TRAVERSEE ( Anthologie bilingue ) - II - Villes et Villages d'Anges - 1 - Venise ( Cécile ) .
TRAVERSEE
( Anthologie bilingue )
II - Villes et Villages d'Anges
1 ) Venise *
( Cécile )
" Gondeln der Trauer ,
Eisige Schauer ,
Venedig im Winter ,
Ohne Dich ... " **
Pour Thomas Mann
1 - " Ce que nous entendons jouer , même par de grands artistes , nous laisse bien souvent une secrète et amère déception , car nous vivons dans nos rêves , avec la musique des sphères .
Mais quand Cécile joue , c'est aussi beau que dans nos rêves et , tout à coup ,
c'est plus beau . "
Lorsque son enfant disparaît , la jeune artiste perd l'amour de sa vie .
Il lui semble " que le monde est mort , que la lumière est morte " .
Elle assiste , impuissante , au triomphe de la Mort .
" Qu'es-tu venue faire parmi nous , Cécile ? , demande son frère .
" Qu'es-tu venue faire au milieu de nos misères ? " ( 1 )
2 - Mais peut-être faudrait-il , en évoquant Venise , fleur immortelle , réécouter une fois de plus , à la lumière du chef-d'oeuvre de Visconti ( 2 ) , le sublime " adagietto " de la Cinquième Symphonie de Mahler ? ( 3 )
Ou bien encore l'admirable " Chant de Gondolier Vénitien " , l'une des nombreuses " Romances Sans Paroles " de Mendelssohn ?
( 4 )
C'est là qu'en ce début 2007 , songeant aux brumes vespérales de l'hiver , qui , en cette saison , noyaient trop vite à mon goût le Soleil rouge dans les eaux sombres du Grand Canal , j'étais venu flâner quelques heures ...
Venise !
Chateaubriand , qui , dans ses " Mémoires d' Outre- Tombe ", citait un vers de Chiabrera , y séjourna en septembre 1833 :
" O d' Italia dolente ,
Eterno lume ,
Venezia ! " ( 5 )
Le célèbre écrivain cherchait à nous expliquer son attrait pour la Cité des Doges , croyant y trouver une commune origine entre Vénètes et Vénitiens .
" On a soutenu contradictoirement , notait-il , que les pêcheurs du Morbihan étaient une colonie des " Pescatori " de Palestrine : Venise serait la mère , et non la fille de Vannes " .
( 6 )
3 - Alors , ce chemin vers la mort ?
Lorsque je vagabondais , solitaire , à travers le dédale des venelles et des passages , rues étroites qui s'enchevêtraient , je me retrouvais dans une sorte de labyrinthe intérieur , celui de l'Âme du Monde qui , semblable au sanctuaire des innombrables petites églises dans lesquelles je pénétrais , voulait certainement me conduire au plus profond de moi-même , de l'autre côté du Temps .
Comment ne pas voir , du reste , dans cette menace plus ou moins sourde venant parfois de la mer , l'indépendance perdue de la Péninsule , analogie frappante avec la Ville engloutie de nos rêves , Cité d' Ys , beau symbole d'une liberté d'autrefois , dernière
" Porte " invisible et majestueuse avant l' Autre Rivage ...
Après tout , les gondoles ne ressemblaient-elles pas à ces pauvres diables que nous sommes , des " ombres qui glissent sur l'eau , guidées par une petite étoile " , errant deci , delà sous la Lune pâle ? ( 7 )
C'était déjà la terrible question posée par l'héroine de Madame de Staël , lorsque la tempête emportait son amant . La mienne , aussi .
4 - Basilique Saint-Marc : une jeune femme priait en silence , à genoux dans le clair-obscur d'une salle abandonnée .
Nous n'étions que deux ou trois , face au Sacré-Coeur ...
5 - A l'angle de l'immense place , dans la pénombre du crépuscule , un sourire complice naquit soudain des lèvres fragiles d' une belle adolescente , à peine entrevue , hélas !
Je la dévisageais d'un regard furtif , silhouette mystérieuse d' Enchanteresse , à la manière de David Hamilton ... ( 8 )
Maintenant , je me promenais le long de la " Rive des Esclaves " ( Riva degli Schiavoni ) , jusqu' au fameux Hôtel Danieli .
Face au vent du grand large , une fête foraine à peu près déserte , faisant tournoyer , sans y croire , chevaux-de-bois et manèges , me donnait , sous ses lampions , l'illusoire ivresse ou la nostalgie d'une enfance retrouvée .
Le hall somptueux , tout étincelant de dorures , de boiseries finement ciselées , de lustres flamboyant de cristal , fit défiler devant mes yeux éblouis la visions d' hôtes illustres surgis d' un passé révolu .
Où donc pouvait encore se cacher , pensais-je , l'amour fou de Musset pour George Sand ?
La musique de Wagner , n'était-ce qu'un songe , lorsque je crus la reconnaître , passé le tourniquet de la porte , obsédante , venant insinuer sa folle passion dans mon âme bouleversée ?
C'est là que le grand Maître ébaucha son " Tristan " , comme une offrande implorante à sa chère Mathilde Wesendonk ... ( 9 )
Je sentis même l'ombre de Swann , avec cette " vision éblouissante et indistincte " d'un séjour de Proust ici , en 1900 , qui frôlait ma mémoire , imperceptible souvenir de Venise , " comme si elle m'avait dit : - Saisis-moi au passage , si tu en as la force , et tâche à résoudre l'énigme du bonheur
que je te propose . "
Et pourquoi , lui répondit-t-il alors , cette joie des retrouvailles suffit-elle à " me rendre la mort indifférente ? " ( 10 )
6 - Mais l'amour existe-t-il encore , face à l'apathie du monde , à sa résignation ?
Comment le retrouver , se demande Hélène Grimaud ? ( 11 )
Cette " jouissance insouciante et sensuelle " , dont parle Thomas Mann ( 12 ) , face au spectacle de la plage , n'est-ce pas aussi l'incantation secrète d'une petite fille , ce rêve indicible qui la fait " chuchoter avec
les spectres " , puis s'endormir , apaisée , dans les bras d'une étrange compagne ? ( 11 )
7 - Je n'irais pas jusqu'à l'embarcadère , prendre le bateau-mouche ...
Déjà , les ombres froides de la nuit noircissaient l'horizon du Lido de leurs nimbes sépulcrales .
" Qui pourrait déchiffrer l'essence et l'empreinte spéciale d'une âme d'artiste ? "
( 12 )

La Beauté , qui pourrait vraiment la comprendre , à part lui ?
Et cet amour , fièvre incontrôlable , qui nous donne l'illusion de vouloir posséder ce qui nous échappe à jamais ?
Notre vie terrestre n'est qu' un passage éphémère , n'est-ce pas ? Nous ne sommes là que dans l'attente confuse d'une faible lueur d'espoir illuminant le Ciel , et l'Esprit du Créateur , qui la perçoit , donne en retour Sa force à la Rédemption printanière !
8 - Du Pont des Soupirs jusqu'au Rialto , le chemin n'est pas long .
Rentrant à mon hôtel , je fis un détour par la petite " Chiesa di San Giovanni
in Bragora " , église où Vivaldi fut baptisé le 4 mars 1678 .
C'était une manière de rendre hommage à celui qui illustra son séjour dans le monde avec tant de poésie et de virtuosité , montrant par la musique à ses semblables , la transmutation continue de la vie et de la mort , le cycle sans fin des saisons toujours nouvelles !
Ce soir-là , depuis ma chambre , je contemplais les reflets changeants de la Lune qui se mirait dans les eaux grises ...
Non loin de là , le 13 février 1883 , Wagner s'était définitivement envolé des bras de Cosima , la fille de Liszt .
C'est ici que l'âme du Maître avait choisi de rejoindre le Paradis de Tristan et Yseult .
" Si je ne t'avais pas trouvée , lui avoua-t-il , mourant , je n'aurais plus écrit une note de musique " .
Songeait-il à Mathilde ?
Et moi , reverrai-je un jour la lagune ?
___
DAN AR WERN - TRAVERSEE ( Anthologie bilingue ) - II - Villes et Villages d'Anges - 1 - Venise ( Cécile , 2007 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " TREIZH ( Traversée ) " , copyright 2022 .
___
Notes :
1- " Cécile Parmi Nous " ( 1938 ) , de Georges Duhamel ( 1884 - 1966 ) , dans sa " Chronique Des Pasquier " ( 1933 - 1944 ) - Tome VII .
2- Luchino Visconti ( 1906 - 1976 ) , cinéaste italien , réalisateur de " Mort A Venise " ( Morta a Venezia , 1971 ) , d'après la nouvelle de Thomas Mann , " Der Tod in Venedig " ( 1911 , publiée en 1913 ) . Acteurs : Dirk Bogarde , Silvana Mangano , Bjorn Andresen .
3- Gustav Mahler ( 1860 - 1911 ) , compositeur , chef d' orchestre autrichien . Auteur de la " Cinquième Symphonie " ( 1902 - 1903 ) .
4- Félix Mendelssohn-Bartholdy ( 1809 - 1847 ) , compositeur allemand , auteur du " Chant de Gondolier Vénitien " , op. 30 , n°6 , l'une des 48 " Romances Sans Paroles " ( Lieder Ohne Worte ) pour piano ( 1829 - 1845 ) , publiées de 1834 à 1868 .
5- Gabriello Chiabrera ( 1552 - 1638 ) , poète italien de la Renaissance .
" O de l' Italie souffrante , éternelle lumière , Venise ! " , vers cité par Chateaubriand , en exergue du Chapitre 4 , Livre 40 des " Mémoires D 'Outre-Tombe " ( 1809 - 1848 ) .
6 - Chapitre 11 , Livre 40 des " Mémoires D 'Outre-Tombe " , par François-René de Chateaubriand ( 1768 - 1848 ) , l'un des plus célèbres écrivains bretons .
7 - Anne-Louise Germaine Necker , baronne de Staël-Holstein ( 1766 - 1817 ) , femme de lettres , écrivain français .
Auteur de " Corinne ou l' Italie " ( 1807 ) , évoqué par Chateaubriand ( " Mémoires D 'Outre-Tombe " , Livre 40 , fin du Chapitre 13 , intitulé : " Beaux génies inspirés par Venise " )
8 - David Hamilton , photographe britannique
( 1933 - 2016 ) inspiré par les jeunes beautés de type nordique .
9 - Mathilde Wesendonk , jeune femme rencontrée en 1852 par Wagner , qui devint sa confidente et amie . Elle avait 23 ans .
10 - Marcel Proust ( 1871 - 1922 , Paris ) , dans " Le Temps Retrouvé " , II , 3-4 , septième et dernier tome , posth. 1927 , de " A La Recherche du Temps Perdu " ( 1913 - 1927 , Gallimard ) .
11 - " Leçons Particulières " de Hélène Grimaud , Robert Laffont - Paris , 2005 .
12 - " Der Tod in Venedig " ( Mort A Venise ) , nouvelle écrite en 1911 , publiée en 1913 , par Thomas Mann ( 1875 - 1955 ) , écrivain allemand , Prix Nobel 1929 .
* Aman Hag Ahont - 8 - Venise , au Miroir de l' Amour , le Masque de la Mort ( Version Française ) - Traduit du Breton par l'Auteur - 23 Janvier 2007 et Prières d'un Exilé , III - Voyages , 26 - Copyright 2018 Dan Ar Wern / International Book Market LTD.-OmniScriptum Publishing Group - Editions " Muse " - Alle Rechte Vorbehalten .
* * " Venedig im Winter " ( Vangelis / Michaël Kunze ) , in " Geheimnisse " , von Milva , Metronome Musik Gmbh , Copyright 1986 , Spheric B.V. , Amsterdam . Droits réservés . Alle Rechte vorbehalten .
TREIZH ( Dastumadenn divyezhek ) - I - Dremmoù Aelezed - 5 - Maria ( Pedenn ) .
TREIZH
( Dastumadenn divyezhek )
I - Dremmoù Aelezed
5 ) Maria *
Maria gaezh ,
( Pedenn )
" Kavet em eus drugarez ?
Neuze , " e lugerno a-nevez ar bleunioù gant an heol " , 'vel ma'z eo skrivet gant Francis Jammes . ( 1 )
Ha breman , pa selaouan ouzh sonerezh Debussy , emaon o kavout un diskar-amzer melkoniek en-dro , unan a spin 'giz un nadoz-aer eus he divaskell diavaez an traoù . Dislavar pe varzhelezh ? Piv ' c'hellfe larout ar gaou digant ar wirionez ? ( 2 )
Ne oa hini ebet da gompren va zristidigezh " pa laoske a-unvan ganto o garmoù levenez steredennoù ar mintin . " ( 3 )
Kentan skleur tarzh un deiz nenvel !
" Steuzian a ra an noz , pellaat ar stered . Setu m'eo aet en-dro d'ar gêr gant o re garedik an doused diwezhan ...
Ha me hogen o tresan dit war an traezh ar gwerzennoù-man dindan ar glav ... " ( 4 )
" Beuzet ' oa va sonj gant un dour druz nevez aet da sankan don en douar gwerso kent tarzhan hiziv eus askre tenval kondonioù an douar , tamm daeroù boull sklaer ha glan o ruilhal war vousc'hoarzh Da zremm 'vel perlez glizh dindan da valvennoù serret ... ( 5 )
" 'Vel kentan pok ar garantez 'raok ma vefe roet dezhi da intent he-unan ... " ( 6 )
" Azginivelezh ar c'hras gant ur vuhez wirion a santfemp genel adarre ivez ennomp he c'halon o virvin krenvoc'h 'get anien hor boud ha pelloc'h 'get islonk distrad an dazont hag ar peurbad ; ur vuhez en he sav 'vel ur vleunienn vurzhudus e kildroioù ur bed a adkavomp fromet holl pa gemeromp penn hent Gwener pe erruomp estlammet dirak gouel drellus ar Brinsez Ishtar ... " ( 5 )
Ha padal , pa'z an war-grec'h an duchenn Montmartre da bedin 'vel dec'h e-tal ar Galon-Sakr , eo bepred skoet va hini ken dister-me hag ar re all gant talmadennoù ken krenv ha kanvaouus un Den o youc'hal a-dreuz an egor divent rak hon didruez Outi pa oa bet dilezet en-E-unan er glac'har hag en dizeri war ar Grusifi !
'Vel un draen spern sanket don enni on gwasket me-ivez gant Da zilavar poanius , daoust d'ar skleurennig-se a sked a-wechoù war Da zremm gwerc'hezel , hini a gomzen diwarni emberr , arouez ur goanag nevez bennak , marteze , pa ziskouez un tamm karantez ha kenskoazell 'vit ar paourkaezh tud 'veldon-me n 'o deus netra ebet ken met santad o digenvez pa rafe stad dezho un nebeudig tommder deut eus Da varlenn hepken , Maria , en o kenver ... "
___
DAN AR WERN - TREIZH ( Dastumadenn divyezhek ) - I - Dremmoù Aelezed - 5 - Maria ( Pedenn , 1990 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " TREIZH ( Traversée ) " , copyright 2022 .
___
Notennoù :
1 - "Kanv ar Bokedoù-Laezh " ( Le Deuil des Primevères , 1901 ) , eilvet klemmgan , gant Francis Jammes ( 1868 - 1938 ) , barzh ha romantour gall .
2 - "Dancing Shoes " , e-barzh albom " Nether Lands " , copyright 1977 Hickory Grove Music ( ASCAP ) - All rights reserved , gant Dan Fogelberg ( 1951 - 2007 ) .
3 - Job , 38 , 7 .
4 - " Kanennoù Bilitiz " * ( Les Chansons de Bilitis , 1894 ) , XII - Glav er Mintin ( La Pluie au Matin ) , gant Pierre Louÿs ( 1870 - 1925 ) , barzh ha romantour gall , sonaozet gant Claude Debussy ( 1862 - 1918 ) etre 1897 ha 1901 .
5 - Stumm kozh "An Erbeder " ( Le Passeur des Mondes ) , Trede Lodenn , XII , 3 - A-Drenv da Ouel Ishtar
( Derrière le Voile d 'Astarté ) .
6 - " Smarra ha Diaouled an Noz " ( Smarra ou les Démons de la Nuit , 1821 ) , gant Charles Nodier ( 1780 - 1844 ) , skrivagner romantel gall .
* An Istor hag an Hêrezh I - Holen Mor IV - Goanag em Digenvez ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz II ) - 2 - Kanenn Vilitiz - 16 a viz Du 1990 ( Adwelet : C 'hwevrer 2017 ) .
Avent ( Pennad 1 )
Heulienn Bryn Mawr ( Ar Gouezhadenn )
( Heuliad ar Sterenn 7 )
TRAVERSEE ( Anthologie bilingue ) - I - Visages d'Anges - 5 - Marie ( Prière ) .
TRAVERSEE
( Anthologie bilingue )
I - Visages d'Anges
5 ) Marie *
( Prière )
Chère Marie ,
" Ai-je obtenu miséricorde ?
Alors , " Les fleurs vont de nouveau luire au soleil
pour moi ", écrivait Francis Jammes .
( 1 )
En écoutant la musique de Debussy , je me retrouve plongé dans une mélancolique fin d'automne frôlant de ses ailes de libellule une certaine apparence des choses . Contradiction , poésie ? Qui peut dire le faux et le réel ? ( 2 )
Nul n'a pu saisir ma tristesse tandis que " les étoiles du matin poussaient ensemble des cris de joie " ( 3 )
Céleste aurore !
" La nuit s'efface . Les étoiles s'éloignent . Voici que les dernières courtisanes sont rentrées avec les amants .
Mais moi , dans la pluie du matin , j'écris ces vers sur le sable ... " ( 4 )
" Ton sourire , imprégné de quelques larmes diaphanes roulant sous Tes paupières closes , baigne ma pensée d'une eau fécondante et neuve qui , jadis , était venue s'enfouir dans le sol avant de sourdre , aujourd'hui , de la nuit des profondeurs des entrailles de la Terre ... " ( 5 )
" Comme le premier baiser de l'amour avant que l'amour ses soit compris lui-même ...
( 6 )
" Résurgence de la Grâce , avec la sensation d'une renaissance à la vraie Vie , celle qui bouillonne plus fort que l'être dans son essence et plus loin que l'abîme insondable du futur et de l'éternel , se dresse telle une Fleur merveilleuse aux détours d'un monde que l'on redécouvre , tout ému , à l'orée du chemin de Vénus ou derrière le voile éblouissant de la princesse Astarté ... " ( 5 )
Quand , parfois , je vais à Montmartre prier devant le Sacré-Coeur , j'entends , à l'unisson de notre misère et de notre sentiment d 'abandon , frapper en moi cette plainte lugubre hurlant à travers l 'infini du Cosmos : les battements du Crucifié ! Ton douloureux silence me pèse aussi comme une épine plantée dans le mien malgré cette lueur que je revois briller parfois sur Ton visage virginal , celle dont je parlais tout à l'heure , et qui , tel un signe d 'espérance , console tous ceux qui , sans Toi , Marie , n'auraient plus rien ... "
___
DAN AR WERN - TRAVERSEE ( Anthologie bilingue ) - I - Visages d'Anges - 5 - Marie ( Prière , 1990 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " TREIZH ( Traversée ) " , copyright 2022 .
___
Notes :
1 - "Le Deuil des Primevères " ( 1901 ) - Elégie Seconde , par Francis Jammes ( 1868 - 1938 ) , poète et romancier du Béarn .
2 - "Dancing Shoes " , dans l'album "Nether Lands " , copyright 1977 Hickory Grove Music ( ASCAP ) - All rights reserved , par Dan Fogelberg ( 1951 - 2007 ) .
3 - Job , 38 , 7 .
4 - "Les Chansons de Bilitis " ( 1894 ) , 12 - La Pluie au Matin , par Pierre Louÿs ( 1870 - 1925 ) , poète et romancier français , mises en musique entre 1897 et 1901 par Claude Debussy ( 1862 - 1918 ) .
5 - Ancienne version du "Passeur des Mondes " , 3è Partie , XII , 3 - Derrière le Voile
d'Astarté .
6 - "Smarra ou les Démons de la Nuit "
( 1821 ) , par Charles Nodier ( 1780 - 1844 ) , écrivain romantique français .
* An Istor hag an Hêrezh I - Holen Mor IV - Goanag em Digenvez ( Envorennoù eus Amzer va Yaouankiz II ) - 2 - Kanenn Vilitiz - 16 a viz Du 1990 ( Adwelet : C'hwevrer 2017 ) .
Avent ( Chapitre 1 )
Heulienn Bryn Mawr ( The Fall )
( Cycle de L'Etoile 7 )
TREIZH ( Dastumadenn divyezhek ) - I - Dremmoù Aelezed - 4 - Laora .
TREIZH
( Dastumadenn divyezhek )
I - Dremmoù Aelezed
4 ) Laora *
" Piv oc'h ? Petra a rit aman ? N 'ho anavezan ket .
Ha koulskoude , a gav din , ho anavezout a ran . "
ALAIN-FOURNIER ( 1886 - 1914 )
" Meaulnes Veur " , I , 15 .
N'eo ket aes , er beure-man , steudan sifroù .
Setu pell'zo , milvedoù , e kavan ar vuhez-se enoeüs hag hir ...
Bepred ar memes tud en ur burev ken sioul hag ur bez .
Pennkonter on , pebezh gloar !
Pa sonjan ... Hiziv , n'hellan ket tapout krog em sonjoù , pe gentoc'h derc'hel anezho , zoken .
C'hoant o deus , sur a-walc'h evidon , da vont da gantren war an toennoù lous ha gleborek , d'en em silan dre ar gwerennoù divoull evit distanan dindan skleurennoù glas un heol goanv o c'hoari toull-kuzh gant skeud ar c'houmoul du o vont e pilhoù .
N'on ket deuet mat aman , dre ma'z on
ar " Rener ", da lavarout eo unan bennak etre ar pennrener hag an implijidi .
Ha den ebet ne blij dezhan ur beli rediet dre heg diouzh an diavaez , zoken kuzhet a-drek minc'hoarzhoù damantus , evel ma oar ober pep hini dre-man , ha me evel ar re all .
Gortoz a ran , e damc'houlou an deiz war e ziskar , ne vern petra resis hag a vefe e penn all ar sal-man ken strizh , ne vefe ket tu din damveizan pal anezhan dreist-pouezus da dizhout , met lec'hiet a-us da zremm vrav ha dilavar va amezegez .
An hini eo hounnezh , o stouin , kehelus , damdeoget , war vern divent he faperachoù diene .
Hag e ra van an holl-se da ziskouez diavaezioù ken sirius , pe ken tenval ?
En em c'houlenn a ran , a-wechoù ...
Eveldon ... Gant va gwreg ha n' he deus netra muioc'h d'am larout eget ar skinwel , ha va bugale , ezvezant ken alies , gwelet ur wech an amzer e dibenn an devezh , o tont en-dro d'ar gêr , pell re ziwezhat d'am meno , o tegas ganto en o c'hambr yaouankizoù estranch , difarle , " teen-agers " a-vec'h merzet , nepred adwelet goude ...
Hag ar re-se aman , paour-keizh ! Nasket int gant o boazioù pemdeziek ha nac'hidigezh o bezans wirion . Dilezet o deus o boud , da viken marteze , d'e guzhat n'ouzon ket e peseurt bed kevrinus , diwel . Ardivinkoù hepken int deut da vezan , sentus ha goullo , a labour a-dal din , hag a-zoare , evel just !
Euzhusat hurlink !
Penaos kuitaat anezho ? Penaos tec'hout ac'han , hag en em zieubin ?
Pezh na vo ket dinac'het a-hend-all , eo e sono kreisteiz bremaik an horolaj a-ispilh ouzh ar voger damvelen gant e dik-tak dic'houzanvus .
Naon bras am eus !
Kenderc'hel a ran da skrivan , koulskoude : ret eo bepred ober neuz ...
Naon du ma vo chenchet an traoù .
" Heman ' zo 'vel kezeg Benac'h : ne c'houlenn ken met boued ha beaj ! , a lare mamm-gozh en ur c'hoarzhin .
Yaouank e oan d'ar mare-se , amzer va dimezin , yaouank-flamm ha leun ag emdouelloù , " hegredik evel Inosant Ar Joli pa n'en doa bet tamm ebet d'e goan " , pezh a zo un dro-lavar em bro-me ( 1 ) .
Ha breman ... Ne ran nemet gortoz ar Merc'her ...
Neuze , hep mar ebet evel pep sizhun , e teuio an deiz-se , ha mall am bo c'hoazh , ur wech ouzhpenn , da gaout , e pakad al lizhiri ofisiel diniverus , ul lizher glas , skriverezet atav gant ur merk ispisiel warnan ...
Met hiziv , en deiz resis-se , ne vo ket
anezhan , rak evit ar wech kentan , da greizteiz hanter , e kejin gant Laora dirak ar Palez Bras !
Emgav 'zo ganeomp hon-daou , hag e welin , a-gevret ganti , diskouezadeg William Bouguereau : un daolenn a blij dezhi muioc'h eget ar re all , edo o paouez diskulian din , anvet " An Temptadur " ( 2 ) .
Biskoazh n'em boa klevet tra diwar-benn al livour-se , ret eo din anzav . N'anavezen ket e anv zoken . Pell diouzh an arz e vevan , re bell eus ar Gened , a zo saveteerez nemeti hor menozioù disteran .
Gant Laora e vo dishenvel , sur .
Ur vaouez vuhezek eo ! Muioc'h ouzhin e vo , mui pe vui .
Labourat a ra evit ur gelaouenn vrudet , ha dav eo dezhi mont e pep lec'h evit skrivan he fennadoù-skrid ken dudius .
Gouzout a oar kalz traoù diwar-benn ar sevenadur , dre vras , kalz muioc'h egedon .
War a seblant , dre lenn he lizheroù , anavezout a ra ur bern tud a bouez e Pariz , c'hoarerien , politikerien , hag all ... N'ouzon ket c'hoazh !
Ar c'hoant-se da vont war-raok , neketa , a vroudfe n'eus forzh pe galon wak , deut yen ha kalet evel an dir , hag a dommfe anezhi tamm ha tamm .
Evel ma voe degouezhet d'am hini , daoust din da vezan lezirek un tamm ivez .
Se , avat , ne lavaran ket !
Da gentan , ne gomprenen ket perak he doa skrivet d'ar c'helc'h " Ni Hon-Daou " .
War a seblante , e vefe bet aes dezhi kavout paotred a-zoare , speredek , dedennus .
N'hor boa ket kredet eskemman luc'hskeudennoù , met , a-viskoazh , em boa sonjet e oa-hi kaer-tre , re gaer , re goant zoken , evit un den didalvez , ur bureviad ken dister ha me .
" An Dekenn ( ar Pin-up ) ...
hag ar bureviad " , tenergan arnevez , pennad kentan !
Respontet em boa d'he lizher , aon ganin evelkent na vefe bet graet goap ouzhin .
Ken dous e voe , en enep , en he respont , o tanevellan he digenvez kuzh , o kompren ken mat ac'hanon , hag o tiskouez bezan ken tost ouzh va hunvreoù glanan ! Dic'hortoz e oa !
Santout a rejomp diouzhtu e oamp graet evit bevan a-gevret , dorn-ouzh-dorn .
Siwazh , ken abaf e oan deut m'em boa divizet , mui pe vui , livan un tammig va doareoù ha va buhez !
Ha setu me troet e beajour-kenwerzh , o vont hag o tont e pevar c'horn ar bed , o redek broioù ha morioù da zivizout a-ziwar aferioù pouezus : re o tennan d'an urzhiataerezhioù , d'ar bankerezh , hag all ...
Anat e oa deut , a-benn neuze , hor c'hudenn vras : kavout amzer vak evit kejan " evit gwir " hon-daou !
Erru e oa ar gwall merc'her , en diwezh , gant e samm a enkrez , gwell eo din laret .
Rak aon am boa muioc'h-mui , a-feur ma tremene an eurvezhioù .
A-daol-trumm e tintas an horolaj , koun mat am eus : kreisteiz !
D'an daoulamm , pe d'ar pevarlamm ruz , n'ouzon ket breman , ez eas va c'halon em c'hreiz evel ur marc'h diroll , ha va sonjoù a zeredas em fenn gant tizh o nerzh , henvel ouzh ur menez-tan !
Poent e oa mont kuit !
Adwelout a ris , ur wech c'hoazh , film c'hwitet va buhez , p'edon o kerzhout dindan ar glav o litennin ken unton ha ken ingal eus an oabl , pe eus tu all ar bez , marteze ...
N'eo ket pell an hent , dre riboulioù
ar " metro " .
Hiroc'h a-walc'h , evelkent , dre m'em boa ezhomm da vont war va zreid , da stranin un tamm gant va sonjoù , horjellet gant an engroez , da chaokat ennon mil preder touellus a waskerezh bet lakaet da c'hlec'hian e don-donoc'h va bouzelloù , mesket gant ur c'hoant didruez a zroukrans a vefe , bremaik , un digoll din !
A-hed ar ruioù kinklet-kaer evit Nedeleg , evel e kildroennoù ur ster liesliv , sklerijennet-holl ha beuzet krenn en endro ar gouelioù , e tibune a-viliadoù bugale kozh deut d'o ment , o klask ur c'hoariell nevez bennak , pe oc'h hunvreal er freskijenn .
Edo pep hini o redek davet unan all evit un tremen hepken , tu pe du , tudennoù dihenchet o kerzhout hep pal , evel skeudoù digenvez o vont da gerc'hat o zonkadur , pe o klask ur ster d'ur pezh-c'hoari kevrinus na gomprenint ket , o tiduin didruez hag o vervel goustadik e trouzioù an didrouz .
The Sounds Of Silence ( 3 ) .
Ya , tec'hout , ha degas ganeomp nemet hor pokoù : " Si , fuggire , e portarci solo i nostri baci ... "
Ar pezh a gan sarac'h delioù ar gwez war ar vali : finval a reont dindan an avel-walarn , evel va mouezh a zeufe enno d'az kervel , a-dreuz gweledvaoù da vugaleaj
e-kichen Roma .
Ha va daouarn a flour c'hwek da vlev du , oc'h en em goll enno ...
Pell on bet ouzh da c'hortoz , Laora .
Ken pell ...
Met a-us d'an dourioù tenval , en em welout a ran o tremen war Bont an Arzoù .
Bremaik e vo te , dirak an nor-dal , dizale e vi gwelet gant ur vrozh wenn hag
ur vantell zu , livioù Breizh , da c'houzoug gwarezet gant ur skerbenn ruz , evel goanag feuls un nevez-amzer adc'hanet !
Bremaik ...
Tridan ' ra va c'halon , ur c'hlizienn enni , evel an douar o krenan , oc'h entanan hag o tarzhan evel an Etna pe ar Stromboli ...
Kridiennoù am eus , kreniennoù terzhienn .
Laora... Ar Palez Bras ...
Deuet on en-dro d'am burev .
Kerzhet em eus kalz dindan ar glav . Sec'hed am boa , sec'hed bras ...
E-pad eurvezhioù , em eus sellet pizh ouzh ar riblennoù-straed , soublet va fenn , o vont hep gouzout pelec'h , aman hag ahont , hep kompren ...
Evel ur foll pe un den gouez , em boa dirollet da zifronkan , da c'hoarzhin .
Piv an diaoul en doa graet an taol-se ?
Petra 'oa c'hoarvezet gant va gwreg ? Piv en doa laret dezhi ?
Perak e oa-hi o tougen dilhadoù gwenn ha du evel re Laora ,
gant ur skerbenn ruz-flamm ?
Seblantout a rae gortoz unan bennak , en he sav war an diri , o vutunin nervus , oc'h ober neuz da sellout ouzh liketennoù ar mirdi , dindan an disglavier am boa profet dezhi , pell a oa , e Venezia .
Piv an diaoul ?...
___
DAN AR WERN - TREIZH ( Dastumadenn divyezhek ) - I - Dremmoù Aelezed - 4 - Laora ( 1984 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " TREIZH ( Traversée ) " , copyright 2022 .
___
Notennoù :
1 - Krennlavarioù tregeriat .
2 - William Adolphe Bouguereau ( 1825 - 1905 ) , livour gall : " Temptadur " ( Tentation , 1880 ) .
3 - " The Sound Of Silence " , kanaouenn vrudet an daouad amerikan Simon &
Garfunkel . Copyright 1965 , Paul Simon - Pattern Music LTD , Sony Music / All rights reserved .
* Ar Gejadenn - Kerzu 1984 - Breton Version / E Brezhoneg - Bet embannet da gentan war "Al Liamm " 234 ( Genver / C'hwevrer 1986 ) e Brezhoneg ha troet e Galleg da c'houde
( 1990-1993 , adwelet e 2022 ) .
TRAVERSEE ( Anthologie bilingue ) - I - Visages d'Anges - 4 - Laura .
Natasha McElhone ( Rheya ) , dans le film " Solaris " ( 2002 ) de Steven Soderbergh , avec George Clooney ( Kris ) .
TRAVERSEE
( Anthologie bilingue )
I - Visages d'Anges
4 ) Laura *
" Qui êtes-vous ? que faites-vous ici ? Je ne vous connais pas . Et pourtant , il me semble que je vous connais . "
ALAIN-FOURNIER ( 1886 - 1914 )
"Le Grand Meaulnes " , I , 15 .
Pas facile d'aligner des chiffres ,
ce matin . Depuis longtemps , des millénaires , je trouve cette vie longue , ennuyeuse ... Toujours les mêmes gens , dans un bureau paisible comme une tombe . Je suis chef-comptable , quelle gloire !
Quand j'y pense ... Aujourd'hui , je n'arrive pas à fixer mes pensées , je ne peux , plutôt , les retenir . Elles ont envie , j'en acquiers presque l'intime conviction , d'aller à l'aventure , d'errer , vagabondes , sur les toits gris humides , s'infiltrant par les vitres opaques , pour venir se rafraîchir sous les lueurs bleuâtres d'un timide soleil d'hiver qui joue à cache-cache avec l'ombre des nuages noirs en lambeaux .
Je ne suis pas très bien vu , par ici , parce que je suis le " Chef ", c'est-à-dire un type entre le directeur principal
et les employés . Qui pourrait se satisfaire d'un pouvoir imposé de l'extérieur , même à l'abri , derrière des sourires empreints de fausse prévenance , comme chacun sait le faire
alentour , moi pareil aux autres ?
J'attends , dans la pénombre du jour déclinant, j'attends quelque chose d'imprécis , dont je ne puis saisir l'enjeu essentiel , à l'autre bout de la salle , si étroite , juste au-dessus du beau visage muet de ma voisine . C'est elle
qui , à moitié hypnotisée , se prosterne , gracieuse , emplie de fausse vénération , devant son immense tas de paperasserie sans âme .
S'efforcent-ils , tous , d'afficher de si sombres , si tristes apparences ?
Parfois , je me le demande ...
Et moi ... Avec ma femme qui n'a rien de plus à me dire que la télé , mes enfants qui , trop souvent , s'absentent , qu'on voit revenir , de temps à autre , en fin de journée , bien trop tard , vous avouerai-je , traînant après eux dans leur chambre des teen-agers débraillés , l'air étrange , à peine entrevus , qu'on ne reverra plus , d'ailleurs , par la suite ...
Quant à ceux-ci , pauvres malheureux , ne vivent-ils pas , cachés derrière l'emprise d'habitudes quotidiennes, la négation d'une véritable existence ? Ils ont laissé leur conscience à jamais , sans doute , pour l'abandonner dans je ne sais quel monde invisible , mystérieux . Ce ne sont plus que d'artificieuses machines, vides et obéissantes , travaillant comme il faut , bien sûr , et juste en face de moi .
Cauchemar monstrueux !
Comment les quitter ? Comment fuir d'ici , me rendre libre ?
Mais ce qui est inéluctable , c'est que , bientôt , l'horloge accrochée au mur jaunâtre , de son tic-tac insupportable, fera sonner midi .
J'ai une faim de loup !
Je continue d'écrire , cependant , toujours faire semblant , c'est ce qui importe ...
Grand faim que les choses changent , " faim noire ", comme on dit chez moi .
" Il est comme les chevaux de Belle-Ile-En-Terre , celui-là ! Il ne demande qu'à manger et voyager ! ", plaisantait ma grand-mère .
J'étais jeune , en ce temps-là , l'époque de mon mariage , un étourneau flambant-neuf , rempli d'illusions , " naïf comme l 'innocent du village lorsqu'il n'avait rien à souper ", figures proverbiales de mon pays . ( 1 )
Maintenant ... Je ne fais qu'attendre mercredi .
Alors , comme chaque semaine , bien sûr , ce jour viendra , et dans le paquet d'innombrables lettres officielles , j'aurai hâte d'en trouver une particulière , toute bleue , toujours dactylographiée , avec un signe
spécial dessus ...
Mais aujourd'hui , précisément , il n'y en aura pas , car , à douze heures trente , je vais rencontrer Laura pour la première fois devant le Grand Palais !
Tous les deux , nous avons rendez-vous ; j'assisterai , en sa compagnie , à l'exposition William Bouguereau .
Je sais qu'une toile lui plaît plus que toute autre , vient-elle de me confier , " La Tentation " .
( 2 )
Je n'avais jamais entendu parler de ce peintre auparavant , je dois l'avouer , j'ignorais jusqu'à son nom . Je vis loin de l'art , trop loin de la Beauté , qui , seule , peut nous sauver de nos idées les plus insignifiantes ,
les plus viles .
Ce sera différent , avec Laura , j'en suis persuadé .
C'est une femme pleine de vie . A tout prendre , elle sera plus proche de moi .
Elle travaille pour un journal connu , et , nécessairement , pour écrire ses savoureux articles , doit-elle voyager un peu partout dans le monde .
Sur la culture , en général , elle est
imbattable , beaucoup plus que moi . A lire sa prose , elle fréquente plein de gens importants dans la capitale , des hommes politiques , des acteurs , que sais-je ?...
Ce désir d'aller de l'avant - n'est-ce pas ? - stimulerait peu à peu n'importe quel coeur ramolli , devenu dur et froid comme l'acier , puis le réchaufferait . Ce qui , bien que de nature paresseuse , confessons-le , arriva au mien !
D'abord , je ne compris pas pourquoi elle avait contacté le cercle " Nous-Deux ".
Ne lui était-il pas facile, apparemment , de trouver des hommes chics , séduisants par leur mine et leur intelligence ?
Nous n'avions pas eu l'audace d'échanger nos photographies.
D'ailleurs , depuis toujours , je l'avais imaginée très belle , un peu trop même , si jolie pour un homme sans valeur , un bureaucrate aussi insignifiant que moi .
"La Pin-up et le gratte-papier ", romance moderne , chapitre premier !
J'avais répondu à sa lettre ,
dans la crainte , cependant , qu'elle ne se moque de moi .
Elle me parut si douce , au contraire , dans sa réponse , à me dévoiler sa solitude cachée , se montrant si proche de mes rêves les plus purs , me devinant si bien ! C'était inattendu !
Nous sentîmes tout de suite que nous étions faits pour vivre ensemble , main dans la main .
Malheureusement , j'étais devenu si timide que j'avais plus ou moins décidé de donner une autre couleur aux contours de ma vie et de mes habitudes .
Je m'étais métamorphosé en voyageur de commerce , accourant aux quatre coins de la planète , allant par monts et par vaux , franchissant terres et mers pour pouvoir discuter d'affaires très importantes , comme celles relatives à la banque , à l'informatique , etc...
Dès lors , notre problème grossissait , à l'évidence : il fallait trouver du temps libre afin d'organiser cette " vraie " rencontre .
Enfin , ce fameux mercredi arriva , rempli , si j'ose dire , d'incertitudes . La frayeur me gagnait de plus en plus , à mesure que s'égrenaient les heures .
L'horloge tinta soudain , je me rappelle :
midi !
Je sentis mon coeur battre violemment dans ma poitrine , s'élançant comme un cheval rouge , au triple , au quadruple galop ! Dans ma tête , qui ressemblait à un volcan , d'innombrables pensées se précipitèrent comme eux , pleines de force et de vitesse .
Il fallait partir !
Je revis encore ce film raté de ma vie , telle cette pluie d'outre-tombe , fine et monotone , sous laquelle je marchais .
Le chemin n'est pas long , lorsqu'on emprunte le métro et ses galeries souterraines ; mais, ce qui l'allongea un peu , certainement , ce fut mon besoin de traîner , de m'abandonner à quelque sentiment de flânerie intérieure , ballotté par la foule , et de laisser monter en moi un flot de mille
hallucinations oppressives , macérant au plus profond de mes entrailles , mêlées d'une colère sourde , et qui, bientôt , se transformeraient en désir de vengeance impitoyable !
Le long des rues de Noël , joliment décorées , multicolores , sinueuses rivières noyées dans l'ambiance de la fête , défilaient par milliers ces vieux enfants d'adultes cherchant leurs nouveaux jouets , rêvassant dans la fraîcheur.
On se mettait à courir d'un côté ou de l'autre , personnages de pacotille qui s'égarent , fuyant un reflet passager , trace illusoire , tels des ombres solitaires qui s'amusent de leurs propres jeux , qui, sans pitié , foncent à la recherche de leur destinée comme on cherche un sens indicible à une pièce de théâtre mystérieuse : ils mourront sans mot dire dans les bruits du silence ...
" THE SOUND OF SILENCE " ( 3 )
Oui, s'enfuir, et n'emporter que nos baisers : " Si , fuggire , e portarci solo i nostri baci "...
La chanson du feuillage , qui bruit dans les arbres du Cours : le vent du nord-ouest les agite , et ma voix s'y perd , qui t'appelle à travers les paysages de ton enfance romaine ; ou mes mains , caressant doucement tes cheveux noirs ...
Longtemps je t'ai attendue , Laura , longtemps ...
Mais , au-dessus des eaux sombres , je me revois traverser le Pont des Arts .
Bientôt ce sera toi , devant ce portail, vêtue d'une robe blanche , d'un manteau noir, couleurs de la Bretagne , avec une écharpe toute rouge de l'espérance farouche d'un printemps renaissant sur ta gorge !
Bientôt...
Mon coeur tressaille , frémit comme la terre lorsqu'elle s'enflamme , explose : l'Etna , le Stromboli ...
J'ai des frissons , je tremble de fièvre.
Laura ... Le Grand Palais ...
Je suis rentré au bureau .
J'ai beaucoup marché sous la pluie . J'avais soif , grand soif ...
Pendant des heures , j'ai fixé les trottoirs , la tête courbée , errant ici ou là , sans rien comprendre , sans savoir où j'allais .
Je m'étais mis à éclater de rire , puis à sangloter comme un sauvage ou comme un fou .
Qui diable avait pu faire ce coup-là ?
Que s'était-il passé avec ma femme ? Qui lui avait dit ?
Pourquoi portait-elle des vêtements noirs et blancs , comme ceux de Laura , ainsi qu'une écharpe écarlate ?
Elle semblait guetter quelqu'un , debout sur les marches , feignant de regarder les affiches , nerveuse et distraite , une cigarette aux lèvres , sous ce parapluie de Venise qu'il y avait bien longtemps je lui avais offert ...
Qui diable ?
___
DAN AR WERN - TRAVERSEE ( Anthologie bilingue ) - I - Visages d'Anges - 4 - Laura ( 1984 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " TREIZH ( Traversée ) " , copyright 2022 .
___
Notes :
1 - Dictons Trégorrois .
2 - William Adolphe Bouguereau ( 1825 - 1905 ) , peintre français : " Tentation "
( 1880 ) .
3 - " The Sound Of Silence " , une chanson devenue célèbre qui lança le fameux duo américain , Simon & Garfunkel . Copyright 1965 , Paul Simon - Pattern Music LTD , Sony Music / All rights reserved .
* Auberive ( 3e Cercle ) - 2 - La Rencontre , copyright 2017 Dan Ar Wern / Edilivre - Tous droits réservés . Nouvelle d 'abord publiée en breton dans la revue " Al Liamm " n° 234 de janvier / février 1986 - Version française : 1990-1993 , revue en 2022 .
TREIZH ( Dastumadenn divyezhek ) - I - Dremmoù Aelezed - 3 - Rozenn .
TREIZH
( Dastumadenn divyezhek )
I - Dremmoù Aelezed
3 ) Rozenn *
Da Agatha Christie
" Bet 'vo o c'harantez un ober gorrek 'vit lezel da baouez o emglev touellus diganto ,
Hag o lakaat lev e darempredoù etrezo , he zrein da vurzhud un disrann meur . "
" Dizurzh Nevez ar C'harediged " ( Le Nouveau Désordre Amoureux )
Pascal Bruckner , Alain Finkielkraut .
" Ur bleiz diwar ar stepinier dianket du-man er c'herioù bras ma vez renet
buhezioù-strollad enno ... "
" Bleiz ar Stepinier " ( Steppenwolf )
Hermann Hesse .
1 - An Dec'hadez
" War va gwele da noz ,
'Meus klasket hini 'gar
Va c'halon ... "
Kantik , 3 , 1 .
Poan galon , skuizhder ?
Da zerc'hent noz Nedeleg , e tigerias ti he bro genidik 'vit mont da drec'hin war ar bed :
goude sellout pizh , n'eo an den nemet un tamm ene kollet war an Douar , neketa ?
- Diboellachoù , a esaeas da zisklerian dezhi he " boy-friend " , pa sonjer e c'hoantegezh fall an uhelidi-se a sonas glaz ar marv 'vit Breizh en amzer hon Dug Fransez II ! ( 1 )
Du-hont , he doa kejet he sell gant hini a save c'hoazh kestell el Loar !
- Ober a rez politikerezh da gaout
tri dre gant ?
- Ur gudenn uhelvennad eo , n'hallez ket kompren !
O sentin ouzh Balzac , marteze , ouzh c'hoant he re dreist-holl , goude marv reuzus he faourkaez stourmer , 'n em gavas hec'h-unan-penn ar Vreizhadez 'n ur gambrig barizian 'vel belegez un " templ ma teuio , diouzh Liszt , da vezan Doue an den 'vit ur c'hantved pe un eur ... " ( 2 )
Speredet-mat war a grede , e komze neoazh holl ar re-se eus paotred an EMSAV gant dismegans :
- Lamponed achu holl ! , a seblantas huchal genoù dilavar pilpouzed ar c'hanv . ( 3 )
Oc'h adwelout e zremm 'touez flammennoù al luskad 'pad he nozvezhioù digenvez , e ouias ober skouarn bouzar ouzh gevier niverus an dud a laras da c'houde n'e oa bet hervezo an emvodoù nemet un digarez dezhan 'vit mont da verc'heta !
2 - Hêr ar Gurunenn
" Kent ma c'hwezho aezhenn an deiz ,
Kent na dec'ho ar skeudoù ,
Deus en-dro ... "
Kantik , 2 , 17 .
Perak on ken trist
pa sonjan ennan ? , a lare alies dezhi hec'h-unan ar studierez-apotiker .
Kejet o doa un deiz e hall mont tre ar savadur .
Unan bennak jentil a-walc'h e oa koulskoude , un dentour a glevas diwezhatoc'h pa voe dizoloet kelan an den muntret gant
ul louzoù-lousk .
Edo o paouez bezan graet buhez dezhan e zousig , pebrenn amerikan an eil estaj , hag evel m'he doa Rozenn spinet e zivjod gant he bizied pa welas anezhan simudet o tifronkan , e zorn war hini he dor , e kerzhjont a-gevret betek tavarn korn ar straed .
Met p'en doa bet c'hoant da baean ur banne dezhi dre ziskulian e galon , e taolas pled ar plac'h yaouank ouzh e anv iskis .
- Labourat 'rit gant ar wiski ? , a c'houlennas dezhan gant un taol c'hoarzh kiez abafet , mezevellet gant he died krenv ha promesaoù ur garantez dibar nevez
( Ne baoueze ket da lugernin outi , a gave dezhi ) .
- Tamm ebet ! , a valbouzas neuze , kentoc'h war zousennoù-plastr pe ... vartezeadoù , 'vel ma karit , dimezell ... Sellout a reont gant fae ouzhin , o troukwiskan 'c'hanon dre guzh gant seurt gerioù !
A-dra-sur he doa klevet komz eus an afer Naundorff hag e istor bugel-roue tec'het diouzh an Templ . ( 4 )
- 'Vel ma c'hellfed ren e vuhez war vartezeoù , a gendalc'has paour-kaezh hêr ar Gurunenn , un druez e welet gant e zoare Herri IV !
He heulian 'reas hanter-vezv 'n he c'hambrig , o tiskouez dezhi goude ur c'hoari rev bennak etrezo ar merk ispisial 'n e c'henou a broue e orin .
Kredin a reas e zislavarout neoazh :
- Hag an TDN ? , en atersas ar vaouez ranezenn o ranellat muioc'h c'hoazh . ( 5 )
- Feiz'ta ! , a droc'has warni brouezet gant ur vouezh rok ,
n'eo ket 'vel-se 'man kont !
C'hoarzh goap din 'reont , ha kaeroc'h 'zo , e tremenan 'vit ur merc'hetaer ivez diouto !
" Stank-toull " 'vez graet 'c'hanon ganto bepred ! Meizan 'rit ? Va Zoue , ne zlefen ket larout-se dirazoc'h ! Met pa zalc'hit penn ouzh moger " Abeg ar Stad " , penaos ober ? , a eilgerias fuloret outi , o tiskouez dezhi e zent brav dre skopan war al leur-di !
... 'Vel ur " rodig rusian " eo deut va buhez ! , a zisoc'has kevrinus ar brientinig dianzavet 'benn ar fin . ( 6 )
Kenkoulz ha dirollan he gwarizi , e fromas kalz he c'halon Vreizh miz Ebrel kaer-dispar !
Siwazh dezhi , e adwelas anezhan distroet un deiz etre divrec'h an ez-daofinez !
O sonjal en Dukez Anna 'vit kaout un tammig frealz d'he foan ez eas buan he c'hounnar outan war un dro : evel m'en doa diskleriet ur wech he faour c'hariad bet dezhi , Doue d'e bardono , n'he defe ket dimezet roueig Bro-Frans ma vije bet tu dezhi ober un dibab en amzer-se !
Setu perak , o redek d'e c'hêr , e temptas Rozenn marteze an Diaoul evelato !
Ur banne diwezhan ho poe o-daou ...
Kavout a reas hi gwelloc'h nac'h e c'hoant hep digarez all ebet er wech-man koulskoude , o lakaat anezhan da dronin reuzeudik en e gador-vrec'h doare Loeiz Pemzek , dilezet gant an holl en e hunvreoù dreistdiraez ...
- Kompren 'rit , ul " loser " he doa graet ac'hanon ! P 'lec 'h 'man hi kuit , breman ? , a huanadas an den e-unan kent mervel .
3 - Ar Stourmer
" Diwisket 'm eus va c'hrezenn ,
Penaos he dougen adarre ? "
Kantik , 5 , 3 .
'Keit-se , pegen flour e lagad outi , e tegouezhas 'vel ur bleiz e lugaj he buhez skolveurel Ahmed , stourmer palestinat .
Hag-en da zisklerian feuls dezhi luziadennoù skoemp ur milendall Reter-Nesan :
- Klev'ta , n'omp ket 'vit en em gousk , ma vez sigotet ganto hon douar diwarnomp !
Ken mat e gwirionez e kleve ouzh seurt traoù-se ma ne gredas ket diskulian dezhan istor he bro , met penaos 'oa kontammet gwechall gant ar Rozenn an Aerouant a c'hoantae he lonkan kriz-bev a-benn-kaer !
( 7 )
Alies 'vez laret ne bad ket pelloc'h ar garantez 'get glizhenn nevez-amzer ...
Padal , e warant deoc'h e teue c'hoazh an daeroù da c'hlebian he daoulagad en deizioù goanv , ur pennad mat goude m'he doa klevet 'oa marv he mignon kalonek en un gwalldaol . Vae Victis .
ECHU
" ... Siwazh , n'o deus nemet tri dre-gant eus o emskiant dihunet . An hini en deus youl da stekin e zorn ouzh gwirionezioù meur ar bedoù diabarzh a zle dihunin e seitek ha pevar-ugent dre-gant emskiant menet kousket ennan ... "
Furnez Mab-Den - " Prezegennoù " gant Samaël Aun Weor ( 1917 - 1977 ) , skrivagner amguzh kolombian .
___
DAN AR WERN - TREIZH ( Dastumadenn divyezhek ) - I - Dremmoù Aelezed - 3 - Rozenn ( 2012 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " TREIZH
( Traversée ) " , copyright 2022 .
___
Notennoù :
1 - Fransez II ( 1433 - 1488 ) , dug diwezhan Breizh dieub ,
tad Anna Vreizh ( 1477 - 1514 ) .
2 - Lavaroù Franz Liszt e 1837 , meneget gant Brigitte François-Sappey en he oberenn : " Ar Sonerezh en Alamagn Romantel " ( La Musique dans l'Allemagne Romantique , Fayard , 2009 ) .
3 - An " Emsav " : hollad ar strolladoù politikel , sevenadurel hag an hiniennoù a c'houlenn ma vo doujet ouzh gwirioù Breizh hag ouzh re ar Vretoned ( Geriadur AN HERE , 2001 ) .
4 - Karl-Wilhelm Naundorff , marvet e Delft e 1845 , a lare e oa ar Roue Loeiz XVII tec'het diouzh an Templ .
5 - An afer Loeiz XVII ha dielfennadurioù TDN 1998 ha 2004 .
6 - Tr : Russian roulette .
7 - Laret eo bet e oa aet an dinaosored da get dre m'o doa plaouiet kement a vleunioù ken e vint bet deuet a-benn ar re-se da dalvezout o foanioù d'o vourevien ( a-hervez Idris Lahore en e bennad : " Denoniezh-Vred hag he Fezh er Bed " / La Psycho-Anthopologie et sa Place dans le Monde , er gelaouenn " Science de la Conscience " / Skiant an Emskiant , niv. 35 , Gwengolo 2009 ) .
* Aerouant Rozenn , Aman hag Ahont ( Ici et Là ) , 14 et " La Rose et le Dragon " , III - Copyright 2021 Dan Ar Wern / Dodo Books Indian Ocean LTD - OmniScriptum S.R.L Publishing Group - Editions " Muse " - Alle Rechte Vorbehalten .
TRAVERSEE ( Anthologie bilingue ) - I - Visages d'Anges - 3 - Rose .
TRAVERSEE
( Anthologie bilingue )
I - Visages d'Anges
3 ) Rose *
Pour Agatha Christie
" Leur amour aura été l'acte lent par lequel ils ont défait cette correspondance illusoire et ,
logeant la distance au coeur de l'intimité , lui ont substitué la merveille d'une séparation fondamentale . "
" Le Nouveau Désordre Amoureux " ( 1977 )
Pascal Bruckner , Alain Finkielkraut .
" Un loup des steppes égaré chez nous , dans les villes où les gens mènent une existence
de troupeau ..."
" Le Loup des Steppes " ( Steppenwolf , 1927 )
Hermann Hesse .
I - La Fugitive
" Sur ma couche , la nuit , j'ai cherché
Celui que mon coeur aime ... "
Cantique des Cantiques , 3 , 1 .
Chagrin d'amour , lassitude ?
Elle avait , la veille de Noël , fui sa maison natale en Bretagne pour partir à la conquête du monde : l'être humain n'est , après tout , qu'un peu d'âme égarée sur la Terre , n'est-ce pas ?
- Folies , tenta de lui expliquer son " boy-friend " , quand on pense à cette rapacité sonnant le glas de notre indépendance au temps du duc François ! ( 1 )
Là-bas , son regard croisa quelqu'un qui croyait encore aux vieilles lunes !
- Tu fais de la politique pour avoir 3% ?
- C'est une question d'idéal , tu ne peux pas comprendre !
Obéissant à Balzac , peut-être , après la mort tragique de son cher combattant , mais au désir des siens surtout , la bretonne se retrouva seule dans une chambrette parisienne , prêtresse d'un " temple où , selon Liszt , l'homme devient Dieu pour un siècle ou pour une heure ... "
( 2 )
Tous ces gens-là , bien-pensants croyait-elle , parlaient avec mépris de ceux de l'EMSAV :
- Tous des ratés ! , parurent crier leurs visages dans le silence hypocrite du service funèbre !
( 3 )
Revoyant parfois son beau visage au beau milieu des banderoles du mouvement pendant les soirs de solitude , elle n'écouta pas les mensonges de ceux qui prétendirent plus tard qu'il se servait surtout des " manifs "
pour courir les filles !
II - L'Héritier de la Couronne
" Avant que souffle la brise du jour
Et que s'enfuient les ombres ,
Reviens ... "
Cantique des Cantiques , 2 , 17 .
Pourquoi suis-je aussi triste quand je repense à lui ? , se disait souvent à elle-même l'étudiante en pharmacie .
Ils s'étaient un jour croisés dans le hall de l'immeuble .
Pourtant , c'était un type assez gentil , un dentiste victime d'un narcotique , apprit-elle plus tard , lorsqu'on découvrit son cadavre .
Il venait d'avoir une scène avec sa copine , la pimbêche américaine du second . Comme Rozenn lui avait effleuré la joue quand elle le vit prostré , secoué par les larmes , la main sur la poignée de sa porte , ils marchèrent ensemble jusqu'au bistro du coin .
Mais lorsqu' il voulut payer ses confidences de comptoir , la jeune fille remarqua son étrange patronyme .
- Vous travaillez dans le whisky ? , ricana-t-elle naïvement de son air de chienne abattue , déjà conquise par l'ivresse de l'eau-de-vie et les promesses de ce nouvel incomparable amour !
( Il n'arrêtait pas de la mater , songea-t-elle )
- Pas du tout ! , bredouilla-t-il , plutôt dans l ' " hypothèse " ou , au choix ... dans les mélanges plâtreux , c'est comme vous voulez , mademoiselle . Ce sont les mots dont ils m'affublent par derrière en me toisant du haut de leurs sarcasmes !
Bien sûr avait-elle ouï dire au sujet de l'affaire Naundorff et de l'évasion de l'enfant royal du Temple . ( 4 )
- Comme si on pouvait vivre sa vie avec des " si " , poursuivit le pauvre héritier de la couronne faisant pitié à voir avec son vague profil Henri IV .
Il la suivit dans sa chambrette à moitié saoul , montrant , après quelque jeu sexuel , à sa partenaire , un signe qu'il avait dans la bouche
prouvant son origine .
Elle essaya de le contredire :
- Et l 'ADN ? , l'interrogea la bavarde , encore plus curieuse . ( 5 )
- Ma foi ! , la coupa-t-il en colère de sa voix rocailleuse , c'est pas comme ça que ça marche ! Ils se foutent de ma gueule , et beaucoup mieux , me font passer pour un coureur de filles !
" Bouche-trous " ! , qu'ils m'appellent
toujours ! Vous vous rendez compte ?
Mon Dieu , je ne devrais pas dire ça devant vous ! Mais quand vous heurtez au mur de la
" Raison d'Etat " , comment faire ? , répliqua-t-il en colère , lui dévoilant ses belles dents par un crachat sur le plancher !
- Ma vie n'est plus
qu'une " roulette russe " ! , conclut le nobliau désavoué d'un air mystérieux .
Cependant , le bel avril remua beaucoup son coeur de Breizh autant qu'il déchaîna sa jalousie !
Elle l'avait revu , hélas pour elle , aux bras de l'ex-dauphine !
Pensant à la la duchesse Anne pour se consoler un peu de sa peine , sa colère monta vite en même temps contre lui : ainsi que le lui avait expliqué son malheureux fiancé décédé , aurait-elle eu le choix , le roitelet de France , elle ne l'aurait certainement pas épousé non plus à l'époque !
C'est pourquoi , sans doute , alla-t-elle tenter le Diable en courant chez lui ?
Ils prirent un dernier verre ...
Mais elle préféra cette fois décliner son offre sans autre explication , le laissant trôner , misérable , sur son faux fauteuil Louis XV , abandonné de tous à ses rêves inaccessibles !
- Vous comprenez , elle m'a traité de " loser " !
Où est-elle est allée, maintenant ! , soupira-t-il avant lui-même de partir ...
III - Le Combattant
" J'ai ôté ma tunique ,
Comment la remettrais-je ? "
Cantique des Cantiques , 5 , 3 .
Entre temps , ce cher Ahmed aux yeux de velours , militant palestinien brusquement surgi comme un loup dans la grisaille de sa vie universitaire , lui avait expliqué , plein de fougue , tous les dédales subtils d'un labyrinthe proche-oriental :
- Ecoute , nous n'allons tout de même pas nous endormir
s'il nous pique notre terre !
Elle connaissait si bien ce genre de choses qu'elle n'osa lui révéler l'histoire de son pays , mais plutôt comment jadis la Rose empoisonna le Dragon qui voulait la dévorer toute crue ! ( 6 )
On dit souvent que l'amour ne dure pas plus que rosée de printemps .
Pourtant , je vous assure que ses yeux rougissaient encore , les jours d'hiver , bien après qu'elle eût appris la mort de son valeureux ami dans un attentat . Vae Victis .
FIN
" ... Malheureusement , ils n'ont que trois pour cent de conscience éveillée . Celui qui veut palper les grandes réalités des mondes intérieurs doit réveiller son 97% de conscience endormie ... "
La Sagesse de l'Être - " Conférences " par Samaël Aun Weor ( 1917 - 1977 ) , écrivain occultiste colombien .
___
DAN AR WERN - TRAVERSEE ( Anthologie bilingue ) - I - Visages d'Anges - 3 - Rose ( 2012 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " TREIZH ( Traversée ) " , copyright 2022 .
___
Notes :
1 - François II ( 1433 - 1488 ) , dernier duc de Bretagne libre , père d'Anne de Bretagne ( 1477 - 1514 ) .
2 - Paroles de Franz Liszt en 1837 , mentionnées par Brigitte François-Sappey dans son livre : " La Musique dans l'Allemagne Romantique " , Fayard , 2009 ) .
3 - L' " Emsav " : rassemblement des groupes politiques , culturels comme de tous ceux qui demandent que soient respectés les droits de la Bretagne et du peuple Breton ( Dictionnaire AN HERE , 2001 ) .
4 - Karl-Wilhelm Naundorff , mort à Delft en 1845 , prétendait qu'il était le roi Louis XVII enfui du Temple .
5 - L'affaire Louis XVII et les analyses génétiques de 1998 et 2004 .
6 - On dit que les dinosaures ont disparu parce qu'ils avaient dévoré tellement de fleurs que celles-ci , en empoisonnant leurs bourreaux , se vengèrent ainsi de leurs souffrances
( selon Idris Lahore dans son article : " La Psycho-Anthopologie et sa Place dans le Monde " ,
" Science de la Conscience " , niv. 35 , septembre 2009 ) .
* Rose au Dragon , Aman hag Ahont ( Ici et Là ) , 14 et " La Rose et le Dragon " , III - Copyright 2021 Dan Ar Wern / Dodo Books Indian Ocean LTD - OmnisScriptum S.R.L Publishing Group - Editions " Muse " - Alle Rechte Vorbehalten .
TREIZH ( Dastumadenn divyezhek ) - I - Dremmoù Aelezed - 2 - Mona ( ( Sul Gwenn , 2 ) .
TREIZH
( Dastumadenn divyezhek )
I - Dremmoù Aelezed
2 ) Mona *
( Sul Gwenn , 2 )
" Tud kaer , piv ' zalc'h anezho ? "
Rainer Maria Rilke - " Klemmganoù Duino " ( Duineser Elegien ) - Eilvet Klemmgan .
Tri devezh diwezhatoc'h , e oan deuet en-dro da Vrest 'vit va gelaouenn .
Dalc'hmat , ne ouien ket perak he doa sachet he skasoù ' giz-se ' dreuz an denvalijenn en ur leuskel ac'hanon va-unan 'vel ur penn-ki .
- ... Henvel oc'h tout , c'hwi , paotred ! Nemet pezh a garit ho peus c'hoant d'ober !
En ivez , en deus he dilezet ! Echuin 'vel ma mamm , ne venn ket din , nann ! , he doa garmet warnon , fuloret .
Hag e oan chomet aman abafet krenn , dinerzhet a gorf hag a ene , gant c'hwezh-vat he blev , he c'hroc'hen em fronelloù .
Steuziet ' oa bet hep lezel tamm nemet un dristidigezh vras ennon , roudoù hepken dezho em c'halon .
Evel ma ne c'hallis ket en em rein da gousket , en noz-se , e selaouis ur ganaouenn Cohen war va Ipod :
" Been on the road forever ,
I'm always passing thru ,
But you' re my first love and my last ,
There is no one , no one after you ... " ( 10 )
Distroet ' oan da Bariz , ha da glask titouroù war varv va c'hamalad-skol aet diwar wel abaoe amzer hon bugaleaj , e c'hoarien va fri-furch ' barzh teulioù ar magazin sevenadurel ma labouren evitan hag ivez dre bellgomz e re ur gelaouenn all e Breizh a-drugarez d'ur c'henlabourer am boa roet dorn gwechall dezhan .
Disrannet ' oa bet hon hentoù anat din , ar peurrest bet graet gant chansoù dishenvel ar vuhez , evidon-me un tamm brud 'vit levrioù dister , ha peurgetket unan diwar-benn Breizh , evitan une hent kuzhoc'h , kevrinus ... Petra all war Vona e verc'h ha diwar-benn pep degouezh hon deizioù pemdeziek ?
Pa sonjan en istor-ni breman , em eus koun a-gevret ha n'ouzon ket perak eus un dro-gaer am boa gwelet keit all eus ar stirad skinwel vrudet " Star Trek " , pa veze dleet d'an harozez vervel 'vit mirout an Denelezh da drein a-nevez e gouezeri hag o lakaat 'giz-man da ziwan ennomp goulennoù diarsav a-zivout hon Tonkadur .
Un dra ' vije bet komprenet fall neuze diwar e benn ganti ha ganimp bet todinaet 'vel-se gant " Porzhier an Amzerioù " ?
Ha peseurt kevrinoù ' veze skoachet dimp c'hoazh Gantan war ar varbared-se o c'houlenn un aberzh nevez ? ( 11 )
Rak souezhus-tre ' oa bet disoc'hoù an enklask en diwezh : barrad-amzer ebet met un darzhadenn noz kentoc'h 'vel un tan-arvest ...
Neuze gwalldaol d'ober e jeu dezhan ?
Sul-Gwenn e oa , d'ar mintin-man , gouel ar Pantekost .
Divizet em boa mont war droad d'an iliz pa veze lidet gant an holl en deiz-man donedigezh ar Spered Santel war an Douar ha marteze ganin-me hini P... ma felle dezhi en em ziskouez din du-man a-benn ar fin , eveljust !
Gwall nec'het ' oan koulskoude , rak n'em boa bet keloù ebet digant an dec'hadez abaoe ma oa aet he skeud o steuzian kuit diwar wel ken buan en noz du .
Er-maez e c'hwezhe feuls barradoù gwent war ar gêr o skuban didruez traoù a gave dirazon , skourroù gwez diskloset , sklentennoù distaget diouzh toennoù kozh , panelloù a yae diwar nij o trein 'vel gwiblennoù , o liketennoù bet roget diniver o troidellat d'o heul e pep lec'h hervez c'hoantoù an avel foll !
Takennoù glav yen a gouezhe ivez war va zremm , o lufran ar ruioù gleb dindan ar brizh-heol .
Hiziv ma seblante bezan ankouaet klouarded an deizioù kent , seurt " Gwenvidigezh " , e klasken va hent dre vil boan o strivan kalonek ouzh an avel lemm hag o terc'hel digoret disglavier an ostaleri !
Tremen a ris dre ru Glasc'ho , a-drenv an Ti-Kêr .
- Pell eo c'hoazh diouzh Sant-Loeiz ? , a c'houlennis d'ur paourkaezh moraer a ziskoueze bezan kollet gantan e nadoz-vor dre ma boueze ken start war e gasketenn gant e zaouarn 'vit he derc'hel da gouezhan .
- Du-hont ! , a respontas din , e benn droet ouzh ar mor .
Tost d'ar Marc'had ...
Un nebeud stalioù a gavis end-eeun ur predig war-lerc'h a-gleiz din .
Darempredet un tamm ' vezent daoust da froudennoù an hin , bet aet tre re bennak ar valeerien en iliz ...
Dont a ra da sonj din en doa prezeget war anadennoù naturel en-dro deomp ar beleg , marteze ' vel sin hor buhez diroll ha dihenchet .
Lizher Jud en doa kroget da lenn :
" Henvel ouzh gwagennoù fuloret eus ar mor eo ar re-man , o teurel dirazo eon o loustoni ..." ( 12 )
War an trepas ' tintas va hezoug ' kreiz an oferenn .
Kredin a ris e oa-hi ' benn ar fin , hag hen anzav a rankan , en em waskas a-daol-trumm va c'horzailhen gant ur barr anken griz !
- N'on ket evit dont du-se hiziv , siwazh ! , a yudas ur vouezh a-bell e pleg va skouarn .
Tourmant ' zo ... Intent a rit ?
E-pad un eilenn ' teuas em spered komzoù Alonso :
" Mall bras ' zo warnon anavezout istor hoc'h buhez ,
Dindan gazel-ge e vefen ,
Gant klevout kanan ho kwerz ... " , o klask gouzout ma veze Mona , mechal ,
" ur sorserezh c'halloudus a-walc'h evit ren war al Loar hag ober tre ha lanv . " ( 13 )
Met ne oa nemet P ...
War an hent distro e taolis va evezh ouzh un " davarn " , seurt ti-debrin elzasat ' tal ar " Quartz " . ( 14 )
Deuet e oa poent merenn ha koulskoude , n'em boa ket naon .
Ur vamm-gozh a gavis da gomz outi eus Mona .
Hec'h-unan-penn hi ivez , e seblantas ken trist ha nec'het ha me ...

Antronoz ' oa bet degaset kemenn din ' oa aet " Spered Mona " d'an traon gant skein ouzh kerreg-tarzh Enez-Werc'h , dismantroù ebet war al lec'h goude pense ar bagig .

Selaou a ran fenoz sonerezh Vaughn Williams , a gare he zad : " The Lark Ascending " bet awenet gant Barzhoneg Meredith , " The Joys of Earth " . ( 15 )
Envorin a ran ar paourgaezh plac'h :
" Hep he far e chom breman , ne gav netra ken war an Douar ,
Klask a ra gouelec'h , plasoù all euzhus da lenvan ,
Pe glemmichal ,
Dieub , en diwezh ... " ( 16 )
Dirollan a ran da ouelan .
" Petra eo nesan tra dimp ? Ar Marv ? Ar pezh n'eo ket c'hoazh ? " , a c'houlenn ar C'haredig .
( 17 )
ECHU
___
DAN AR WERN - TREIZH ( Dastumadenn divyezhek ) - I - Dremmoù Aelezed - 2 - Mona
( Sul-Gwenn , 2 , 2007 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " TREIZH
( Traversée ) " , copyright 2022 .
Notennoù 
10 - " No One After You " , pozioù gant Anjani Thomas ha Leonard Cohen , in " Blue Alert " , gant Anjani , Copyright Sony BMG Music / Columbia 2006 , All rights reserved .
11 - " Star Trek Klasel " , produet gant Gene Roddenberry - Tro-Kaer niv . 28 : " The City on the Edge Of Forever " ( Ar Geoded War Vord an Nor Beurbadel ) , skrivet gant Harlan Ellison , kenwerc'het gant Joseph Pevney . Dremmourien : William Shatner , Leonard Nimoy , Joan kCollins - CBS Studios Inc . All rights reserved / Copyright 1967
and 2007 .
12 - Lizher Jud , 13 .
13 - Stratford-upon-Avon ( Warwickshire , Central England ) - William Shakeaspeare
( 1564 - 1616 ) oa ganet ha beziet aman .
" The Tempest " ( Ar Gorventenn ) , war-dro 1611 .
14 - Kreizenn Sevenadurel " Ar Quartz " , 4 , Bali G. Clemenceau , e Brest .
15 - " The Lark Ascending " ( An Alc'houeder o Tinijal ) - 1914 - Oberenn Ralph Vaughan Williams ( 1872 - 1958 ) , musiker saoz .
" Poems and Lyrics of The Joys of Earth " ( 1883 ) , gant George Meredith , skrivagner ha barzh a Vro-saoz ( 1828 - 1909 ) .
16 - " Die Liebe der Magdalena " ( Karantez Madalen ) , Insel Verlag , Frankfurt , 1912 , gant Rainer Maria Rilke ( 1875 - 1926 ) .
17 - Gerioù Rilke , in " Rilke " , gant Philippe Jacottet , Emb. Le Seuil , 1970 .
" Heklev hon envor ,
Ur bensadenn lonket en noz ,
O sell paret war an dour ,
Selaouit klemm moraerien kozh ,
Sachet gant mouez ur vorganez ,
Eneoù morgousk en hiraezh ... "
Gwennyn Louarn - " Dream Well "
" En Tu All " - Coop Breizh /2006 .
* " Spered Mona " , Aman-Hag-Ahont , 9 .

TRAVERSEE ( Anthologie bilingue ) - I - Visages d'Anges - 2 - Mona ( Pentecôte , 2 ) .
TRAVERSEE
( Anthologie bilingue )
I - Visages d'Anges
2 ) Mona *
( Pentecôte , 2 )
" Les êtres de Beauté , qui les retient ? "
Rainer Maria Rilke - " Elégies de Duino " , II .
pour Virginia Woolf
Trois jours plus tard , j'étais de retour à Brest pour mon journal , ne sachant toujours pas pourquoi elle m'avait planté là , s'enfuyant à toutes jambes dans la nuit .
- ... Vous , vous êtes tous les mêmes , vous ne voulez faire que ce qui vous plaît ! Lui aussi , il m'a abandonné !
Je ne veux pas finir comme ma mère , non ! , s'était-elle écriée , rageuse .
Et j'étais resté là , complètement abasourdi , les narines pleines de l'odeur de son corps , de ses cheveux ...
Puis elle avait disparu , ne laissant que quelques traces d'une grande tristesse dans mon coeur .
Comme je ne pouvais plus dormir , je m'étais mis à écouter une chanson de Cohen sur mon Ipod :
" Been on the road forever ,
I'm always passing thru ,
But you're my first love and my last ,
There is no one , no one after you ... "
( 10 )
J'étais rentré à Paris , cherchant dans les archives du magazine culturel qui m'employait mais aussi par téléphone dans celles d'un autre journal en Bretagne grâce à un collègue de travail que j'avais jadis aidé là-bas , des renseignements sur la mort de mon camarade d'école que je n'avais par revu depuis .
Nos voies avaient divergé , bien sûr , et la vie avait fait le reste : pour moi , une petite célébrité , quelques médiocres livres , notamment sur la Bretagne ; pour lui , un parcours plus discret , mystérieux ... Que dire d'autre à-propos de Mona , sa fille , et des petits événements du quotidien ?
Maintenant , lorsque je repense à notre histoire , me vient à l'esprit cet épisode mémorable de la série " Star Trek " où l'héroïne , en suscitant d'éternelles questions sur la Destinée humaine , doit mourir pour empêcher que le monde entier ne sombre à nouveau dans l'horreur .
Alors , se pourrait-il que le " Portier du Temps " nous ait ainsi comme elle manipulé , ou qu'il y ait eu malentendu ?
Quels mystères pouvait-il nous cacher encore sur ces barbares demandant un nouveau sacrifice ? ( 11 )
Car le résultat de l'enquête avait fini par se révéler surprenant : pas de tempête comme l'avait prétendu la fille au soir de l'accident , mais un feu d'artifice , une explosion plutôt sur l'Île de la Vierge ...
Alors , règlement de compte , attentat ?
C'était la fête de la Pentecôte , ce dimanche-là .
J'avais décidé de marcher à pied vers l'église où l'on fêterait la venue de l'Esprit Saint sur la terre et peut-être pour moi , celle de P... daignant enfin , si elle le souhaitait bien sûr , m'apparaître !
Mais j'étais très inquiet car je n'avais eu aucune nouvelle de la fugitive dont l'ombre avait si vite disparu dans la nuit noire !
Impitoyables , des bourrasques tumultueuses balayaient dehors la surface des rues devant moi , branches d'arbre arrachées , tuiles détachées des vieux toits , panneaux s'envolant comme des girouettes tandis que leurs affiches tournoyaient en grand nombre partout selon les désirs du vent fou !
Des gouttes de pluie froide tombaient sur mon visage , étincelantes sous la lumière tamisée du soleil ... Aujourd'hui où semblaient oubliées les promesses des jours anciens , " béatitude " d'hier , traçant courageusement mon chemin contre les morsures du vent , j'avais mille peines à tenir ouvert le parapluie de l'hôtel !
Je passais par la rue de Glasgow derrière la mairie .
- Saint-Louis , c'est encore loin ? , demandais-je à un pauvre marin déboussolé , main vissée sur la casquette pour l'empêcher de tomber .
- Là-bas ! , me répondit-il en montrant la mer d'un signe de tête .
Auprès du marché ...
Effectivement , je découvris un peu plus tard sur ma gauche quelques stands peu fréquentés vu les caprices du temps .
Certains promeneurs pénétraient
dans l'église ...
Le sermon portait , je m'en souviens , sur les phénomènes naturels qui nous entourent , signes , peut-être , de nos propres égarements . Le prêtre avait lu la lettre de Jude :
" Ils sont semblables aux vagues furieuses de la mer
Projetant devant eux leurs actions honteuses ... " ( 12 )
Sur le seuil pendant l'office , mon portable sonna .
Enfin , je crus que c'était elle et , je dois l'avouer , ma gorge fut aussitôt nouée d'un accès de vive inquiétude !
- Je ne pourrai pas venir , hélas ! hurla une voix lointaine au creux de mon oreille . La tempête ... Vous comprenez ?
Pendant une seconde , je pensais aux paroles d'Alonso :
" Je suis si impatient de connaître l'histoire de votre vie :
l'oreille en doit être charmée ... " , me demandant si Mona " était une sorcière assez puissante pour gouverner la lune et régir les marées ... " ( 13 )
Mais ce n''était que P...
Sur le chemin du retour , je jetais un coup d'oeil sur un genre de taverne alsacienne en face du " Quartz " . ( 14 )
C'était l'heure du déjeuner , mais je n'avais pas faim .
J'y trouvais une vieille femme pour parler de Mona .
Toute seule elle aussi , elle sembla partager ma peine .
Le lendemain , j'appris que " L'Esprit de Mona " ( nom du rafiot paternel rafistolé ) , heurtant les récifs du phare de la Vierge , était allé par le fond . Rien n'avait été retrouvé .
Ce soir , j'écoute la musique de Vaughn Williams appréciée par son père : " The Lark Ascending " inspiré par le poème de Mérédith , " Les Joies de la Terre " ( 15 ) .
Je me souviens de la pauvre tourterelle " qui a perdu son pair , qui ne trouve plus rien sur la terre , qui cherche les déserts pour gémir et se plaindre en liberté ... "
( 16 )
Et j'éclate en larmes :
" De quoi sommes-nous proches ?
De la mort ? De ce qui n'est pas encore ? "
( 17 )
FIN
___
DAN AR WERN - TRAVERSEE ( Anthologie bilingue ) - I - Visages d'Anges - 2 - Mona ( Pentecôte , 2 , 2007 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " TREIZH
( Traversée ) " , copyright 2022 .
___
Notes :
10 - " No One After You " , par Anjani Thomas et Leonard Cohen ( 1934 - 2016 ) , sur l'album " Blue Alert " par Anjani , copyright Sony BMG Music / Columbia 2006 - All rights reserved :
" J'ai toujours été sur la route
Et n'ai jamais fait que passer ,
Mais tu es mon premier amour et mon dernier ,
Il n'y a personne , personne après toi ... "
11 - Episode 28 , intitulé " The City on the Edge of Forever " ( Contretemps ) , scénario de Harlan Ellison , réalisation de Joseph Pevney ( 1911 - 2008 ) de la 1ère série télévisée " Star Trek " imaginée par Gene Rodenberry ( 1921 - 1991 ) - Acteurs principaux : William Shatner , Leonard Nimoy ( 1931 - 2015 ) , Joan Collins .
Desilu Productions / Norway Corporation , 1ère diffusion : 6 avril 1967 - All rights reserved .
12 - Lettre de Jude , 13 .
13 - " La Tempête " ( The Tempest , 1610 / 1611 ) Acte V , Scène I de William Shakespeare ( 1564 - 1616 ) .
14 - " Le Quartz " , Centre culturel à Brest , square Beethoven , 60 rue du Château , au coin de l'avenue Clémenceau .
15 - " The Lark Ascending " ( 1914 ) , pour violon et orchestre de Ralph Vaughn Williams ( 1872 - 1958 ) , compositeur britannique , d'après un poème de George Meredith ( 1828 - 1909 ) dans son oeuvre : " Poems and Lyrics of the Joy of Earth " ( 1883 ) .
16 - " L'Amour de Madeleine " ( Die Liebe der Magdalena , 1911 ) par Rainer Maria Rilke ( 1875 - 1926 ) .
17 - Paroles de Rilke dans " Rilke par Lui-Même " ( 1971 ) de Philippe Jacottet .
* Mona - Le Chemin Perdu , 27 - Copyright 2017 Dan Ar Wern / OmniScriptum GMBH & Co. -Editions " Muse " - Alle Rechte Vorbehalten .
TREIZH ( Dastumadenn divyezhek ) - I - Dremmoù Aelezed - 2 - Mona ( Serr-Noz an Eneoù , 1 ) .
TREIZH
( Dastumadenn divyezhek )
I - Dremmoù Aelezed
2 ) Mona *
( Serr-Noz an Eneoù , 1 )
" ... Perak 'ta n'en em rois ket deoc'h muioc'h c'hoazh , daoulinet dirazoc'h , gant ho plev dispak ? "
Rainer Maria Rilke - " Klemmganoù Duino " ( Duineser Elegien ) , 1912 - 1922 - Dekvet Klemmgan ( Stumm I )
Evit Virginia Woolf
Petra ober pa n'eus netra ken met an didrouz ?
Aet diwar wel ' seblant bezan hor poan zoken .
Hag , uhel en oabl , n'eo nemet un eonenn wenn ha louet .
A-wechoù , kri ur skrev .
Met goanag , n'eus ket ken ...
... Sonj' m'eus c'hoazh ennout , Mona , war borzh-kenwerzh .
D'al lec'h-se emgav 'oa bet divizet mont ganimp 'vit diriaou en abardaez , d'ar pevar warn-ugent a viz Mae diwezhan .
Gouzout a rez e voe ur souezhadenn vras 'vidon-me gwelout ur wir dekenn , ur gaer a blac'h 'n he bleunv 'veldout , oadet , marteze , d'un ugent vloaz bennak !
Met rankout a ran anzav ouzhit ivez em boa bet e sell , en deiz-man , met abretoc'h 'pad ar mintinvezh , da gejan gant P... 'vit ar wech gentan .
Renerez ur gelaouenn sevenadurel ha skrivagnerez vrudet e Breizh war un dro eo .
Hervez c'hoant houman , ha d'ober anaoudegezh an eil d'egile , e oa dav din he c'havout da greisteiz hanter , pe war dro , e kafedi ar stal-levrioù " Dialogues " , lec'hiet ouzh traon ru Siam . ( 1 )
Al labour ma rae P ... 'vit lennegezh hon bro ' oa pouezus -tre , a gave din e gwirionez .
Koulskoude , ne voe ket tu d'en em gavout a-benn ar fin , rak e oa ret dezhi , war a lavare , mont da Roazhon gant mall , en un doare trumm ha dic'hortoz .
" Marteze disul ? " , he doa pellgomzet din gant digarezioù .
Dre chans , e oa deuet Mona da savetein va zevezh !
Gant he fennad blev melen 'vel an ed darev hag he daoulagad c'hlas liv houlenn ar mor-bras , e oa henvel he dremm ouzh un damdresadur Bouguereau a blije din kalz , henvel ivez ouzh hini Burne-Jones , anvet " Penn ur Vaouez " , poltred a sellen ken alies outan war va burev . ( 2 )
" Kalz drantoc'h evito ! " , a sonjo din evelkent diwezhatoc'h .

Ha pa' m boa graet a-benn ar fin he anaoudegezh d'an abardaez-man , e oa , war va meno , ken bev-buhezek , un tamm brasoc'h egedon , moan ha prim 'vel ur gaerell , leun a startijenn !
Gwisket kaer-tre e oa gant ur vantell c'hloan , seurt " kabig " a-liv gant al ludu , gant ur stammenn wenn dinamm war he c'horf mistr hag ur jean diwalc'het o c'holein he divhar ken hir .
Pa' m welas a-daol-trumm , e paras ur mousc'hoarzh lent war he diweuz .
Etre he bizied e talc'he ur sigaretenn vihan , " Marijanig " pe " Vutun droll " hervez doare , da dalan ouzh he from rak ur gejadenn gant un den dianavez .
( 3 )
Ha dalc'het ken kloz dindan he gazel ' oa daou levr bennak e saozneg , unan anezho diwar-benn Sylvia Plath .
An hini all bet skrivet gant Yeats : " The Celtic Twilight " . ( 4 )
" Deskin a ran yezh Shakespeare ! " , a gemennas din seder gant trouz an trec'h , harpet ouzh gerlink he c'harrig-tan , ur " FIAT Uno " koshoc'h 'get ar bed ha kinklet gant pegsunoù niverus war he gwerenn a-drenv :
Free Bobby Sands ! Ireland to Irish ! Breizh hor Bro ! " ( 5 )
- Hini va zad , ur stourmer a tenn e zremm un tamm dezhan , ne gav ket dit ? , a zisklerias din neuze gant he mouezh taer a vaouez yaouank , lorc'h enni , spered dishual ...
Edon o paouez respont dezhi e oan a-enep ar feulsted , pa' z eas diouzhtu war va c'haoz .
- Marv eo breman , te ' oar ...
Diaes din a-walc'h e oa , goude se , eilgerian dezhi .
Marteze e verzas va zrubuilh , rak e kemeras harp he bruched ouzh va c'hein , he dorn mouest a-bezh o stardan krenn-tre em hini .
- Eürus on d'az kwelout , emezi da c'houde , o klask da ziskouez din un doare sart 'vel pemp gweneg .

Leun-barr ' oa an davarnig .
Met un daolenn zistro e teujemp a-benn da gavout eno er maez en diwezh . Ken dous ' oa an abardaez !
- Un hini krenv ! , a c'houlennas diouzhtu ... Ur banne lambig az po ivez eveldon , marteze ? Southern Comfort , Amerikano , tra all ? Diouzh ma welan , e vez henvel ouzhit un tamm va zad , memes neuz vat , memes plom ! ( 6 )
( Eston ' oa an dra-se , komz a rae atav diwar e bouez d 'an amzer-vreman ! )
... Dedennet eo gant Lennegezh Vreizh ha gant bageal war ar mor , a gendalc'has o klask un dra bennak n'he doa ket kavet c'hoazh war e benn . En digenvez hepdon , e plij dezhan merdein betek Enez ar Werc'h ...
Met un deiz fall , n'eo ket deuet en-dro , a huanadas goude .
- Ken yaouank ' oan , a-vec'h ma oan trizek vloaz hepken d'ar mare-se . Chomet eo ar c'houn , siwazh , un avel griz a c'hwezhe a-fourradoù a-dreuz lanneier Sant Mikael ...
Intent a rez ?... Un droug avel ' oa , hini ar marv !
- Ken kuzh eo ene va zad , a anzavas ouzhpenn .
" Dav-mat eo din goulenn sikour digant ar morverc'hed , a lare din a-wechoù a-raok lestran , 'vit ma vo lakaet speredoù morzet tud ac'hanenn da zihunin ganto ! "
Ha setu perak diouzh va lezvamm ez an hiziv kalz re " da besketa ar wrac'h-kozh " gantan , tro-lavar hon bro a dalvez keit hag " ober netra " , a farsas dezhan o vinc'hoarzhin .
Tra ma gomze din , ' oa broudet diehan he spered kaer dic'hiz gant tan ar gwin-ardant a bade da lakaat birvilh ennan , o tizolein tamm-ha-tamm kevrin he c'hened ken dispar , hini he daoulagad don a bare skleurenn zivougus o liv flamm warnan .
- Gwelloc'h ' vefe dimp mont breman da vale un tammig 'vit kemer an aer , a gemennas trumm .
Ezhomm ' m eus da gerzhout . Ket te ?
Kredin a ran hen anzav deoc'h , mezv-dall 'vel sonerien-gloc'h e vezemp ni hon-daou , ha dreist-holl me , rak n'on ket boas da evan .
Mezh a zeue din koulskoude , met prest e savis ouzh he heul .
- Gouzout a rez ? Komzet ' m boa ur wech gant Jane Birkin . E Landeda eman o chom bep ar mare .
Ne sonjez ket evelti ? , a c'houlennas krenn al lonkerez ker-se va chalon diganin . N'eus nemet " boestoù " ' barzh grignol hon buhez , lec'h arched hon envorennoù , hon tremenet ...
Darn diouto ' zo leun , darn all c'houllo ... "
( 7 )
Stagan a reas da dennan hec'h anal gant nerzh dirak ar mor-bras ' vit avelin he fenn un nebeud , a lare .
Met ne oan ket sur d'he c'hompren mat pa vouskanas din war un ton goapaus goude pozioù ur ganaouenn gozh he bugaleaj he doa dalc'het envor anezhi :
" Boestoù bihan , boestoù bihan ,
Graet e ticky-tacky ,
Boestoù bihan ,
Holl henvel 'barzh an ti ... " ( 8 )
A-us dimp , skreved ha gouelini o troiata en oabl a-vandennoù a seblante ober goap ouzhomp o safar dibaouez a griadegoù gouez .
Serr-noz , Pasion an eneoù ' oa , pa gouezh gorrek ha meurdezus an heol ruz a-dreuz dourioù tenval , o lakaat anezho da lugernin 'vel gwagennigoù gant e vannoù ziwezhan tra ma zistaol anezho a-vilvern al loar o kas en-dro dezhan dre o adsked he respont :
" Ur c'houmm nemetan , rak , lerc'h-ouzh-lerc'h , emaon mor anezhan . "
( 9 )
Strivan a reas ar fulennig da vont a-benn-herr a-hed ar c'hae .
Padal e tianalas buan o c'haloupat gant gaol 'vel ma rae .
Ha me , bec'h ' oa warnon ouzh he heulian !
Setu perak ma tirollas da c'hoarzhin gwalc'h he c'halon pa welas ' oan skuizh-divi ha dielc'het o c'haloupat war he lerc'h 'vel-se .
- Kredin a rez en Tonkadur ? , a c'hoapaas ouzhin berr warni , met gant ur seblant prederiekoc'h .
... Rak liv an avel eo va hini , a fougeas c'hoazh an hini a seblante redek buanoc'h egetan .
Me ' zo skuizh gant tud a-wechoù . Pilpouzed int . Aon o deus . Mouezhian a reont evit strolladoù gall ... Gast !
C'hoant he doe d'am ambroug dre vale betek dor va ostaleri .
Neuze , en em skoazellan a rejomp an eil d'egile ' vel re gozh gant skalieroù serzh a gas da greizkêr .
Tremen a rejomp hebiou da " Sked " hag a oa nemeto war enaou holl c'houleier Ti ar Sevenadur Breizh en abardaez-man , ken digenvez e pep lec'h straed Duguay-Trouin .
Tridal a reas Mona .
- C'hoant 'm eus da veajin pell eveldout , dav eo din mont kuit , troc'han hent ...
Ru Branda , en em vriatet ' voemp krenv hon-daou dirak dor al leti .
Sellout a ris outi e-kreiz he daoulagad 'vit santout gwelloc'h pegen faezh betek skoulm 'oa deut hec'h ene !
Ha daoust ma vagen kement a breder guzh em c'halon 'viti moarvat , ne ouien ket penaos e rin 'vit lakaat a-nevez da ziwanan goanag en he spered .
Trist e oan , eveljust , rak ' oa erru amzer an disparti .
Lizherennoù bras an " Amiraliezh " a lugerne en noz tener . ( 10 )
A-us dimp , hag a-ispilh ouzh he zalbenn , ' oa dispaket banniel Breizh e-kreiz stered an Nevez-Hanv .
Karet em befe he stardan ur wech ouzhpenn ouzh poull va c'halon , zoken ma
ne greden ket e vefe dereat din , koulskoude , he fedin da bignat ganin-me em c'hambr .
Mont a reas un ugent kammed pelloc'h , er skeud .
Du-se , e tirollas da ouelan forzh da gentan , azezet war vord ar riblenn-straed , ha goude , e tibunas hec'h istor ...
- Erru ' oa ur barr-amzer d'an abardaez-man " , a zanevellas din Mona o tifronkan .
N'ouzon ket perak e savas ur rendael etre va zud . Krozet krenv ' oa bet d'am zad , ha goude bout bet klevet e begement , e tivizas heman tec'hel kuit daoust d'an amzer fall .
Mennout a rae mont da Iwerzhon ' vit adkregin gant ur vuhez nevez , war a gredan , dieuboc'h !
Ha graet em boa va sonj d'e heulian ivez da c'houde kousto pe gousto .
Ne garan ket kalz va lezvamm ...
Pell e tassono ennon enkrez da aspedennoù .
Pell ez adwelin da sell digonfort taolet warnon 'vel hini ur benseadez dispi o c'hervel sikour war ar mor didruez .
Beuzet ' oa bet he zad hep distro , ha chomet ar plac'hig en he digenvez kent ma vefe bet kaset tud , en diwezh , da gerc'hat pense al lestr .
An holl draoù-se am boa kontet din , Mona .
Gant kalz a evezh 'm boa selaouet ouzh dezrevell boanius ar gwallzarvoud-se , fromet va c'halon , hag heuliet dibun e skeudennoù war skramm lazhet da vuhez dizamant ...
Pa vezemp hon-daou dindan al loar , diriaou da noz ...
Doare ar bed eo , neketa , 'vit un aelez paour eveldout , dihentet he spered war an douar 'vel kollet ur vag war ar mor diroll ?...
... Met a c'hoanag , ne vefe ket ken ?
( Da Vezan Kendalc'het )
___
DAN AR WERN - TREIZH ( Dastumadenn divyezhek ) - I - Dremmoù Aelezed - 2 - Mona
( Serr-Noz an Eneoù , 1 , 2007 ) - Pep gwir miret strizh - All rights reserved - Tous droits réservés . " TREIZH
( Traversée ) " , copyright 2022 .
___
Notennoù :
1 - Stal-Levrioù " Dialogues " , Forum Roull - 29200 - Brest . He c 'hafedi 'zo ul lec'h-emgav brudet evit an holl dud a blij dezho al Lennegezh dre-vras .
2 - " Studi " ( 1898 ) gant William Bouguereau ( 1825 - 1905 ) .
- " Head of a Woman " ( 1890 ) - pencil on paper - gant Sir Edward Coley Burne-Jones ( 1833 - 1898 ) .
3 - Hashish .
4 - Sylvia Plath , skrivagnerez amerikat ( 1932 - 1963 ) , he doa gouzanvet kalz rak un diwaskadenn goude marv trumm he zad . Dimezet e oa gant ar skrivagner saoz Ted Hughes ( 1930 - 1998 ) . En em lazhan a reas e Londrez , e-barzh an ti ma vevas ennan gwechall ar barzh iwerzhonat , William Butler Yeats .
- " The Celtic Twilight " , 1893 , gant W. B . Yeats ( 1865 - 1939 ) .
5 - Robert Gerard Sands , alias " Bobby " Sands ( 1954 - 1981 ) , stourmer iwerzhonat , ezel eus an I.R.A . Marvet goude un harz-debrin .
6 - Gwin-Ardant , lambig .
7 - " Boxes " , film emvuhez kenwerc'het e Breizh gant Jane Birkin , 2006 .
Dremmourien : Geraldine Chaplin , Michel Piccoli , J. Birkin .
8 - " Little Boxes " , kanaouenn vrudet Malvina Milder Reynolds ( 1900 - 1978 ) , ganet e San Francisco , kanerez amerikat ( Folk and Blues ) . Kanet e galleg gant Graeme Allwright ( " Petites Boîtes " ) .
9 - " Sonedennoù da Orfe " ( 1922 ) , gant Rainer Maria Rilke ( 1875 - 1926 ) , skrivagner aostriat .
10 - Ostaleri " An Amiraliezh " ( L'Amirauté ) , 41 , ru Branda - 29200 - Brest .
* " Spered Mona " , Aman-Hag-Ahont , 9 .
/image%2F1535069%2F20220723%2Fob_6d7b65_venise.jpg)
/image%2F1535069%2F20220723%2Fob_efb0cf_max-nonnenbruch-evening-by-the-lake.jpg)
/image%2F1535069%2F20220723%2Fob_8be2c1_artemisia-ken-hamilton-irish-bor.jpg)
/image%2F1535069%2F20220721%2Fob_d0f3a0_grand-palais-eugene-trutat-grand-pala.jpg)
/image%2F1535069%2F20220721%2Fob_dff9ec_yvonne-de-galais.jpg)
/image%2F1535069%2F20220720%2Fob_b90d87_laura.jpg)
/image%2F1535069%2F20220720%2Fob_d00b2f_william-adolphe-bouguereau-1825-1905.png)
/image%2F1535069%2F20220718%2Fob_937458_louis-xvii.jpg)
/image%2F1535069%2F20220718%2Fob_df2273_rose-au-dragon.jpg)
/image%2F1535069%2F20220718%2Fob_bf4f9d_joanna-misztal-the-scent-of-roses.jpg)
/image%2F1535069%2F20220717%2Fob_d62b34_femme-seule-au-bord-de-l-ocean.jpg)
/image%2F1535069%2F20220716%2Fob_ce8780_mona.jpg)
/image%2F1535069%2F20220716%2Fob_788575_adieu-1892-d-alfred-guillou.jpg)
/image%2F1535069%2F20220715%2Fob_0702d2_bouguereau-etude-de-tete-de-femme-blo.jpg)