AN ERBEDER ( Kelc'h Kentan ) - VII - Sevenidigezh - 9 - Gaeltacht - II - Ninv Diarmuid ( Doan Vras Ziarmuid ) - Détresse de Diarmaid - Diarmuid's Distress - Breton Version / E Brezhoneg .
Kelc'h Kentan : Da Darzh an Deiz ...
An Erbeder ( VII )
Eil Lodenn
/ Sevenidigezh /
" Breman ma veze tennet krenn digantan bed e yaouankiz ha ma seblante 'vit ar wech kentan distaolet gant ar mor war un aod estren , n'oa ket graet an traoù a save neuze en e spered gant pezh en doa sonjet en a-raok a-zivout e veaj ... "
Novalis - " Heinrich Von Ofterdingen " , 1 , 2 .
- Gaeltacht -
9 - Gaeltacht
( Beaj d'an Inizi )
II - Ninv Diarmuid
( Doan Vras Ziarmuid )
" Divinout a ran ar mor-se end-eeun , a strink e zour war draoù ha sonjennoù , o lakaat hunvreoù da vezan frouezhus hag o vrasaat arvest ar bed ... "
Zavier Grall - " Ar Marc'h Kousket " , VI .
Muioc'h a aon 'get a c'hloaz e voe , n'oa ket pell Pennsans . ( 17 )
Tuchantik ' oa gwelet Penn an Wlas , penn ar bed e Kernev-Veur ma vez komzet anezhan gant Hudson , an naturour , gweledvaoù hiraezhus un ene kollet gantan , a gav en-dro ' benn ar fin e hunvreoù du a garantez bet chomet war o c'hoant e rouestl ur bern reier mesk-ha-mesk 'vel strewet a bep tu : kelc'hiad gwagoù didermen , stok elfennoù , penseoù didruez !
" Follentez an avel ' dreuz ar c'herreg ... Mor-bras tenval ... Red-dired ur pikol houlenn vras du ... Maread mouezhioù rust ar mor ... " ( 18 )
" N'out ket bepred ar c'hrenvan ? , a c'houlennas dezhan Roll , sonjus e zremm , ' dreuz al lomber .
Rein an hini ' ra ' r mestr-se disuj-kenan 'vel ma oar adkemer pep tra , peurbadel ha digemm ma'z eo dre red kounnaret e donnoù 'trezek an aod , c'hoant bras debrin ha kement a itik 'vit krignat reier ha lannoù gantan ' pad ma lamm ha dilamm ar chal ret ha kildrouk e gildroennoù kent ma teu an dichal hag en em denn ar mor a-drenv en diwezh !
" Netra na den ne vefe gouest da zerc'hel penn outan ... " , a sonjas da c'houde hep klemm ebet o tont war e du ' keit ma eveshae ouzh an hini a zismantr ivez nebeut-ha-nebeut dre uz ar milvedoù touell hon galloud-ni bet savet , ma'z eo , war neuz ur vrasted zister en doa asantet lakaat da lugernin 'vel ur c'hastell el Loar dirazomp .
Hag an trouz boud-se ' don grec'hier iskis krignet gant ar mor ?
" Petra 'ta ar skeudenn-man ? , en em c'houlennas dezhan e-unan Yann yaouank o kredin divinout ' oa hini an achantour Marzhin pa zeue en-dro d'e sonj danevelloù bet graet dezhan gant Mona diwar-benn barzhed hag " harpeors " o kanan e vojenn 'baoe kantvedoù : notennoù sklintin o veran diouzh andonioù deut frondoù , o kendeuzin da c'houde e dourioù strink a lamme eus binvioù nenvel ar vusikerien e tolzad re ar mor-bras fuloret dic'hortoz , e arfleu o poentaouin ar gevrollen veurdezus !
Emichans ' ouie se Tadig , en ' oa bet souezhet outan !
E penn e nerzh ' oa aet da ziskuizhan un tamm ar c'habiten 'n e gambrig , o fiziout ar stur d'e eil .
Moarvat , n'en dije den ebet kredet komz mui anv dezhan eus ar mordreizher " La France " , ' oa aet ken hardizh da ugent skoulm , muioc'h 'get biskoazh , dirazan , o stankan hent e zre-dan , tost-kaer toullan e gouc'h zoken !
Darbet ' oa bet bout bet stoket gantan !
Ha n'oa ket bet o teurel dismegans war Vreizh un anv 'vel e hini , a sonje ouzhpenn , pe reut ha dibalamour e emzalc'h 'n he c'henver da nebeutan ?
Ne rae forzh dezhan gouzout piv en doa graet ar mell fazi bageal-se a-hend-all : ken buan ha tenval ' oa aet pep tra a-daol-trumm na oa ket bet amzer lakaat ar c'horn-boud hag ar sinaloù goulaouek da vont en-dro !
Na petra ' ta !
Anat ' oa e bourzh ur vatimant a-vent gant hini ur mordreizher atlantel ur yoc'had reiziadoù ha rikoù kalz muioc'h aozet modern d'en em ziskouezh .
Goap a rae a-wechoù ar " Vari-Vorgan " , hi , eus skinbellskriverioù .
Met ' oa tu d'ar barez ken kozh ha feal-se d'ho souezhan diouzh an aez he doa d'hen ober he-unan , o chom he doareoù hep bezan 'vel re an dud voutin : dre santout muioc'h 'vel ur varzhez e rae ... Setu tout !
Ouzh taol ur " pub " eus ar gêr ez ejod en abardaez-noz .
' Kreiz e sal vogedet e frapas un delennourez evezh an arvesterien .
War a veze laret etrezo , e teue eus ur brovins a-bell ha pa gane , e lakae buan anezho da devel douster heson he mouezh hoalus . Tridal a rae kalonoù an dud gant ar from neuze pa zifoupe mil son sklaer eus he benveg hud , ha pell garanet don enno ' voe-i mezevellet gant pezh a chome eus he fozioù , seurt gwrez karantez troet evito da spered , emskiant hollvedel !
Ha kement ' oa bet goursavet ha boemet ar selaouerien gant huderez he rodelloù alaouret-se , ken e seblantas brasaat ivez tamm-ha-tamm ar gwel anezhi he haelded , he dudi en o c'halonoù , o tizhout o leunian anezho gant karantez Doue ' benn ar fin ...
Dianav ' walc'h ' hanvale bezan he yezh neoazh , 'vel difluket eus istor mab-den , met diwar un dra vurzhudus bennak e ouie pep hini gant aez gerioù a gane , oc'h evan anezho 'vel un nektar eus rouantelezhioù aeled .
O tisteuler sklerijenn o gwirionez meur e chenchas neuz ar c'haeran mojennoù he dornioù ampart o c'hig treuzwelus .
Ha 'vel ur Mann e skuilhe ar c'hwistentin-se diweuz hoalus an Achantourez ...
" Va lakaet hoc'h eus e ninv an argoll , a Gràinne ... Va skrapet hoc'h eus digant palez ur roue da gas va buhez en harlu ...
O tremen va deizioù 'hed traoniennoù du an ankouazh emaon 'vel ar c'harv pe an demm ...
Ha b'lamour deoc'h 'm eus kollet va douaroù da viken , ha va bigi o gouelioù gwenn war ar mor ... " ( 19 )
Unan nevez o c'hoarzhin ' bouez e benn ' zivorfilas pep hini eus an doare terzhienn-gousk ' stroll-se . Hag o rein lec'h d'ur maout a zen , seurt tourc'h-paotr bever brav a forbannas parfeted rik an holl zud o tigerin an nor ' oa bet tec'het ivez didrouz an arzourez .
Seblantout a reas an den anavezout mat an " hini kozh " , rak eeun ez eas davetan .
Souezhet-tre ' oa neoazh gant ar sioulded nevez-se war e zro .
Istor Diarmuid ha Gràinne a roas dezhan da c'houzout Tadig .
- Iskis eo , a grogas da zisklerian ar gweladenner o komz ' giz Rusianed o vageal war ar stêr Volga , mourroù ur penn-bras Tatar dindan e fri . ( 20 )
Kuitaet 'm eus keoded Winchester ma vez kavet an Daol Grenn vrudet enni - gouzout ' ouzoc'h ? - ha gwelet 'm eus ivez dismantroù kastell Tintagell o tont aman , hini kavell Roue Arzhur ! ( 21 )

- Na petra 'n diaoul 'maoc'h ' vat 'c'h ober dre-man ? , a droc'has krenn dezhan an tad-kozh hag , evit ur gwel , ne c'hoantae ket lakaat un anv bennak war e zivizer espar .
- C'hanta , Tangern , 'vel boaz , ober kenwerzh gant aferigoù all ... , a zic'hargadennas ar gour ha na baoueze ket a finval an daol gant e gof bras 'vel hini ur manac'h ' greiz ober un taol-sell goapaus da Houarn Pogam !
Leal e oa e gwirionez ?
- Ha 'vidoc'h 'ta ? , a eilgerias , liv ar gwidre n'e zaoulagad laouarn . Klask a rit spes Izold ?
- Um ... , a c'hrozmolas hor bleiz-mor un doare souezh war e fas , ha rak m'en en gave un tamm en arvar en doa sachet teir gwech lerc'h-ha-lerc'h diwar e gorn , o tont a-benn da beurveuzin 'n ur " fog " saoz dibar e amezeien 'vel-se ' pad ma klaske chench kaoz rak aon a ziskulian pezh en doa divizet d'ober gant e lestrad .
- 'Vidon me ... ? , a anzavas outan war evezh 'vit echuin , d'an Norzh e tennan , va fratikoù eo 'man ivez ...
- Oban ? a zichekas e c'houlenn dezhan ar rusig slav e ( fals ? )vourrennoù perlezennet gant restachoù eon e vier vrun .
Souezhet ouzh e spiswel ken trumm e ruzias feuls divougenn ar moraer .
- Penaos ' c'hellit ... ? , a ronkas hep gouzout petra respont .
- Ar Graal end-eeun , a zistroas an all o tarzhan da c'hoarzhin lein e c'henou . N'oc'h eus ket klevet komz eus ar Skin Glas biken , e eilstumm skosat ? Dleet eo dezhan ' zo bet roet ar chans d'e welout divinout an dazont ha dizolein sekredoù an askre ... ( 22 ) .
- 'Giz pa selaouer ouzh an Itron he zelenn hud ? , a sonjas Roll en doa strivet kalz da chom hep mont da gousket , ken sebezet ' oa bet gant an istorioù hoalus-se ...
( Da Vezan Kendalc'het )
___
DAN AR WERN - An Erbeder ( Kentan Kelc'h ) - VII - Sevenidigezh / Eil Lodenn - 9 - Gaeltacht II - Ninv Diarmuid - Pep gwir miret strizh - All right reserved - Tous droits réservés . " An Erbeder " ( Le Passeur des Mondes ) , copyright 2005 SGDL / Dan Ar Wern hag Arbredor.com 2007 ha 2008 ( Numerical Version ) - Breton Version / E Brezhoneg , copyright 2012 .
___
Notennoù :
17 - Pennsans ( Pensans e Kernevek ) a dalvez " Beg-Santel " . Porzhig-pesketa Kernev-Veur .
18 - William Henry Hudson ( 1841 - 1922 ) , evnoniour , naturour ha skrivagner arc'hantinat , breizhveuriat a orin , oberour " Land's End , a Naturalist's Impressions in West Cornwall " ( 1908 ) .
19 - Mojenn Iwerzhon " Diarmuid ha Grainne " ( Heuliad Finn = Fiannaiocht ) bet meneget ' barzh levr Jean Markale ( 1928 - 2008 ) : " L'Epopée Celtique d'Irlande " ( Meurzanevell Gurioù Harozed Bro-Iwerzhon " ) , Payot , 1971 .
20 - " Bageerien ar Stêr Volga " , kanaouenn hengounel rusian .
21 - Winchester , kêrbenn gozh rouantelezh Wessex ( Kontelezh Hampshire ) ma vez kavet enni an Daol Grenn ( Hall Bras ar c'hastell ) .
- Tintagel / Trevena ( " Tre War Venydh " e Kernevek ) 'zo ur gêriadennig war an aod er biz da gontelezh Kernev-Veur , lec'h genidik ar Roue Arzhur ha kastell ar brinsez Izold .
22 - " Ar Skin Glas " ( Le Rayon Vert , 1882 ) , romant Jules Verne awenet gant un anadenn weledel , seurt skleur liv ur gwervaen o strinkan war an dremmwel pa guzh an heol .
Luc'hskeudennoù : Gwenaël Kerleo , Axandâra , telennourezed .
Taolenn : " The Lugger Inn " gant Don MacLeod , arzour Porth Ia ( St.Ives ) .

MEIN DIWAR VA HENT - XVII - Rue des Héros - Ru an Harozed - Street of the Heroes .

Rue des Héros
( Complainte )
" Hag ar rosenn hag al lili
' Zo 'vel ludu dirazi ... "
Gilles Servat - " Ar Rozenn hag al Lili " *
Aux martyrs de janvier
Du six au vingt et un ,
Mon numéro ,
Le quinze , je crois bien ,
Rue des héros ...
J'ai vu un homme sans âge ,
La tête en sang ,
Le corps dans les nuages
Du firmament ...
Sans grand péril je n'ose ,
Au linceul blanc ,
Chanter l'homme à la rose ,
Au gré du vent ,
Cueillir la fleur d'aurore
Ensanglantée ,
Mais si l'hiver est mort ,
Printemps renaît ...
Prie donc la Dame aux Lys
A mes côtés ,
Que Paris ne périsse
Un jour d'été ,
Martyrisée ...
Du six au vingt et un
Rue des héros ,
Le sept , je crois bien ,
Mon numéro ...
DAN AR WERN - Mein Diwar va Hent - 17 - Rue des Héros - 21 janvier 2015 - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " Mein Diwar va Hent " , copyright 2006 .
Tableau : " La Vierge aux Lys " ( 1899 ) , par William-Adolphe Bouguereau
( 1825 - 1905 ) , peintre français .
* " Ar Rozenn hag al Lili " ( La Rose et les Lis ) , chanson de Gilles Servat sur son album : " Mad in Sérénité " , copyright 1988 Gilles Servat / Editions du Petit Véhicule - Editions du Navire - Label Excalibur / Coop Breizh - Tous droits réservés : " Et la rose et les lis ne sont que cendres devant elle ... "
Le Livre de Virginia - Virginia's Book - Levr Virginia - VI - 3è Partie - V - Deux-Lunes .

Troisième Partie
" Vers le petit enfant , la mère s'est penchée .
Je veux revoir ses yeux ,
leur regard est mon étoile ... "
Hermann Hesse - " Le Dernier Eté de Klingsor "
V - Deux-Lunes
" Lequel des deux loups gagne ? , demanda l'enfant .
Celui que l'on nourrit ... , répondit le grand-père .
Sagesse amérindienne
Il avait cru voir tel saint Paul peut-être , frappé sur le chemin de Damas par des éclats de feu brûlant , cette immense épée flamboyante venir lacérer devant lui un morceau de l'épais voile de brouillard sur la montagne en face tandis qu'un double de lui-même dans les airs naviguait sur une mer nuageuse à la poursuite d'une hostie incandescente grosse comme l'astre du jour ! ( 25 )
Le sublime , cependant , ne bascule-t-il pas dans l'angoisse et la crainte ?
Hébété par la lourde chaleur d'une suffocante fin d'après-midi d'été , il s'imagina ensuite que la gueule monstrueuse d'un crocodile , surgie soudain des sombres marécages plongés dans la touffeur moite et brumeuse , allait le dévorer !
Frissonnant de peur , il tenta de fuir par le chemin pris à l'aller de l'autre côté de l'île , courant sur le petit pont de bois traversant le mince filet d'eau .
Mais il fut presqu'aussitôt renversé par un cheval noir fonçant sur lui à bride abattue !
Dans toute la vallée se mirent à résonner les cris horrifiés d'une jeune cavalière qui , d'ailleurs , ne demanda pas son reste .
Quelqu'un l'avait sauvé du choc , pourtant , car il sentit sur son épaule une main vigoureuse , celle d'un être imposant chaussé de mocassins dont le visage défiguré , sévère , était marqué de deux traits de peinture rouge avec , autour du cou , un collier en dents de loup .
- Qui êtes-vous ? , bredouilla-t-il , soumis encore plus à la terreur .
- Ne craignez pas l'esprit du tonnerre , maître , il permet votre retour ! Voyez , je suis comme le soleil amoureux d'une étoile parmi les filles de la sorcière ... C'est le Grand Esprit jaloux qui a brûlé ma face ! On me nomme " Deux-Lunes " . Rappelez-vous , je suis ici pour surveiller le domaine , pour garder la grotte ! ( 26 )
( A Suivre )
___
DAN AR WERN - Le Livre de Virginia - VI - Troisième Partie - V - Deux-Lunes - Janvier 2015 - All rights reserved - Pep gwir miret strizh - Tous droits réservés . " Le Livre de Virginia " ( Suite de : " Laura " , Auberive XIV ) , copyright 2013 .
___
Notes :
25 - Acte des Apôtres , 9 , 3-5 .
26 - Manitou , le Grand Esprit des légendes indiennes .
Tableau :
" La Conversion de Paul " ( 1527 ) par Francesco Mazzola dit le Parmesan ( 1503 - 1540 ) .
Le Livre de Virginia - Virginia's Book - Levr Virginia - VI - 3è Partie - IV - Croix de Sang .

Troisième Partie
" Vers le petit enfant , la mère s'est penchée .
Je veux revoir ses yeux ,
leur regard est mon étoile ... "
Hermann Hesse - " Le Dernier Eté de Klingsor "
IV - Croix de Sang
" L'oeil était dans la tombe et regardait Caïn ... "
Victor Hugo - " La Légende des Siècles " , II , 2 - La Conscience .
Gagnant l'îlot au moyen d'un petit pont rustique enjambant un minuscule ruisseau tombant en cascade sur une jolie berge verte avant de se perdre dans la fraîcheur jaunie de fougères moribondes , le jeune homme perçut quelque chose , espèce de grondement sourd naissant d'horizons lointains .
A un moment donné , les cieux devinrent en effet de plus en plus sombres tandis qu'il marchait sous les frondaisons d'une haute sapinière par-delà l'étroite prairie de longues herbes desséchées venant mourir au rivage grisâtre .
Il s'engagea sous la ramure moite et ténébreuse d'un grand arbre jusqu'à une tombe en granit à moitié recouverte par la mousse et qu'une croix gothique en ferraille noire dominait majestueusement .
C'est alors qu'il remarqua deux dates gravées sur la pierre au-dessous d'un nom les surmontant :
HANS DÜRRENBACH
( 1825 - 1865 )
En lettres minuscules , figuraient en italique ces mots de l'église vaudoise tirés de Malachie :
" En tout lieu , l'on sacrifie ... " ( 19 )
Mais eut-il encore besoin de réfléchir quand le coeur lui manquait ?
Soudain , ne sachant pourquoi , le vicaire sanglota ...
Cependant , le bruit redoublait sans cesse , comme des coups de tambour sèchement martelés et brefs dans un silence de mort , sur un ciel blême et livide aux couleurs de suaire !
Il faisait une chaleur épouvantable , l'air paraissant chauffé à blanc sur le paysage immobile de campagnes accablées par un sentiment d'injustice et d'oppression presqu'irréel .
Notre promeneur plus qu'un autre , sans doute , aurait pu croire au dessin d'une vieille tapisserie flétrie par l'âge dont la trame usée jusqu'à la corde ressemblait à s'y méprendre aux multiples ciconvolutions d'une âme vile et tortueuse qui , sentant son impuissance , essayait en vain de le corrompre ...
Il s'agenouilla sur un tapis moussu , chantant le psaume 140 devant le mausolée :
" Arrache-moi , Seigneur , à l'impie ; délivre-moi de l'injuste ... " ( 20 )
Le vent , semblant moqueusement lui répondre , " commençait d'asséner ses bourrasques impétueuses dans le feuillage tourmenté des hêtres , jouant sa rhapsodie végétale au coeur des bois de haute futaie , ébouriffant la chevelure des peupliers et des trembles ... " ( 21 )
Pourquoi serait-ce lui mon père ? , se demanda-t-il pendant qu'un fougueux coup de tonnerre , zébrant les nues , fut suivi d'un éclair bleuâtre illuminant sa conscience endormie !
Bientôt , précédant une violente averse , de grosses gouttes tombèrent d'énormes nuages de plomb s'amoncelant au-dessus de l'île :
" Un effroyable orage , concentrant toute la noirceur du monde , agitait les flots en furie ! " ( 22 )
Il devait être 15h30 . Le château , éclairé par la foudre , se détachait en pleine lumière !
Virginia venait de fermer le petit livre serré sur son coeur où , chaque jour , elle consignait toutes sortes de réflexions quotidiennes , journal de bord sur lequel figurait un dialogue intérieur avec son instrument , source de musique l'aidant , croyait-elle , à mieux comprendre ou déchiffrer le sens d'une vie ...
D'ailleurs , ne cherchait-elle pas comme lui à faire parler les morts ? , pensa la musicienne en levant le rideau pour tenter d'entrevoir son visiteur .
Adam leva un bref instant les yeux vers la fenêtre de la chambre mystérieuse où , selon la jeune fille , un spectre était apparu ...
C'est là que , sous une petite niche creusée dans le mur abritant une Vierge à l'Enfant , la pianiste aperçut dans le reflet de la glace " un éclair rougeâtre , flamme sur l'étang que les lueurs crépusculaires du jour avivaient encore ... " ( 23 )
Tout à coup , parmi les lambeaux cramoisis du ciel , venait de jaillir , " comme d'un phare au milieu d'un océan de détresse " , un rayon fulgurant ! De la cabane proche où il s'était réfugié dans la prière espérant une nature plus clémente , l'homme ressentit au plus profond de lui-même ce coup de poignard d'une croix sanglante qui , frappant brutalement le tombeau , lui déchirait l'âme ! ( 24 )
( A Suivre )
___
DAN AR WERN - Le Livre de Virginia - VI - Troisième Partie - IV - Croix de Sang - Janvier 2015 - All rights reserved - Pep gwir miret strizh - Tous droits réservés . " Le Livre de Virginia " ( Suite de : " Laura " , Auberive XIV ) , copyright 2013 .
___
Notes :
19 - Malachie , I , 11 .
20 - Psaume 140 .
21 - " Histoire d'un Chef d'Orchestre " , VIII - 17 / Auberive 11 .
22 - " La Nuit de Cézembre " , II , 3 - L'Orage .
23 - " Histoire d'un Chef d'Orchestre " , X , 21 / Auberive 11 .
24 - " Histoire d'un Chef d'Orchestre " , X , 22 / Auberive 11 .