AL LIZHER - THE LETTER - LA LETTRE - Deizlevr Yann Kervern ( II ) - 1 - Bilitiz / Bilitis ( Breton Version / E Brezhoneg ) .

29 Décembre 2008 , Rédigé par Dan Ar Wern Publié dans #Deizlevr Yann Kervern ( 2 ) .

Al Lizher
- Istor ur Vignoniezh Kozh -

Deizlevr , Envorennoù ( II )
evit Annemarie Schwarzenbach

1 - Bilitiz

" ... Daou alc'houeder nemetken , oc'h uhela c'hoazh en aezhenn ,
      Hag o rambreal dre an noz . "
Joseph Von Eichendorff - " Im Abendrot " ( Da Serr-Noz )
Gedichte - Ausgabe letzter Hand ( 1841 )

                                Setu 'man ul linennoù bennak bet skrivet ganti , ken iskis , am boa adkavet goude , kuzhet mat dre va sonj , hag e poultrenn ur galatrez . Ar re gentan he doa kaset din , ar re nemetan , koulz all .
Setu istor ur vignoniezh kozh :

Sankt-Moritz , 2 a viz Du .

" Mignon ker , flammig kaezh va c'halon ,

     Resevet 'm eus da c'her , met ne sonj ket din , evel da varzh , " e luc'ho 'nevez ar bleunioù dindan an Heol ... "
Ket evidon , siwazh ! Ket breman ! ( 1 )
Klask a ran selaou sonerezh Debussy , 'z poa komzet dit diwarnan en deiz all , ar " Ganennoù Bilitiz "-se m'en em gavan mat a-walc'h o klevout anezho , a c'hallez va c'hredin , ( hag o tigejan da skritur ken brav emaon ) : "... ne ra o eskell nadozioù-aer nemet spinan , war a seblant , diavaez an traoù dre velkoni an nevez-hanv . " ( 2 )
Na gaerat frazenn ! Met e ran kement a strivoù evidout , ha ken mantret eo va c'halon , na c'hellfen ket tanva hirnez romantel an delioù en o ziskar ...
                     O vezan m'eo aet diganin va mignonez evit ur gwaz all , e oa dle din stranin 'dreuz kêrioù digenvez , " hag an noz 'ya o steuzin kuit , e pella ar stered . Setu m'eo aet ar serc'hed diwezhan d'ar gêr , gant o c'harediged . Setu me skrivan , dindan c'hlav ar mintin , ar pozioù-man war an traezh ... " ( 3 )
Me'zo goullo va sac'h .
                     A-wechoù 'kredi ganit , dav a-walc'h , on un oristalez .
C'hoarvezout a ra din ne c'hallan kompren me va-unan ... Adlenn a ran Rilke :
" 'Dreuz va buhez e krenan diglemm ,
  Hep huanadoù , gant ur c'hlac'har don ha tenval ... " ( 4 )
Eman ur gouli o wadan e-barzh , hag a vez o kreskin e zalc'h warnon , ken plaouiet eo va yaouankiz gant an dic'hoanag . Grevus eo nec'h va spered . Bewech m'en em glaskan da bedin , e vez degaset din envor ur valeadenn am boa graet ganti e Kalon-Sakr . Eno , em boa santet en he c'hichen holl zienez ar Bed , sanket don em ene 'vel , marteze , ur spernenn e Hini hor Mamm Santel ...
Menegin a ran evidout frazenn gaer da levr , am boa kaset din , met n'on ket evit kredin , koulskoude , e promesa an daeroù ...
" Beuzet eo va sonj en he mousc'hoarzh , glebiet gant perlez boull , dour nevez ha druz he goueloù ... Evel ur c'hentan pok a garantez , a-raok ma vije bet gouest ar garantez d'oc'h en em gompren hec'h-unan ... " ( 5 )
Hor c'harantez deomp !
E-keit ma oa kroget tanioù kentan ar serr-noz war Bariz , hon doa heuliet , adalek ar were , bomm-nij ur c'houblad koulmed ...
                     Moarvat e fellje din tec'hel ivez ganto , " a-hed an noz treuzwelus " ?
Met ne vo biken an traoù henvel ken , te 'oar .
Breman ma bedan start an Nenvoù , en aner evelkent , d'am rein o flouradoù e diouer he re , e tenn va hunvre d' " o gwagennoù dantelezh " , d'ar c'houmoul-se ... ( 6 ) Paourkaezh koumoul , na baouezont ket eveldon , da zifronkan !
                     Trugarez dit , va mignon . Tost ur balzam eo da lizheroù 'vidon . Ha dont a ray a-benn d'am farean anezho ?
Hag e vo tu din da goll he sonj ur pennad drezo , marteze ?
                     Pa gren va c'halon , eo skoet ivez gant pinvidigezh da gomzoù , hag a zisamm un tammig he foanioù drezo ,'vel tenzor-diabarzh nemetken un ezhommeg .
N'em befe ket c'hoant bezan ur wazhaourez , avat .
N'ouzomp ket , emezout , hag e talc'hfe an Diskuliadur d'e bromesa , evidomp da vevan , marteze , e amzerioù diaes anezhan ?
Araozon , Bibl kozh va zad , am eus tennet un arroudenn diwarnan :
" Rak evel ma teu kellid d'ar greun taolet en Douar , ha ma tiwan an had el liorzh , ken sur all e lako an Aotrou Doue da ziwan hadenn ar Silvidigezh , a roio Gloar Dezhan dirak an holl bobloù . " ( 7 )
Met ne vin ket ur bec'herez Evitan da viken ? Te a bardono din un deiz ?
                     Ken digenvez en em gavan alies ! Tomm va c'halon , me a'z ped , habask va spered .
Ra vo unanet hor c'hroazioù ganit !

( Da vezan kendalc'het )

                          ___

DAN AR WERN - Al Lizher - 1 - Bilitiz - Kerzu 2008 - Deizlevr Yann Kervern ( II ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés - Breton Version / E Brezhoneg - " Al Lizher / La Lettre " , Copyright 2008 .

                          ___
Notennoù :
1 - " Le Deuil des Primevères - Elégie Seconde " ( Kanv ar Bokedoù-Laezh - Eil Klemmgan ) , Francis Jammes , 1898 .
2 - " Chansons de Bilitis " ( Kanennoù Bilitiz ) , sonerezh leurenn bet eilet gant daouzek barzhoneg Pierre Louÿs da zibunan , gant Claude Debussy , 1897 .
3 - " Chansons de Bilitis " ( Kanennoù Bilitiz ) , trede rann , Epigrammes dans l'Île de Chypre ( Flemmganigoù e Kiprenez ) , " La Pluie au Matin " ( Glav ar Mintin ) , Pierre Louÿs , 1894 .
4 - " Briefe an einen Jungen Dichter - Franz Kappus Sonett " ( Lizheroù d'ur Barzh Yaouank - Sonedenn Franz Kappus ) , Rainer Maria Rilke , 1904 .
5 - " Le Passeur des Mondes - Le Secret d'Eon de l'Etoile " ( An Erbeder - Sekred Eon Ar Sterenn ) , gant Dan Ar Wern , Copyright 2005 / 2008 .
6 - " De l'Angelus de l'Aube à l'Angelus du Soir - Aujourd'hui , le Long de la Nuit ... " ( Adalek Anjeluz an Derou-Deiz betek Anjeluz ar Serr-Noz - Hiziv , A-hed an Noz ... ) , Francis Jammes , 1897 .
7 - Izaiaz , 61 , 11 .

Film David Hamilton , " Bilitis " ( 1977 ) , gant Patti d'Arbanville , Mona Kristensen , Bernard Giraudeau .