Overblog Tous les blogs Top blogs Littérature, BD & Poésie
Suivre ce blog Administration + Créer mon blog
MENU
Publicité
Dan Ar Wern Official Website

L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 2 - Luduennig ar Vilin-Winlec'h .

25 Novembre 2014 , Rédigé par Dan Ar Wern Publié dans #HOLEN MOR ( L'Histoire et l'Héritage ) - Pensées , Journal , Correspondance .

bretagne-tm-copie-1.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

L'Histoire et l'Héritage I ( An Istor hag an Hêrezh I )

 

 

 

 

HOLEN MOR III

 

 

Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( 2 )

 

 

2 - Luduennig ar Vilin-Winlec'h

 

 

           Pa gemeran penn hent amsked / Ar Wenodenn marellet-holl ... ( 1 ) / hunvreoù hag envorennoù va bugeliezh , ha me skuizh-divi 'vel kalz re all gant poanioù ha prederioù a voustr siwazh war hon from er buhez pemdeziek , e c'hoarvez din adkavout al levrioù kozh-se a skoas un taol gwechall em c'halon gant o frond prizus deuet eus ur bed all .

           Adwelout a ran c'hoazh va mamm o vont d'ar skol en he botoù-koad gant he dornlevr Istor Breizh .

Luc'hskeudennoù  melenet ar vare-se a ziskouez din c'hoarzh he yaouankiz-flamm war he dremm en desped da gement-all , en he c'harter paour-glan e Sant Brieg , " Hent ar Vilin-Winlec'h " .

Adober 'm eus dleet ar birc'hirinded abaoe .

Met e oa ankeniet va spered ha gwasket va c'halon bewech ma welen al logell-man ken drouk ha diaoulek he hoal hag he beli .

N'ouzon ket resis ha n'he deus ket roet plas an tiig trist da ranndioù bennak da feurmin hiziv ha ne oa ket bet koultronet ar wenodennig a hede anezhan a-hend-all .

Hag evit ar mell ki-bleiz pemp-warn-ugent vloaz 'zo ? E harzoù gouez a dinto bepred em fenn hag em c'halon ! En em veskan a raint an eil egile da viken gant " An avel walarn a yud hag a groz ! "

Hogos a-zindan envor ez anaveze gwerzennoù-man barzhoneg hollgaer DIR-NA-DOR ( Erwan Ar Moal ) , anvet " Fe , Spi , Karante " - Feiz , Spi , Karantez - ha deiziadet 20 C'hwevrer 1907 . Pell o deus entanet va faltazi barzh yaouank en harlu .

Echu a reont meurdezus an oberennig bet skrivet gant Alain Raison du Cleuziou ha Charles de la Lande de Calan , beskont ha kambrelan kuzh ar pab Pi X .

" War he roc'h kalet ,

   Gant Fe daoulinet ,

   Breiz ne spouron ket ! " ( 2 ) image-upload.jpg

              ' Raok mont da gousket o chom en estlamm gant he danevelloù brav leun a reuz hag enor war un dro a-zivout Istor hon pobl bet desket e Robien e ti C'hoarezed ar Spered Santel , em bije gellet muioc'h teurel pled outo ha selaou gant muioc'h a feiz ouzh ar vaouez-se ken eeun hag oberiant a glaske o rein da c'houzout , lorc'h enni , d'he mab : Nevenoe , trec'hour war roue ar Franked Karl Voal , skrap Naoned gant an Normaned , Alan Fergant o vont kuit da Vrezel Vras ar Groaz en ul lezel e zugeliezh kaer da Ermengard e bried , ken dous ha deol ...

Met envor boanius deroù ken tenval he deiz he doa lakaet luduennig ar vilin-winlec'h da vezan simudet a-walc'h .

Luskellan a rae ac'hanon a-wechoù , o tiskouez din he c'harantez don leizh he c'halon dener dre ur rimadellig a gane er prantad-se ken diaes :

" Mont a rae d'ar skol Jezuz mabigell ,

  O tougen e groaz war e zivaskell ... "

( Le petit Jésus allait à l'école en portant sa croix dessus son épaule ... )

Re vuan 'oa aet va mamm-gozh d'ur bed gwelloc'h , o lezel en hini-man he-unan gant he enkrez ur paourkaezh krennblac'h wallgaset gant he zad hag he lezvamm .

Pebezh ur c'hloaz 'oa dleet bet dezhi sevel he yaouankan breur gant he c'hoarig yaouan !

          Evidon-me bugel peurskoaziet ha skoazellet mat , disonj hep digarez eus an darvoudoù ken munut-se , ne baouezen ket da c'houzanv garv an harlu koulskoude , oc'h adkrouin hep ehan hor rambreoù arvoriat , o skrivan ur wech c'hoazh roll hor roueed , konted ha duged , hor broioù puilhentez , enezi pell Avallac'h ken marzhus o anvioù , a gomze din eus ur vare leun a c'hloar , eus un douar dreistdiraez a oa henvel ouzhin , va hini : Bro-Ereg , Erispoe , Salaun , Kerne , Devnon ...

         Mont a raen mantret-marv ivez pa veze kaoz eus gwalleurioù hon Dugez Anna , ken yaouank ha dilezet e-tal da blanedenn diflach va Breizh .

N'o doa servijet da netra strivoù Landais , ar c'huzulier feal , bet tapet gant un taol Juzaz , hag a voe " dalc'het , barnet d'ar marv ha krouget goude e Naoned  ( 1485 ) " . ( 3 )

         Evit an dug Fransez II , tad ar brinsez kaezh , en em gavas " marvet gant ar c'hlac'har " , a zispleg al levr , goude drouziwezh bras Sant-Albin-an-Hiliber , gwallziseur a sonas glaz hon dizalc'h ( 1488 ) . ( 4 )

 

 

( Da Vezan Kendalc'het )

 

 

                                         ___

 

DAN AR WERN - An Istor hag an Hêrezh I - Holen Mor III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz  I ) - 2 - Luduennig ar Vilin-Winlec'h - 17 mai 2006 ( adwelet : Du 2014 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " Tro-Vale e Bro ar Skeudoù / Balade au Pays des Ombres " , copyright 2006 - "Holen Mor " , copyright 2013 .

                                  ___

Notennoù :

1 - Paol Lukas ( 1827 - 1858 ) , barzh breizhat - AL LIAMM 190 .

2 - " Istor Breizh Eeun " ( Histoire de Bretagne Elémentaire ) , gant Alain Raison du Cleuziou ha Charles de la Lande de Calan , beskont , embannadurioù Armand Prud'homme , Sant Brieg , 12 ru Poulain-Corbion , 1933 .

3 - Per Landais ( 1430 - 1485 ) , pennan kuzulier da Fransez II , dug Breizh , a strivas da zifenn frankiz Breizh a-enep iriennoù Charlez VIII , roue Frans .

4 - Sant-Albin-an-Hiliber , lec'h emgann ma voe trec'het ennan arme Breizh gant hini Bro-C'hall ( 28 a viz Gouhere 1488 ) .

 

Taolenn : " Deiz ar Pask Kentan " ( Jour de Première Communion , salons 1905 ) gant Alfred Guillou ( 1844 - 1926 ) , livour breizhat . 

Lire la suite
Publicité

L'Histoire et l'Héritage I - HOLEN MOR III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz I ) - 1 - Ur Skeud ' Touez ar Skeudoù .

21 Novembre 2014 , Rédigé par Dan Ar Wern Publié dans #HOLEN MOR ( L'Histoire et l'Héritage ) - Pensées , Journal , Correspondance .

images-ombres.jpg

 

An Istor hag an Hêrezh I ( L'Histoire et l'Héritage I )

 

 

 

HOLEN MOR III

( Envorennoù Dan Ar Wern )

 

Tro-Vale e Bro ar Skeudoù ( 1 )

        Evit François-René de Chateaubriand

Rakskrid : Graet 'm eus ivez gant ar skridoù-man 'vit ijinan buhez Yann Kervern II , unan eus tudennoù " Heuliad ar Sterenn " , e yaouankiz e Nisa o vezan henvel-mik ouzh va hini ( Deizlevr Yann Kervern I / Journal de Yann Kervern I ) .

 

" Evel an heol eo ar wirionez . Ober a ra gwelout pep tra , met da vezan sellet outi n'en em lez ket . "

Victor Hugo

" ... Rak piv 'oar pezh eo mat d'an den war red e vuhez , keit ha ma tremen deizioù dibaot e vuhez 'vel ur skeud leun a fouge hag avel . "

Qohelet , 6 .

 

1 - Ur Skeud 'Touez ar Skeudoù

 

      O vezan n'ouzon netra , e tlejen anavezout holl an traoù ? Ha dav ' vefe din intent kement tra ?

Deut eo din hiziv menoz an deiz-levr-man ' pad ma valeen ' hed bali Montparnasse , un heol tomm nevez-amzer o paran warnon , hag ennon ar santad boas da vezan nemet ur skeud etre skeudoù ar c'hoariva bras a gomze anezhan dec'h da Laurence gant holl zremmoù an dud-se tro-dro a chomo estren din bepred , moarvat .

O vevan pe get ? Gwelet ' vefe an diforc'h ma'z afen kuit er-maez eus ar c'hinkladur droch-se ?

 

 

( Da Vezan Kendalc'het )

 

 

DAN AR WERN - An Istor hag an Hêrezh I - Holen Mor III - Tro-Vale e Bro ar Skeudoù  ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz  I ) - 1 - Ur Skeud 'Touez ar Skeudoù - 15 a viz Meurzh 1990 ( adwelet : Du 2014 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . "Tro-Vale e Bro ar Skeudoù / Balade au Pays des Ombres  " , copyright 2006 - "Holen Mor " , copyright 2013 .

 

" Bed ar skeudoù eo bed an diavaez ,

  Teurel a ra e skeud war Rouantelezh ar Sklerijenn "

Novalis , " Blüthenstaub " ( Bleudoù-Bleunv , 1804 )

Lire la suite

Le Livre de Virginia - Virginia's Book - Levr Virginia - VI - 3è Partie - II - Shenandoah .

17 Novembre 2014 , Rédigé par Dan Ar Wern Publié dans #LE LIVRE DE VIRGINIA

Troisième Partie

 

 

" Vers le petit enfant , la mère s'est penchée .

   Je veux revoir ses yeux ,

   leur regard est mon étoile ... "

Hermann Hesse - " Le Dernier Eté de Klingsor "

 

 

 

IIShenandoah

 

       

       chateau-de-ferrieres-en-brie-laure-dussolier.jpg

       Comme des touches sombres sur le clavier de la mélancolie , songeait-elle en regardant son piano , réveillée par un cauchemar , le coeur navré par cet odieux souvenir de la pauvre femme sur son banc , face à la mer si vaste et si désolée , flottant comme une ombre à la surface ténébreuse du lac Frederick tapi tel un drap noir dans la pénombre de ses rêves ... ( 6 )

Mais un éclat de lune tombé des nues , doux sourire dans la fraîcheur de l'obscurité , s'était aussitôt posé sur les hautes fenêtres mi-closes du manoir , effleurant l'eau bleue de son regard mouillé d'angoisse , alourdi par le manque de sommeil ...

Elle finit par se rendormir , bercée par l'astre clair , se mettant à psalmodier les notes du poème d'Eichendorff mis en musique par Schumann , oubliant peut-être les taches de sang sur la sphère brillante :

" Et mon âme se tendit ,

  Développa grand ses ailes ,

  S'envola par les campagnes silencieuses

  Comme si elle volait vers sa demeure ... " ( 7 )

       Puis , la force d'un soleil royal d'été chassant les spectres de la nuit , l'aurore enfin se mit à renaître autour de " Shenandoah " !  ( 8 )

C'était le nom d'un château néo-renaissance comme celui de Ferrières construit par l'anglais Joseph Paxton en région parisienne au milieu du siècle . ( 9 )

                        Ferrieres-2.jpg

Le même architecte , auteur des fameux " Crystal Palace " de Neuilly et de Londres , fut à l'époque sollicité par Hans Dürrenbach , banquier de Zürich , peu après que celui-ci n'ait été convié à la " grande chasse " organisée en son domaine par le baron James de Rotschild pour honorer l'empereur et son épouse . ( 10 )

Sans doute avait-il eu ses raisons , le jeune suisse , avant son départ pour l'Amérique ?

Obscure histoire sentimentale , défi , où bien , simplement , désir en lui d'éblouir le nouveau monde avec la noblesse de l'ancien ?

       Cachée derrière un mince rideau de conifères et de hêtres , la bâtisse était posée sur la rive étincelante comme un bijou de pierre fragile sur son écrin d'argent ...

       Virginia prit un bain dès le lever du jour , histoire de se rafraîchir et de dissiper en elle toutes ses frayeurs nocturnes ...

Maintenant , nouvelle symphonie pastorale , c'était l'heure du petit déjeuner sur la véranda , face à un magnifique spectacle célébrant l'éveil de la nature : la jeune fille contemplait la danse des cygnes majestueux sur l'onde au-delà des bosquets en fleur de jasmins et magnolias , plus loin que les tendres calices blancs et roses des massifs d'azalées , que l'herbe verte entretenue entourant la fontaine jaillissante ornée , en son centre , d'une statue de Diane chasseresse ...

- Mademoiselle n'a pas oublié son rendez-vous ? , la questionna enfin Bérénice en lui versant du sirop d'érable sur ses gauffres .

       La vieille domestique noire devait être au courant de quelques secrets de famille .

On ignorait encore si elle n'était pas la plus ancienne ici , ayant connu , racontait-elle parfois d'une voix chantante et d'un sourire triste évoquant sa folle jeunesse enfuie , les premiers chantiers , " lorsqu'il n'y avait pas encore de toiture et que monsieur le comte , rentrant d'Europe , avait été , dit-on , sauvagement assassiné non loin de Sayler's Creek après sa visite au général Lee à Amelia Court House ... " ( 11 )

Cherchaient-ils de l'amazonite ? , pouvait-on lire en gros titre sur les vieux numéros du " Richmond Enquirer " qu'elle avait ensuite soigneusement cachés dans la ferme d'Armel où sa soeur Daisy travaillait . ( 12 )

        Pendant qu'elle récurait ses casseroles dans la cuisine et que mademoiselle , en attendant , faisait ses gammes sur une sonate de César Franck , elle repensa à cette mystérieuse affaire du bébé trouvé à l'aube dans son couffin sur le parvis de l'église de Winchester et qu'on avait surnommé " Poisson d'Avril " parce qu'il y avait été abandonné justement le premier de ce mois . ( 13 )

Qu'était-il donc devenu ? , se demanda-t-elle , voyant apparaître au bout de la longue allée bordée d'ormes et de chênes rugueux la figure d'un jeune homme plein de vigueur et de beauté ...

 

 

( A Suivre )

      Ferrieres-3.jpg

                                      ___

 

DAN AR WERN - Le Livre de Virginia - VITroisième Partie - II - Shenandoah - Novembre 2014 - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " Le Livre de Virginia " ( Suite de " Laura " , Auberive XIV ) , copyright 2013 .

                              ___

Notes :

6 - Lake Frederick ( 47 ha ) au sud-est du comté de Frederick , près de Winchester , en Virginie ( USA ) .

7 - " Mondnacht " ( Nuit de Lune , 1835 ) par Joseph Von Eichendorff ( 1788 - 1857 ) , poète , romancier allemand .

8 - Shenandoah ( = " La Belle Fille des Etoiles " , traduction de l'indien ) , rivière de Virginie , affluent du Potomac , dans la vallée du même nom .

9 - Château de Ferrières-en-Brie , conçu par Joseph Paxton ( 1803 - 1865 ) , architecte britannique , pour le baron James de Rotschild ( 1792 - 1868 ) , banquier français , puis inauguré le 16 décembre 1862 par Napoléon III .

10 - Crystal Palace : " La Demeure Enchantée " , III , Prologue .

       Dürrenbach : " La Lettre " ( Journal de Yann Kervern II ) 8 - L'Espoir et la Solitude - " Histoire d'une Mystérieuse Inconnue " ( Journal de Yann Kervern III ) 3 - La Chambre du " Wellington " - Dramatis Personae 6 - Boris Dagan .

11 - Bataille de Sayler's Creek , au sud-ouest de Petersburg en Virginie , le 6 avril 1865 .

       Robert E. Lee ( 1807 - 1870 ) , général en chef des armées des Etats Confédérés .

       Amelia Court House où le général Lee séjourna les 4 et 5 avril 1865 avant sa défaite de Sayler's Creek et sa reddition le 9 avril à Appomatox au lieutenant-général Ulysses S.Grant ( 1822 - 1885 ) .

12 - Amazonite : pierre de couleur bleu-vert produite par la mine Morefield à Amelia ( Virginie ) .

       " The Richmond Enquirer " , fondé en 1815 : journal confédéré pendant la guerre civile .

13 - César Franck ( 1822 - 1890 ) , compositeur belge , auteur d'une " Sonate pour violon et piano en la majeur " ( 1886 ) qui inspira peut-être Marcel Proust dans sa " Recherche du Temps Perdu " ( Sonate de Vinteuil ) .

       Cité de Winchester à l'ouest de l'état de Virginie , siège du comté de Frederick dans la vallée de Shenandoah , entre Blue Ridge Mountains et Appalaches .

Lire la suite

UNAN BENNAK EVEL-SE - 23 - Between You And Me ... Etrezon , Etrezout ... Entre Toi Et Moi ...

3 Novembre 2014 , Rédigé par Dan Ar Wern Publié dans #UNAN BENNAK EVEL-SE ...

Endless-River.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Unan Bennak Evel-Se

( 23 )

 

 

 

 

 

Between You and Me  ...

 

 

Between us ,

Who were we both ,

Rocked by the waves

Of the ocean ,

Like the South and the North 

When their war had just begun ?

 

Between you and me ,

Dew dreaming of its source ,

One love lit , seeking yours , 

A shelter on high seas ...

 

Something was lost

Between the flower and the tree ,

And I could see 

A glow of fire in the mirror 

Where your tears reflected mine ...

 

But for me and for you ,

Was it just a blue avenue 

When dark waters of the skies

Flowed from your eyes ?

 

The wind had risen 

Between my fear and your lies ,

Blowing away our smiles ,

What was about to fade ,

What was going to last ?

 

 

 

 

DAN AR WERN - Unan Bennak Evel-Se - 23 - Between You And Me ... November 2014 / May 2021 - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " Unan Bennak Evel-Se " , copyright 2007 .

 

Photo : Cover by egyptian artist Ahmed Emad Eldin of the incoming Pink Floyd " Endless River " album , copyright Pink Floyd , Parlophone , Warner Bros. Records 2014 - All rights reserved . 

Lire la suite
Publicité