AN ERBEDER ( Kelc'h Kentan ) - VII - Sevenidigezh - 9 - Gaeltacht - III - Arbor Mirabilis 2 / Un Diougan e Teuit da Gerc'hat ? Do You Come for a Sign ? Venez-Vous chercher un Signe ? - Breton Version / E Brezhoneg .
Kelc'h Kentan : Da Darzh an Deiz ...
An Erbeder ( VII )
Eil Lodenn
/ Sevenidigezh /
" Breman ma veze tennet digantan bed e yaouankiz ha ma seblante 'vit ar wech kentan distaolet gant ar mor war un aod estren , n'oa ket graet an traoù a save neuze en e spered gant pezh en doa sonjet en a-raok a-zivout e veaj ... "
Novalis - " Heinrich Von Ofterdingen " , 1 , 2 .
- Gaeltacht -
9 - Gaeltacht
III - Arbor Mirabilis ( 2 )
Un Diougan e Teuit da Gerc'hat ?
" Ha setu ma teue 'dreuz ar c'hoabrennoù ,
O tenijal eus don an noz Doueed Kimmered
Da zouaran 'n enez santel zivrall er c'hoummoù ,
Manav ar gehelet , aoter-kreiz ar bed ... "
Leconte de Lisle - " Barzhonegoù Gouez " *
( Lazhadeg Vanav )
Tregernin a reas trouzioù bennak er pellder koulskoude .
Derc'hel a rae start-mantrus ar bed gwirion da glask bout bet klevet gant an den yaouank a veze krog anezhan da voredin ouzh ur vagig prenvedet kuzhet dindan pilochoù ul logell besketaer .
Hag damvouget e doare ouat blot ur c'housk meur da gentan , e strivas goude mouezhioù da vont dreist bevenn e hunvreoù bugel dibreder .
Goustadik e astennas e izili , hag un nebeud kent na zamzigeras 'vel ur vleunienn dindan vannoù-heol kentan , e tivalvennas e zaoulagad c'hlebiet gant ar glizh-mintin .
- Douar dirazomp ! Douar dirazomp !
Kammedoù mibin a skoas ouzh ar plancheris koad , strakal a reas dorioù .
Krog ' oa da virvilhan penn-da-benn ar " Vari-Vorgan " , strafuilh bras enni , ken dishenvel eus he zreizh-vor unton hag hirbadus betek-henn .
Dleet ' oa din ober un hurlink , a sonjas Yann .
Bez' edo ken abred en e sav , o klask gouzout pet eur e c'hallfe bezan .
Naon en doa .
Trouzmesk e stomok a ziskoueze bezan 'vel hini ar vag o ruilhal a chale moarvat hag a glemme en abeg ma veze goullo he beolioù na mui na ken .
Mont a reas goustadoc'h tamm-ha-tamm he mekanikoù ha saflik an houl ouzh he c'houc'h a rankas tremen hep morzholat ken buan e stlakadennoù sec'h taboulin .
- Ma ouife pezh ' oa c'hoarvezet din ' doug en noz ...
Diskennet ' oa Roll eus ar fled uhelan , neuz chifus un den digousk warnan .
- Un iskis a hunvre war a gredan , paotr kaezh , eme ar mousig paour distronket na ouie dre be benn kregin e istor .
Strivan a reas da zistanan e enkrez emzalc'h ha gerioù frealzus , karantezus e vignon nesan .
" Edon o vale war venezioù ... , e stagas da zezrevellin dezhan , blaz ar gevrin en e vouezh .
Bez' oa ur goulou arc'hlas , digunvez ... 'Vel hini al Loar he dije skedet war he dremm he bravan mousc'hoarzh e pare , hini Mona Lisa ... T'eus dalc'het sonj ? Poltred hol levr ' pad kentelioù an aotrou Mauron , hor mestr-skol .
Da c'houde 'm eus kejet gant ur bugel en oadoù ganin a veze o tiwall e dropell .
Petra ' rae hennezh d'an eur-man war an hent ? , a c'houlennen din va-unan .
- Ac'hanta , noz kaer 'vit ur vale ! , a daolas din o pellaat ar buanan ar gwellan 'vel ma vefe bet spontet dirazon .
Em digenvez ' oan adarre emberr , eme ar paotr un daer e korn e lagad .
Ne oa mouchig pe strilh avel ebet .
Un dra bennak pouezus a seblante gedal an Natur .
Ne chome den ebet all panevedon-me , a gave din , da evezhian ouzh an oabl liv-du-se ma lugerne ar stered ennan ' keit ma veze an Douar gourdrouzus o sevel e dolzenn zour veurvorel davetan !
Ha setu ma arvestis neuze ouzh ar boemusan marzh morse gwelet er bed-man : un egorlestr divent o tiflukan eus al lein gant e sferennoù skedus , boulloù glas ereet etrezo , a leze stlejadoù du , gwenn ha ruz da skarzhan kuit eus o c'horzennoù !
Dek e oant diouzh em boa o niveret , teir a bep tu , ar peurrest er c'hreiz gant hini brasan ar peder anezho o steredennin 'vel un heol splann !
- Gouzout a rez , a stagas goude un ehanig bennak , ma komzan eus se ganit eo an hini em boa kredet e veven un dra ziwir ...
Mes penaos larout dit pezh a santen ? Piv on-me a zleez kavout dit ?
'Vel un tan-arvest gant livioù flamm e oa , 'vel ur fest veurdezus o vranskellat bolz an oabl a-bezh !
Penaos e zisklerian dit ?
Sur ' oan e veze tud zreist ahont ... Divinout a raen anezho 'dreuz lomberioù arlivet o lestr .
Afoet ha mezevellet brav-bras en em gavis ganto ken tost din , sioul-tre war un dro , leun-souezhus a sederoni , un tamm 'vel pa vez kerzhet hir amzer er goadeg ... "
Rak en doa selaouet hep rannan grik hag hep diskouez trivliadennoù e ene outan , e seblantas plijout da Yann taolenn-man e genderv hag e sederaat zoken un tamm .
Anat he gwirionded dezhan , e sonje marteze ouzh henvalded e reze e-unan gant ur weledigezh ken sebezus hag houman .
" Gwelet 'rez on deut ken klanv pa santis nerzh o garantez hag o spered o tevin ma c'halon ken 'voen kouezhet war va genou ! C'hoant bras ' oa deuet din d'az kervel , evidout kaout lod eus ar c'houlz diankounachaus-se hag ober bourrus ganit ! , a laras goude d'an hini a bare e selloù a-bann warnan , digor e veg .
Met n'oa ket tu ...
Pebezh istor ! , en doa sonjet Yannig .
Chenchet ' oa bet Roll , hewel e gemm 'vel hini ur boupenn a dro trumm da valafenn .
- Ne lari netra da nikun ! , en doa adlavaret heman dezhan .
Kompren a rez on sur emaint hon wir tadoù . Nepred e c'hallin o ankouaat ...
Stouin a reas e benn mab Mona , trec'het gant an aon hag ar from . Degouezhet ' oa un dra bennak en doa marse raksantet hep bezan gouest d'he sklaeraat mui dezho .
Strivan a rae neoazh , o terc'hel sonj anezhi , d'he lakaat kenver-ha-kenver gant e droiad hud e-unan .
Meizan a reas gant gouzout mui pe vui koulskoude o doa kroget , Doue ra viro , un doare deskin ur vicher nevez hag e c'hoarvezfe c'hoazh emberr anadennoù all ken braouac'hus hag an hini-man !
Bet he doa bet Mona levr-bourzh ar " Vari-Vorgan " , bepred dalc'het e ratre vrav gant ar c'habiten , a-ziwar-lerc'h marv he zad .
Berniet a-leizh e kavioù ar c'hastell-tiegezh pe e ti an Oriant ' veze levrennoù kozh o fajennoù zislivet .
Un holl vuhez atizus , entanus ' oa bet lakaet di e-barzh war baper , ur vuhez vartolod ha n'eo ket enskrivet hepken 'vel anv un den war dalbenn un iliz pe war vez ur vered .
Ar gonterez , bet roet dezhi donded he frimveizhad gant he galloud da anaout en a-raok traoù an dazont , he doa klasket d'ober an dizolo war ar vageadenn vrudet-se . Met en aner .
Savet ' oa bet ar skoilh " 'vel er barabolenn Job " he doa ijinet anezhi :
" Piv ' neus stanket ouzh ar mor gant dorioù
Pa rois dezhan ar goabrenn da wiskamant
Hag ar vorenn da vailhuroù ? " ( 31 )
Diaes ' vefe bet da bobl an douar , marteze , kompren gwir abegoù un dra espar 'vel-se : perak , dre vurzhud ul latar mor , ' voe eoriet ken trumm hor morrederez kaer ha kadarn e porzh Iona , pell bras diouzh Oban , kêr vihan Bro-Skos , he lec'h orin da vont sanset ?
Evel boaz en doa krennet hor bleiz-mor pep retan e zanvez dre ur berrskrid :
" ... E dibenn ar mintin , a skrive , e tizhjomp Enez Von gozh an Drouized , e norz Bro-Gembre , ma vez savet enni Kroaz ar Vuhez .
Un devezh brav ' oa , avel vat a-du ganimp , koumoul ebet en oabl .
Ret ' oa dimp hepken ober di pourvezhioù bitailh ha glaou kent mont kuit adarre .
Dihunin a reas ar vugale p'edo o paouez bout bet taolet pennoù fard da beulgae porzh Holyhead .
Berv ha darempred ' rene war-dro ar c'haeoù .
Gwerzherien-red foran ' vrude o bouedoù . N'hor boe ket kalz a boan da gaout pezh a vanke dimp dre m'em boa tud bennak anavezet din d'ober evidon el lec'h .
War gont ar c'heginer e reas lakaat el lestr va eiler bara , riz , tri c'heuz Iwerzhon gant ur pourvez likor hag odivi , pezhioù kig ha pesk sec'h , greun edoù 'vit yarezed bennak , kasedadoù sukr ha goude , un donellad vleud-flour .
Hep ankounac'haat vioù ha laezh gant legumaj fresk-nevez ar mare ...
Prenan a rejomp ivez tri sac'h tachoù , div vouc'hal nevez ha kerdin bihan ...
Hag evit mont berr , traoù ha danvezioù ret da gempenn ar vatimant ' kerzh ar veajig-man ha kalz re all en dazont . Rak e oamp nav e bourzh ha deuet ' oa hor bitailh da zivian .
Met chalet ' voen gant un dra bennak : kaer ' veze din klask diduellan hon ampustul mousiged gant ober furlukinerezh dezho 'vit o lakaat da c'hoarzhin , n'oa ket tu 'vel boaz .
Kerse ' oa din o welout anezho a seblante ober fae ouzhin d'ar c'hontrol , ar baourkeizh , 'vel m'o doa kollet ar startijenn ' zo er yaouankiz dibreder ' pad an noz ... "
' Keit ma'z afe ar c'habiten d'ober un tamm souchadenn ha ma c'hemerfe Houarn ar penn ' oa dleet d'ar verdeadenn bezan kendalc'het .
War-zu an avel-viz ez afemp .
" Rak ma veze santet c'hwezh ur fourradenn avel ganimp e savjomp an ouel vras war lein ar wern , a skrive Tadig .
Roet en doa urzhioù ' raok mont d'e fled :
- Hedan ' raimp enez Arran dre ganol an norzh , Firth of Clyde , en donvor da " Mull of Kintyre " ... Al loch Crinan da c'houde . Aochan a ri goustadik 'trezek an aod neuze o vont e-bioù inizi Seil ha Kerrera . Met evit Shuna ha Luing , lez anezho a-zehou dit !
Hep darvoud ebet ken goude-se ' oa aet ar bageerezh betek ar C'horrivreckan brudet , war a ziskoueze an danevell . Ahont eo e tegouezhjont war-dro peder eur d'enderv ...
N'oa ket ar gentan dro ma teue dre-hont , a zisklerias dimp tad-kozh .
Gwir eo ez eo arvarus-tre an ode-vor-man a vez lakaet a-wechoù da dalvout ar Raz . Rak p'eo deut al lanv e red ar mor d'an daoulamm e troennoù spontus etre inizi Jura ha Skarba !
Met ne felle ket din ober a-dra-sur 'vel ar prins skandinaviat ma vez komzet anezhan gant Jules Verne hag en deus roet e anv d'al lec'h euzhus-man ma voe beuzet ennan e zamm lestr diouzh ar vojenn ! ( 32 )
Pell en donvor ez afemp ha deufemp neuze , pa vefe lakaet nadoz ar c'hompaz davit ar biz-reter .
Evezhiek-tre ' voemp holl gwitibunan !
Rak-se ' oa ret dimp diskenn buan-buan ar gouelioù .
" ... Hag un taol-sell a ris war Argyll en diabell ha war venezioù Grampians gant ar Ben Nevis uhel dreisto da sioulaat va spered .
En tu all 'trezek ar c'hreisteiz 'm boa merzet tour-tan Oronsay war rez an dremmwel ...
" Setu en 'ta hon islonk skrijus ! , a hopis d'ar vugale a ziskouezas bezan skoet un taol ken pounner en o c'halon gant aroun an tonnoù war o zro .
" Petra eo c'hoarvezet neuze ? Diaes da larout ...
' Keit ma rede a-benn-herr va mab-bihan hep selaou mui ouzhin goude bout bet klevet gantan va gerioù davit penn-araok ar vag ,' oa kouezhet warnomp ur vrumenn lous , gwashat mougenn du o tevaat !
" Nep den all n'en deus klevet muioc'h eus an dra-se ! , a zisoc'has an dibuner . Ket Yannig zoken . Ha kousket hon eus marse ? Ya , sur ' walc'h ' oa deut dimp ar bornig en deus holl gaset pell war e c'hoabrenn wenn gantan 'vel un alarc'h dinijet eus ar bed all !
Pe enez Llangoed , prioldi Penmon ' oa ? Hag e puns Sant Seiriol ' oamp kouezhet en ur dremen ? ( 33 )
- Ha me ' vo krouget , c'hanta ! , a youc'he ouzhpenn , petra ' raemp dreist en enep hon hent ? "
E lavarenn ziwezhan ' oa moarvat ...
" Div brinsez yaouank a c'hortoze ac'hanomp war ar c'hae , a gredas kounaat Roll diwezhatoc'h : c'hoarezed gevell ' oa , anat deomp , gant selloù mor don o sklerijennan ken splann o dremmoù flour ...
Unan anezho a zouge ur " snood " , seurt koef skosat , war he fenn . Melenoc'h 'get an ed ' oa he blev . Hag eben ' oa un duardez gant daoulagad glas !
- Mona ar garedig on , emezi , gwerc'hez karantezus ... Hag e teuit da glask hon teir c'hant kroaz ha tri-ugent ? Lezel a ran va retred m'emaon o huanadin enni ... Setu me em c'haeran 'vel al Loar war gant skedus koumoul ar Reter ... Hag e teuit da glask un diougan ?
- Fiona on , ar goantenn zispar , a ziskulias egile ... Ha ken plijus hag ur sonerezh nenvel eo trouzig va zreid da glevout .
Skeud Duncan o kuzhat e goueled groc'hioù Fingal e teuit da glask ? Gwirionez Levr Kells e teuit da gerc'hat , mignoned din ?
... Siwazh , ne zasson ket ken gant an delenn koadoù Sebora ! " ( 34 )
O lavaroù diwezhan ' voe . Steuzin a reas div drolinenn wenn o seblantout mont da aezhenn a-ziwar kalir bleunioù-spes ar serr-noz ... Hini bokedoù-ar-sterenn , hini Mirabiliz ...
Ken buan ha ken pell ac'hanomp o doa redet ... "
( Da Vezan Kendalc'het )
___
DAN AR WERN - An Erbeder ( Kentan Kelc'h ) - VII - Sevenidigezh / Gaeltacht - Eil Lodenn - 9 - Gaeltacht III - Arbor Mirabilis 1 ( Un Diougan e Teuit da Gerc'hat ? ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " An Erbeder " ( Le Passeur des Mondes ) , copyright 2005 SGDL / Dan Ar Wern hag Arbredor.com 2007 ha 2008 ( Numerical Version ) - Breton Version / E Brezhoneg .
___
Notennoù :
31 - Job , 38 - 8/11 .
32 - Awenet eo bet din an holl bennad-man ( ha meneget inizi skosat ) a-drugarez da romant Jules Verne ( 1828 - 1905 ) anvet " Ar Skin Glas " ( Le Rayon Vert , 1882 ) - gwelout notenn 29 .
33 - Penmon , war enez Von ( Anglesey ) en hanternoz Kembre . Ilizoù keltiek ar c'hwec'hvet kantved .
34 - Levr Kells ( Leabhar Cheanannais ) , dornskrid an navet kantved . Skeudenn aman war-lerc'h .
* Leconte de Lisle ( 1818 - 1894 ) , barzh gall ganet war enez ar Reünion ( Poèmes Barbares , 1862 ) .


