez .

      A-nevez e tizoloan ar menoz-man bet skrivet gwechall gant Herry Kefeleg e rakskrid e levr anvet " Baleoù Breizh " ( Promenades en Bretagne , 1969 ) .

" Pedin hag aspedin a ra holl lec'hioù all an den divouezh , a gav dezhan , 'vit asantin gwelloc'h d'ar goulenn dizehan-se : Piv on ? " ( 1 )

      Neuze ' oa ret din va-unan , beajour meur , chom hep paouez a ober anezhan bepred d'an holl zremmwelioù ar bed !

Hag o deus respontet din ?

      Ur mare ' zo bet avat ma sonje din kavout c'hoazh a galon un diskoulm eus ar gudenn-se .

Setu giz ar c'hrennarded eman o vont a-benn-herr 'vel Aleksandr da c'hounit ar bed leun a virvidigezh ha kredoni o c'halonoù !

Ha prederiet int gant en em glask ivez en o diabarzh ?

" Em anavez mat te da-unan , a c'hourc'hemenn dimp an dro-lavar, ha te ' anavezo an hollved hag an Doueed . " ( 2 )

      Padal ' oa kentoc'h melkoniek ha skoachet va zemz-spered .

Va mirout a rae a-wechoù da gomz an abafded kriz ' oa staget ouzhin pa vezen goulennet dirak an holl .

Ur c'houn gloazus a zalc'han ennon eus ur goulenn dre gomz bet graet din a-zivout ul labour skol a zleemp ober.

      N'oan nemet ur skoliad eeun eus ar pevare klas e skolaj-lise Nisa ar "Park Impalaerel " ( Parc Impérial ) d'ar mare-se , oadet a drizek , pevarzek vloaz pe war dro .

Kroget ' oa va c'helenner galleg , dous 'vel ar mel a-hend-all , da gerzhout a gammedoù bras dre ar c'hlas gant ar sonjenn e kavfe marteze ur gouzanver nevez . Ha siwazh din , en doa va diskouezet gant e viz !

Dre hir c'hortoz ma vin prest da larout dezhan gerioù bennak ar skrid dirazon ha deut gwall skuizh ganin , en doa lakaet e ziadrenv war benn va zaol ' benn ar fin .

Ha darev e neuz e selle pizh ouzhin-me o ruzian breman truezus va zivougenn ' vel ma vefe gwelet poanioù droch ul loen mut .

     Petra nec'husoc'h chom seizet rak an aon e gwirionez ?

Petra gwashoc'h 'get em gavout en hoc'h-unan skoet ha mac'homet gant from ennoc'h bezan en digenvez iskis ?

Chom a reas garanet don em spered ar pred-se , test eus ur c'hloaz didrouz ha krenv ennon war un dro .

Va fenn 'm boa soublet, ken start ' oa din em santout dindan lagad didruez an holl furcherien-se o fik-goulenn dirazo : strafuilhet ' oant gant unan dishanval diouto !

    Tamm-ha-tamm ' voe ret din stourm ouzh ar vorgazhenn 'vel Gilliatt, hini an diaouloù em c'horf, hini euzhus a harzhe ouzhin da welout ene Breizh " arc'houerez " en e vleunv dreist va islonkoù :

" Hunvreal  ' vennan da goll va hent-me ... " ( 3 )

Dav ' oa din pignat eus ar skeud da grec'h adarre ' vit damwelout " ur skleurenn dindan al Loar " . ( 4 )

Ha bernout a rae din ar bed diavaez ma n'em c'hase ket gantan d'an donvor ?

" Bout dieubet eo bout dilezet ", a notenne c'hoazh ar Mestr-meur .

( 4 )

    Pa vezen o vale dre ar menez ' kichen ar santual Itron-Varia Fenestr pe e "Traonienn ar Burzhudoù " , en em gaven er gêr 'vel ur "Beajour dreist Mor ar C'houmoul "... ( 5 )

O vont a-hed Beg Sant-Hospitius er C'hab-Ferrat e tegouezhe din ober goulennoù ouzh lusk-dilusk peurbadel ar gwag a lakae da skein war an traezh o lestr-tasmant eus ar "Bez Bras " all a lugerne du-hont dindan ar glav hag an heol , aodoù pell a zegase d'am sonj o c'hoarioù skeud e bro iskis ar mojennoù , hini ar Feunteun Achantet ... ( 6 )

    Nann da , n'oa ket posupl !

Ne c'halle ket enkorfan ar vro bet roet dimp gant Doue ar Republik "unan ha dirannus " ma vevemp ken boutin enni !

    O lenn "Trizek ha Pevar-Ugent " ez adkave kentoc'h anezhi , kement e krogen don el levr-se , unan eus ar pennoberennoù diwezhan Viktor Hugo , diouganer bras

an ijin keltiek . 

Dremmoù ur rezistant taer m'en em anaveze ennan me-unan ' veze ganti, ar markiz Lantenag .

N'oan ket ur chouan hag un den gouez me ivez ?

Va lakae da hunvreal skeudennadurioù ken kaer an tresour Diogène Maillart bet moullet e embannadur 1876 Eugène Hugues .

Ivez anvioù bennak mod Arvorig o sonlivioù : Halmalo , Tellmarch ...

   Eus ene François-René en e dourell Gomborn ' sante ennon da bemzek vloaz . ( 7 )

Envorin a ran c'hoazh an hanv kaer-se 1967 bet tremenet ganimp anezhan dindan sell karantezus ar Pendine kent ma teuas diouzh ar c'hiz kreizenn-ski Puy-Saint-Vincent ' harz ar menez-se erc'het a-wechoù adal ar pemzek a viz Eost .

Gant un naon bras e lennen ahont penn-da-benn " Kounskridoù en Tu all d'ar Bez ".

Plijout a rae din istor Hervine Magon " a c'hoarzhe gant plijadur , a ouele gant an aon . " ( I , 5 )

Komz a rae eus va bugaleaj din-me va-unan hag o lenn anezhan e tegase d'am c'houn adarre un dousig-koant mod Breizh anvet "Maloute " , prinsezig melen he blev a vale kazel-ouzh-kazel gant he marc'heg kadarn , heman o tougen ur sae-foutouilhat hollgaer nepell diouzh hengoadeg Vrekilien !

Bez' ez eus ul luc'hskeudenn gozh a ziskouez ac'hanomp gant hor falsjaved , div velo bugelien .

A-drugarez dezhi eo dasorc'het dre vurzhud holl skeudoù va zremened : hon troioù-kaer pa'z aemp da vreskenn ha da riboulat gant va c'hoar Marianig , pennrenerez ha penn-paotr gwirion hon tropell , am stleje bepred dre gaer pe dre heg 'dreuz al lann war he lerc'h , hep menegin va hiraezh 'vit gouelioù Nedeleg gwechall-gozh ...

L'Îlot Haut , Bellevue : degouezhout a ra d'an anvioù-man dassenin c'hoazh em fenn ; Kamp Koetkidan e ospital an arme gant ur groaz vras wadlivet warnan ( hini an Demplourien ? ) a welan anezhan bepred dirak va daoulagad . 

A-walc'h eo din ur soudardig plom war un estajerenn , marc'heg Sant-Sir meurdezus gant ur glipenn plunv gwenn-ruz war c'horre e chako , 'vit lakaat da skedin em noz livioù hud va bro c'henidik .

 

 

( Da Vezan Kendalc'het )

 

 

 

                                                ___

 

DAN AR WERN - An Istor hag an Hêrezh IHolen Mor III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 4 - Gilliatt hag ar Vorgazhenn - 25 a viz Mae 2006 ( adwelet : Gwengolo 2015 ) Pep gwir miret strizh - All rights reserved -Tous droits réservés . "Tro-Vale e Bro ar Skeudoù " / Balade au Pays des Ombres , copyright 2006 - "Holen Mor " , copyright 2013 .

                              ___

Notennoù :

1 - " Baleoù e Breizh " ( Promenades en Bretagne , Balland , 1969 ) gant Herry Kefeleg ( Henri Quéffelec , 1910 - 1992 , skrivagner breizhat ) .

2 - Skrivet eo bet ar frazenn-man war dalbenn Dempl Apollon Delfi .

3 - " Bretagne " ( Breizh ) , barzhoneg Dan Ar Wern in " An Hent Kollet " ( Le Chemin Perdu , 1992 ) .

4 - " Labourerien ar Mor " ( Les Travailleurs de la Mer , 1866 , Victor Hugo ) .

5 - " Ar Beajour dreist Mor ar C'houmoul " ( Der Wanderer über dem Nebelmeer , 1818 ) gant Caspar David Friedrich ( 1774 - 1840 ) , livour romantel alaman - Notenn 10 , " Istor ur Bleinier Laz-Senin "( Histoire d'un Chef d'Orchestre , Auberive , 11 , 4 ) gant Dan Ar Wern .

6 - Menez Tombe ( Menez Mikael ar Mor ) , enezig Tombelaine .

7 - " Kounskridoù ( Envorennoù ) eus Tu all d'ar Bez " ( Mémoires d'Outre-Tombe , 1811 / 1841 , François-René de Chateaubriand

 

L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 4  - Gilliatt hag ar Vorgazhenn .
Repost 0
2 mars 2015 1 02 /03 /mars /2015 10:51

The Inner LightHOLEN MOR III

 

 

An Istor hag an Hêrezh I ( L'Histoire et l'Héritage I )

 

 

Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( 3 )

 

 

 

 

3 - Ar Sklerijenn Ziabarzh

 

          

         M... , studierez yaouank elzasat . 

Va zimezin bet torret bremaik 'vel ma vo diskleriet .

         Menoz kentoc'h droch , derc'henn ur romant a zezrevellfe eilbuhez Alain-Fournier : penaos e c'hellas an oberour tec'hel diouzh ar marv ha goude bet en em gavet en Alamagn dindan lesanv Frantz de Galais , penaos e teuas a-benn da vevan kuzhet en ur manati 'vel an aotrou Châteaubriant . ( 1 )

         Klask a ran gouzout ha n'on ket ar skrivagner adenkorfet-se a-wechoù ( an hini kentan evel just ) , ken em eus sonj da gentan-penn anezhan , kester Bro an Eneoù .

Istor " Kontez an Denvalijenn " ' c'hallfe bezan ivez ' oa bet kemeret ganti plas " Madame Royale " marteze ( Marie-Thérèse Bro-Chall ) . ( 2 )

Prederiadenn hir ennon war dalvoudegezh adtermenan ur vuhez nevez ma vefe tu d'en ober pa vez skarzhet kuit ganeomp an hini kentan foeltret 'benn ar fin  .

E doare Rimbaud , da skouer , hag ac'hano an diaester gouzout pezh 'oa gwelloc'h evitan : meskan al livioù pe glask lec'hioù all ?

        Anv " Frantz Moln " a c'hellfe bezan implijet gant ur pal arouezel ...

Degouezhout a ra din sonjal un deiz skrivan envorennoù amzer va bugaleaj ... E stumm an Triadoù Keltiek , marteze , gant tri c'helc'h e-barzh ?

( 3 )

        Pleustrin a rafe an hini diwezhan war ur veaj hir en ec'honder e-skeud un emsellerezh .

Gant o egorlistri e teufe an Atlanted , kerent a-bell , da gas kuit ganto tud bennak bet chomet bev dre vurzhud goude ar gwallreuz nukleel bras . ( 4 )

       Kousket mik e welfe dibunan dirazo o envorennoù an Douar hon harozed , pezhoù heverk pe heverkoc'h bennak o buhez den .

Ha santout a rafe-i ar c'hoant-se da gemman an dorn ganto 'vit adc'henel ?

Psikologel en diabarzh 'vefe bevet o avantur dreist-holl : " The Inner Light " * ( kanaouenn George Harrison ) . An ene a chom bev ennomp o tigerin , bennozh d'ar Garantez , holl zorioù Rouantelezh Doue .

Mont kuit pell bras 'trezek an don-donan e-unan-penn . Klask en e galon sklerijennadur an Tad peurbadus . Karout .

 

 

 

 

( Da Vezan Kendalc'het )

 

 

                                         ___    

 

DAN AR WERN - An Istor hag an Hêrezh I - Holen Mor III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz  I  ) - 3 - Ar Sklerijenn Ziabarzh - Kentan a viz Ebrel 1990 ( adwelet : meurzh 2015 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " Tro-Vale e Bro ar Skeudoù / Balade au Pays des Ombres  " , copyright 2006 - "Holen Mor " , copyright 2013 .

 

Teka InnerLight sm

 

Notennoù :

1 - Frantz de Galais , breur Yvonne er "Meaulnes Veur " ( Le Grand Meaulnes , 1913 ) gant Alain-Fournier ( 1886 - 1914 ) , lazhet war an dalbenn .

   Alphonse de Châteaubriant ( 1877 - 1951 ) , romantour gall kenlabourer an Nazied , a echuas e vuhez ' barzh ur manati austriat dindan lesanv "Dr Wolf " .

     " Istor ur Bleinier Laz-Senin " ( Auberive 11 , 3 )

     "  Noz Sezambr " , II , 3 - An Arnev ( L'Orage )

2 - " Kontez an Denvalijenn " : a vefe bet marteze Madame Royale  , merc'h wirion Loeiz XVI ha Marie-Antoinette Bro-C'hall , eskemmet gant unan all o treuzin an harzoù Suis goude ma voe dieubet diouzh an Templ d'an 19 a viz Kerzu 1795 . Gwisket bepred e du e vevas kuzhet e holl vuhez e Hilburghausen ( Thüringen ) betek he marv ( 1837 ) .

3 - Oc'h ober dave da Drilogiezh Dan Ar Wern .

4 - " An Trede Arc'h " ( Auberive 9 ) .

 

* " The Inner Light " , kanaouenn ar Beatles deut er-maez e 1968 , skrivet gant George Harrison ( 1943 - 2001 ) - All rights reserved EMI Records LTD / Parlophone 1968 .

Repost 0
25 novembre 2014 2 25 /11 /novembre /2014 14:27

bretagne-tm-copie-1.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

L'Histoire et l'Héritage I ( An Istor hag an Hêrezh I )

 

 

 

 

HOLEN MOR III

 

 

Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( 2 )

 

 

2 - Luduennig ar Vilin-Winlec'h

 

 

           Pa gemeran penn hent amsked / Ar Wenodenn marellet-holl ... ( 1 ) / hunvreoù hag envorennoù va bugeliezh , ha me skuizh-divi 'vel kalz re all gant poanioù ha prederioù a voustr siwazh war hon from er buhez pemdeziek , e c'hoarvez din adkavout al levrioù kozh-se a skoas un taol gwechall em c'halon gant o frond prizus deuet eus ur bed all .

           Adwelout a ran c'hoazh va mamm o vont d'ar skol en he botoù-koad gant he dornlevr Istor Breizh .

Luc'hskeudennoù  melenet ar vare-se a ziskouez din c'hoarzh he yaouankiz-flamm war he dremm en desped da gement-all , en he c'harter paour-glan e Sant Brieg , " Hent ar Vilin-Winlec'h " .

Adober 'm eus dleet ar birc'hirinded abaoe .

Met e oa ankeniet va spered ha gwasket va c'halon bewech ma welen al logell-man ken drouk ha diaoulek he hoal hag he beli .

N'ouzon ket resis ha n'he deus ket roet plas an tiig trist da ranndioù bennak da feurmin hiziv ha ne oa ket bet koultronet ar wenodennig a hede anezhan a-hend-all .

Hag evit ar mell ki-bleiz pemp-warn-ugent vloaz 'zo ? E harzoù gouez a dinto bepred em fenn hag em c'halon ! En em veskan a raint an eil egile da viken gant " An avel walarn a yud hag a groz ! "

Hogos a-zindan envor ez anaveze gwerzennoù-man barzhoneg hollgaer DIR-NA-DOR ( Erwan Ar Moal ) , anvet " Fe , Spi , Karante " - Feiz , Spi , Karantez - ha deiziadet 20 C'hwevrer 1907 . Pell o deus entanet va faltazi barzh yaouank en harlu .

Echu a reont meurdezus an oberennig bet skrivet gant Alain Raison du Cleuziou ha Charles de la Lande de Calan , beskont ha kambrelan kuzh ar pab Pi X .

" War he roc'h kalet ,

   Gant Fe daoulinet ,

   Breiz ne spouron ket ! " ( 2 ) image-upload.jpg

              ' Raok mont da gousket o chom en estlamm gant he danevelloù brav leun a reuz hag enor war un dro a-zivout Istor hon pobl bet desket e Robien e ti C'hoarezed ar Spered Santel , em bije gellet muioc'h teurel pled outo ha selaou gant muioc'h a feiz ouzh ar vaouez-se ken eeun hag oberiant a glaske o rein da c'houzout , lorc'h enni , d'he mab : Nevenoe , trec'hour war roue ar Franked Karl Voal , skrap Naoned gant an Normaned , Alan Fergant o vont kuit da Vrezel Vras ar Groaz en ul lezel e zugeliezh kaer da Ermengard e bried , ken dous ha deol ...

Met envor boanius deroù ken tenval he deiz he doa lakaet luduennig ar vilin-winlec'h da vezan simudet a-walc'h .

Luskellan a rae ac'hanon a-wechoù , o tiskouez din he c'harantez don leizh he c'halon dener dre ur rimadellig a gane er prantad-se ken diaes :

" Mont a rae d'ar skol Jezuz mabigell ,

  O tougen e groaz war e zivaskell ... "

( Le petit Jésus allait à l'école en portant sa croix dessus son épaule ... )

Re vuan 'oa aet va mamm-gozh d'ur bed gwelloc'h , o lezel en hini-man he-unan gant he enkrez ur paourkaezh krennblac'h wallgaset gant he zad hag he lezvamm .

Pebezh ur c'hloaz 'oa dleet bet dezhi sevel he yaouankan breur gant he c'hoarig yaouan !

          Evidon-me bugel peurskoaziet ha skoazellet mat , disonj hep digarez eus an darvoudoù ken munut-se , ne baouezen ket da c'houzanv garv an harlu koulskoude , oc'h adkrouin hep ehan hor rambreoù arvoriat , o skrivan ur wech c'hoazh roll hor roueed , konted ha duged , hor broioù puilhentez , enezi pell Avallac'h ken marzhus o anvioù , a gomze din eus ur vare leun a c'hloar , eus un douar dreistdiraez a oa henvel ouzhin , va hini : Bro-Ereg , Erispoe , Salaun , Kerne , Devnon ...

         Mont a raen mantret-marv ivez pa veze kaoz eus gwalleurioù hon Dugez Anna , ken yaouank ha dilezet e-tal da blanedenn diflach va Breizh .

N'o doa servijet da netra strivoù Landais , ar c'huzulier feal , bet tapet gant un taol Juzaz , hag a voe " dalc'het , barnet d'ar marv ha krouget goude e Naoned  ( 1485 ) " . ( 3 )

         Evit an dug Fransez II , tad ar brinsez kaezh , en em gavas " marvet gant ar c'hlac'har " , a zispleg al levr , goude drouziwezh bras Sant-Albin-an-Hiliber , gwallziseur a sonas glaz hon dizalc'h ( 1488 ) . ( 4 )

 

 

( Da Vezan Kendalc'het )

 

 

                                         ___

 

DAN AR WERN - An Istor hag an Hêrezh I - Holen Mor III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz  I ) - 2 - Luduennig ar Vilin-Winlec'h - 17 mai 2006 ( adwelet : Du 2014 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " Tro-Vale e Bro ar Skeudoù / Balade au Pays des Ombres " , copyright 2006 - "Holen Mor " , copyright 2013 .

                                  ___

Notennoù :

1 - Paol Lukas ( 1827 - 1858 ) , barzh breizhat - AL LIAMM 190 .

2 - " Istor Breizh Eeun " ( Histoire de Bretagne Elémentaire ) , gant Alain Raison du Cleuziou ha Charles de la Lande de Calan , beskont , embannadurioù Armand Prud'homme , Sant Brieg , 12 ru Poulain-Corbion , 1933 .

3 - Per Landais ( 1430 - 1485 ) , pennan kuzulier da Fransez II , dug Breizh , a strivas da zifenn frankiz Breizh a-enep iriennoù Charlez VIII , roue Frans .

4 - Sant-Albin-an-Hiliber , lec'h emgann ma voe trec'het ennan arme Breizh gant hini Bro-C'hall ( 28 a viz Gouhere 1488 ) .

 

Taolenn : " Deiz ar Pask Kentan " ( Jour de Première Communion , salons 1905 ) gant Alfred Guillou ( 1844 - 1926 ) , livour breizhat . 

Repost 0

Articles Récents

Liens