HOLEN MOR ( L'Histoire et l'Héritage ) - Pensées , Journal , Correspondance - Lizher IV - Dan Fogelberg For Ever !

Lizher IV : Dan Fogelberg For Ever !
Dear Jean , Mother and Family ,
I feel absolutely devastated .
This afternoon , before knowing about the fatal issue , I listened to the " Christmas Record " , thinking of Dan one more time , and still afraid , however , of such a dreadful silence .
I was a great fan of Dan , unfortunately not enough known throughout
France .
He'll continue to live inside us , I'm sure of it , so close he is to our souls and hearts .
God bless him forever !
My deepest sympathy to all of you .
Dan Ar Wern
"...I will take from THE REACH
All that she has to teach
To the depths of my soul ..." *
Dan Fogelberg
( August , 13 , 1951 - December 16 , 2007 )

* " The Reach " , 1981 , in " The Innocent Age " - Hickory Grove Music , Ascap .
April Music Inc. All rights reserved .
Dan Ar Wern - December 16th , 2007 - HOLEN MOR ( L'Histoire et l'Héritage ) - Pensées , Journal , Correspondance / Lizher IV - Dan Fogelberg For Ever !
SAISONS - 12 - Nedeleg Laouen ! Merry Christmas ! Fröhliche Weihnachten !
Nedeleg Laouen !
( Kantik / Gospel )
da Santez Tereza ar Mabig Jezuz
" Breman , en em sil ennon da levenez
Hag en em laka en-dro-din anezhi ;
Evel ur bugel on
Hag a ebat en ur gouel . "
Toukârâm - "Salmoù ar Pirc'hirin " , 121 .
Ken skuizh out a-wechoù ,
Goude ur gwall zevezh labour ,
Ken na vo ket
Amzer ken ,
Dit da rein
Un taol sikour
Da ziwaskan poanioù
Un nesan ...
Petra ' teus graet ,
E gwirionez ,
Da skoazian da vreur ,
A gleve re
Ouzh an anoued ?
Petra ' teus roet dezhan ,
Er bloavezh-man ,
D'e ziwall
Diouzh an dienez ?
Paour-kaezh den ,
Na c'hallo dilenn ken
Met an diouer hag an dilez
' Kerz ma tinto ,
Kleier e-leizh
En e benn :
Nedeleg laouen !
Ha te ,
Pet a reuzeudik a weli
'Traon da ranndi ,
Gant ur sell ken yen
Ha dispi
Rak da ziegi ?
Nedeleg laouen ,
Nedeleg laouen !
A , kanit 'ta Nouel
Ganin-me d'an Ael
A glaske bara
Davedomp ,
Heman eo ar Mabig Santel ,
Hor prof Nouel ,
Boued doueel
Ha gwir bennozh
Ar re drugarezus ! 
DAN AR WERN - Saisons - XII - Nedeleg Laouen ! - Kerzu 1980 / Kerzu 2007 - Pep gwir miret strizh / All rights reserved / Tous droits réservés .
"Saisons " , Copyright 2006 .


!!
" Aotrou , peur hon eus-ni Da welet , naon Dit pe sec'hed , estranjoùr pe en noazh , klanv pe er prizon , ha n'omp ket deuet war Da sikour ?
E gwirionez , M'hel lavar deoc'h , bewech ma n'ho peus ket graet kement-se evit unan eus ar re vihan-se , Din-me kennebeut n'ho peus ket her graet . "
Sant Vaze , 25 , 44 - 45 .
LE PASSEUR DES MONDES ( 1er Cercle ) - VII - L'Accomplissement - 7 - La Jeune Fille et la Licorne / The Young Lady and the Unicorn/ Ar Plac'h Yaouank hag an Unkorneg .

Premier Cercle : A La Pointe du Jour...

Le Passeur des Mondes ( VII )
Deuxième Partie
/ L'Accomplissement /
" Les idées qu'il s'était faites du voyage , n'avaient pas été accompagnées de l'impression étrange qu'il ressentait à cette heure où , pour la première fois , le monde de son enfance lui était brusquement enlevé , et où il semblait jeté par les flots sur une rive étrangère . "
Novalis - " Heinrich Von Ofterdingen " , I , 2.
- Gaeltacht -
7 - La Jeune Fille et la Licorne
" Mais moi , je dévoilerai ce trésor plus précieux que l'or à ceux qui m'écoutent ... "
Poème d'Orphée
" ... La curiosité qui était mienne et , par la suite , me joua souvent bien des tours , fut la plus forte .
Quittant ma cachette , je parvins à m'échapper dans le couloir .
Dans la pièce où j'avais entendu , je crois , les bribes d'un mystérieux dialogue , il n'y avait plus , maintenant , que silence absolu , totale obscurité .
Tremblant de peur , j'en franchis néammoins le seuil à la recherche d'un éclaircissement .
Celui-ci ne tarderait sans doute pas à venir , j'en étais sûr !
Persiennes fermées et fenêtres closes ne pourraient longtemps défier ma sagacité .
Tout de suite je reconnus la " Chambre Rouge " de la veille , ce petit salon de musique où avait joué , naguère , la ravissante violoniste qui me fascinait tant !
Mais un autre bruit me fit " plonger " tout à coup derrière un fauteuil !
Une silhouette masquée de noir venait brusquement de surgir , et , complètement terrorisé , je voulus me faire le plus insignifiant , le plus petit possible ,
tentant même de bloquer ma respiration !
Pourtant , le plus étrange fut de la voir disparaître derrière le mur ! , poursuivait-il encore ... "
La suite du récit narrait sa fantastique aventure !
En se précipitant la tête la première dans l'âtre lui faisant face il tentait de comprendre où avait bien pu se glisser l'ombre terrifiante .
C'est alors qu'il avait remarqué des motifs de guirlandes sur le manteau de la cheminée , trois cercles piqués de vingt-deux roses .
Plus tard , la signification du fameux emblème porté par l'empereur Constantin lors de sa bataille victorieuse du Pont Milvius devait lui être expliquée par un professeur d'histoire à Lakanal .
Mais aujourd'hui , les deux lettres " X " et " P " s'entrelaçant ainsi au milieu de jolies fleurs n'évoquaient pas grand chose à sa mémoire enfantine . ( 8 )
Au bout d'un moment , pressant du doigt la surface d'une de ces sculptures , le jeune homme finit quand même par déceler un mécanisme lui ouvrant un passage vers les souterrains du château , là où , pensait-il , se trouvait peut-être son compagnon .
Descendre ensuite à tâtons les degrés d'un vieil escalier mangé par la mousse fut pour lui l'affaire de quelques minutes .
Bientôt se retrouva-t-il dans une sorte de cave très humide où l'on ne voyait goutte , et sortant sa petite lampe à huile du sac , découvrit un long corridor cahoteux légèrement en pente , encombré de gravats et de pierres descellées .
Puis il marcha durant un bon quart d'heure avec précaution sur les dalles glissantes .
Peu après , de faibles échos lui parvinrent tandis qu' une lueur parut dans le lointain ...
Ce qu'il perçut alors dans la pénombre l'émerveilla !
S'avançant avec un peu de crainte , il déboucha sur une grotte éclairée seulement de quelques chandeliers fixés à la roche grâce à des tenons de fer .
On aurait dit une ancienne crypte laissant voir parfois sur ses voûtes , par ses bougies de cire à la lumière vacillante , un peu de moisissure verdâtre .
Il s'approcha encore , des bruits de voix lui semblaient venir de plus loin .
Franchissant un autre couloir intérieur , il parvint ensuite aux abords d'une nouvelle salle plus vaste gardée par quelques hommes casqués portant croix rouge templière dessus leurs longues tuniques de lin .
Le garçon vit de loin douze " masques " tout autour de la muraille , occupant chacun l'une des stalles finement sculptées .
Devant eux , sur la sainte Table Ronde où rayonnait la vive lumière d'un crucifix en or posé sur son voile blanc semé d'hermines , leur Grand Maître officiait coiffé d'un " Tribann " , sorte de cercle à trois bandes .
Les chevaliers se levèrent puis se prosternèrent ensemble à son appel devant cette grande croix celtique parée de divers motifs , sangliers , cygnes et feuilles de chêne ...
Et l'un d'eux se mit à réciter d'une voix solennelle , avec emphase et recueillement , la prière des Druides :
" Par OIW , l'Inconnaissable ! Accorde-nous Ton Aide ,
Et par Ton Aide , la Force ;
Par la Force , l'Efficience ;
Par l'Efficience , l'Entendement ;
Par l'Entendement , le Discernement de tout ce qui est Juste ;
Par le Discernement de tout ce qui est Juste , l'Amour de tout ce qui Vit ;
Par l'Amour de tout ce qui Vit , l'Amour de Toi , O , Inconnaissable ! " ( 9 )
Après un silence , une fois que tout le monde fut retourné à sa place , le chef prit la parole à son tour .
Et Roll croyait bien avoir reconnu , d'ailleurs , l'accent particulier de Boris , expliquait-il à son cousin :
" ... Compagnons du Graal , chers frères , votre Grand Druide est content d'apprendre que , pour l'instant , la mission secrète qu'il vous a assignée a été couronnée de succès !
Des documents d'un intérêt vital pour notre cause ont été trouvés , prouvant aussi , hélas , la trahison de certains .
Mais bientôt , c'est grâce à vous , grâce à votre courage , que nos libertés reviendront !
C'est pourquoi nous serons sans pitié pour les fouineurs trop curieux manipulés par l'ennemi afin de nous livrer sans vergogne !
Qu'on amène l'intrus! , s'écria-t-il d'un ton cruel .
Et que vive le Groupement Autonome Armé de Libération , que vive la Bretagne , Enor d'ar Gwenn Ha Du ! "
On fit venir l'enfant devant l'assemblée , tête basse et ligoté , tenu solidement par quatre hommes .
Cependant , le téléphone posé au coin de la table sonna .
Le Grand Maître prononça quelques mots inaudibles dans le combiné , puis , s'adressant à ses complices :
" ... Messieurs , je voulais vous parler de votre prochaine tâche , mais je vois que nos brebis , si j'ose dire , sont dans la bergerie ! , éclata-t-il de rire en regardant notre pauvre ami ...
Dans la fin de sa lettre , celui-ci racontait qu'il s'était vu contraindre au silence après qu'on lui ait fait comprendre ce qui arriverait malgré tout s'il agissait à sa guise .
Contemplant la voûte céleste , il rappelait à Yann sa troublante vision d'un être à peine entrevu :
" J'essaie encore de peindre mon âme des couleurs de sa lumineuse présence , lui avouait-il , résigné devant le caractère inéluctable du Destin .
" Mais pourquoi son image doit-elle revenir troubler sans cesse le cours de ma vie ? "
" ... Jeune vierge allongée sur le flanc d'une verdoyante colline , tes regards se portent vers le Firmament ...
Ta nudité se cache parmi les ombres de la Nuit , la Lune éclaire ton joli visage d'un rayon pur et sensible ...
Une chevelure couleur miel vient couvrir ta poitrine du ruissellement de ses boucles abondantes , flot jaillissant sur l'herbe fraîche et fleurie ...
A qui donc rêves-tu , quel est ce mystère qui t'entoure ?
Te sens-tu gagnée par un frisson de convoitise lorsqu'un nuage au mâle faciès te dévisage obstinément ?
Ton corps doit être celui d'une fée tant sa belle fraîcheur l'impressionne avec ses longues jambes dont le repli monte vers lui dans le ciel avant de se poser ensuite , infiniment , sur le sol , tiges fragiles de plante craintive et timide...
Ressemble-t-il à ces fleurs qui lui font cortège au premier plan , l'entourant d'un halo lumineux ?
Des arums , sans doute , communiant à la Source de Vie par les reflets bleutés de leur aube blanche ?
... Corolles translucides baignant les rivages diaphanes de l'immensité nocturne ; pistils qui se dressent comme des antennes de métal doré pour capter toute la poésie , le mystère insondable de cette scène magique afin de s'en nourrir jusqu'à l'extase ; racines souples s'élançant avec vigueur vers l'invisible ...
Destinée sublime , existence éphémère ? , s'interrogea-t-il avec tristesse ...
Une Licorne magnifique , envoûtante , aux yeux cristallins d'aigue-marine , déchire avec fougue le rideau bleu encre des constellations l'empêchant de gambader à son aise au-delà de leur prairie baignée de Lune . Elle rejoint son double , caressant la jeune élue de sa crinière d'argent ...
Son regard pénétrant reflète la sagesse des mondes , compréhensif et tendre , aussi utile et rassurant que l'éclat du phare au milieu des récifs d'un océan déchaîné ...
Elle est fille d'un ciel violent et passionné , mais fière , courageuse et noble , elle a traversé l'univers , fécondant androgyne , laissant sa trace derrière elle comme une étoile filante son sillon de platine incandescente ...
Ses sabots de jument farouche ont labouré l'édredon clair-obscur des nues , ballet sans fin de vagues de mousse écumante ...
Elles ont rendez-vous , toutes deux : vibrations d'ondes , frémissement d'innombrables filaments et fibres , crinière et cheveux en cascade , herbe moelleuse et pré fleuri ...
Quant à sa corne auréolée d'un diamant centralisant toutes les sensations , les émotions , genre de transformateur à l'écoute des galaxies , c'est grâce à elle que vous pouvez entrevoir le mystère des intelligences régnant dans les contrées les plus lointaines de la Création ... "
Mais était-ce bien Virginia , cette jeune fille si gracieuse que le spectacle des étendues stellaires fascinait et métamorphosait ?
" Vous m'avez vue naître , et vous ignorez mon nom ?
C'était cette question qu'à son heure la créature fantastique venait lui poser .
" Pourquoi ? , se demandait Roll qui , jusqu'à ce jour , n'avait pu vivre auprès d'elle .
Et pourquoi cette aventure de la " Mari-Morgane " avec deux gamins commençant leur vie ?
___
DAN AR WERN - Le Passeur des Mondes ( 1er Cercle ) - VII - L'Accomplissement / Gaeltacht - Deuxième Partie - 7 - La Jeune Fille et la Licorne - Pep gwir miret strizh / Tous droits réservés / All rights reserved . " Le Passeur des Mondes " , Copyright 2005 , SGDL / Dan Ar Wern . Copyright arbredor.com 2007 et 2008 ( Version numérique ) .
___
Notes :
8 - Monogramme chrétien ( Chrisme ) sur l'étendard de l'empereur Constantin 1er ( 272 - 337 ) lui ayant assuré la victoire au Pont Milvius ( In Hoc Signo Vinces , 312 ) .
9 - D'après une prière du Gorsedd inspirée par le druide Iolo Morganwg ( Edward Williams , 1747 - 1826 ) , poète , écrivain gallois .

Poster : " Angel of the Gods " , by Greg Hildebrandt , 1981 .
All rights reserved .
LES ETOILES DU MATIN - 6 - Là-Bas... - Du-Hont... - Yonder... .

Les Etoiles du Matin - Steredennoù ar Mintin - The Morning Stars ( 6 )
Là-Bas ...
" ... Il m'a semblé que vous me conduisiez à pas lents , un peu , n'est-ce pas , un peu sous votre ombrelle , à la maison d'été , à mon rêve d'enfant ..."
Alain-Fournier - " A Travers les Etés " ( 1905 ) , in " Miracles "
Je marche seul sur la lande ,
Là-bas ,
Dans le champs des étoiles ,
Quelqu'un ,
Sans doute une Dame
Au doux visage ,
M'attendra ...
Son voile déchire le ciel ,
Pays des âmes ,
Drap de lin blanc sur elle,
Miroitant linceul de nuages
Dans l'incendie du soir ...

Ses yeux couleur de braises
Brillent de mille feux :
Verrai-je leur lueur sauvage
Défier les vents de la mer furieuse ,
Là-bas ,
Sur la falaise ?

Elles marchent seules ,
Maintenant ,
Sur la plage ,
Elle et son amie
Parlent d'antiques légendes ,
Peut-être d'une flamme
Des temps jadis
Brûlant au coeur de l'âtre ,
Au bout de la route ,
Petite bûche
Dans cette grande bâtisse
Abandonnée ...
Et le matin se lève
En brumes tout autour ,
Inondant leur regard
D'une prairie blanche
De velours ...
Moi , je prie pour celle
Partie au loin ...
Dites-moi ,
La retrouverai-je
Enfin ?
DAN AR WERN - Les Etoiles du Matin - 6 - Là-Bas... - Avril 1991 / Décembre 2007 - Pep gwir miret strizh / All rights reserved / Tous droits réservés . " Les Etoiles du Matin " , Copyright 2007 .

Tableau :
Michael Peter Ancher
( 1849 - 1927 )
" Deux Femmes sur la Plage "
( 1908 )
AUBERIVE ( Trede Kelc'h ) - 7 - An Tremeniad / The Sojourner / Celui qui Passe , Breton Version / E Brezhoneg ( 3 ) .

AUBERIVE ( 7 )
An Tremeniad ( 3 )
( heuliad " Kernevez " )
Kinniget da Carson McCullers
" ... Hogen , pa'z eo eil hanterenn ar vuhez ur c'herz hir evit en em zizober diouzh traoù 'zo , sur a-walc'h ne oa ket pouezus perzh an taol-arnod-se . "
Francis Scott Fitzgerald - " Three hours between Planes " )
- V -
Prestik goude , tamolodet war e azezenn , m'en doa sonj kaout goudor warni , e verzas e oa dianket unan eus ar bizied war e eurier .
Alies , n'eus ket ken a liv war an amzer , a lavaras etre e dog hag en ...
Tremen a ra evel ma ra ur skeud hepken , dindan dec'h , etre noz ha deiz ...
Bez' ez eus tud a garomp , re all a vennfemp gwelet o pellaat diouzhomp da viken ...
Piv a oufe lared , e gwirionez , da ven ez a hor c'hammedoù ?
Petra e oa bet hor c'harantezioù , hor buhezioù ?
Un tamm diwezhatoc'h , pa voe distroet d'al lec'h m'edo , hep ratozh ebet dezhi , en em silas a-nevez en e gichen .
Kejet o doa o selloù .
Edo c'hoazh o magan sonjoù du gant e lennadenn .
" ... E vuhez a hanvale bout digenvez , dister a-walc'h , un astez peulvan bresk na zouge mann ebet ken e-touez dismantr ar bloavezhioù kollet ... " ( 1 )
Drouklivet e zremm , e savas e benn .
Ha van a reas da vousc'hoarzhin , avat .
" C'hwi 'ni eo ? C'hwi 'ni eo ? , a lavaras trumm dezhi , en un doare diskredik .
" Ha gwir eo ? "
Sebezet , e chomas ar vaouez a-sav , evel m'he dije gwelet , e-tal dezhi , ur spes difluket diouzh ur bed all !
" Keid-all 'zo ... , a gendalc'has ar beajour a vouez izel , goude ur pennadig .
" Ugent vloaz 'zo , marteze ? "
N'he doa lavaret tra c'hoazh .
Evitan , ar pezh edo o paouez lenn a oa mesket gant skeudennoù dispis e amzer-dremenet war dec'h .
Mantret e galon , e plegas e benn dindan ar bec'h .
Faziet e oa bet hent , diarvar , ha goût a ouie e vefe talvezet dezhan .
Ha padal , na kaerat plac'h e wele dirazan , ha yaouank c'hoazh !
Koulskoude , ereet e oa-hi , tamm-pe-damm , gant e istor dezhan e-unan , gant e zigenvez e-unan , deut war wel adarre , d'an devezh resis ma oa bet dleet dezhi tec'hel ?
Ha petra sonjal eus ar gredenn-se e c'hallfe dastum enni bouedenn diazez e holl voud , e endon mab-den , hag ober eus e ene un dresadenn dinoaz nemetken , diwar an trivliadoù liesseurt en deveze da santout abaoe marevezh e vugaleaj ?
" E " Virjinia dezhan , evel ma veze graet anezhi gantan lies gwech , dre e hunvreoù , " e " Virjinia dezhan , e pe lec'h ez afe breman d'he zamolodin , nemet hag e don-donan eus e c'houelec'h e-unan , hini gloazioù e galon , marteze ?
Ha ne gendalc'hfe ket da vevan , c'hoazh , skoachet-mat a-drenv e zic'hoanag dreist-muzul , seurt aberzh meur daou garedig , ha sklaerded un uhelvennoz dreistdiraez ?
Tra ma oa aet an holl draoù-se da goll ...
Daoust hag-en n'en doa ket klasket e roudoù , en aner , e kement kêr he doa komzet anezho dezhan ?
E kement levr , e kement bomm-sonerezh ?
Met , " p'emaomp kollet , peseurt skeudenn a vefe degaset war hon sonj ? " ( 2 )
Ha " penaos ober , pa ne fell ket dit e vefe dihunet va ene gant da hini ? " ( 3 )
Dizehan , e veze pistiget gant ar goulennoù-se graet outan , evit doare , gant mouezh diheverz ar Mor-bras , e-barzh ec'honderioù tenval-mat o c'hevrinoù didermen , en traon , hag adkregin evel-se , gant " Kanaouenn a Garantez " vrudet Rilke . ( 3 )
Er-maez , en amheol glas-gwer emledet war ar mor , er pelloù , e voe entanet e greiz gant skleurenn zisliv ar goulou-deiz , hag e vo ganet ennan , da c'houde , flamm lent ha foll ur goanag espar .
Evel ur respont hirgortozet e tarzhas , a-benn ar fin , a-dreuz an noz o vervel !
Hag ur werzenn gant Victor Hugo , e koun an deizioù skol dibreder , a zeuas en-dro krenn e spered trubuilhet :
" A Oabl , eveldout ez eo ar galon , par d'ur gwir islonk . " ( 4 )
Huanadin a reas , p'en doa komprenet re ziwezhat ar pezh a dalveze evitan .
Met , pa strivas , en diwezh , da valbouzat un nebeud gerioù-digarezin , e oa aet an dreizhadez diwar wel ...
ECHU
___
DAN AR WERN - Auberive ( Trede Kelc'h ) - 7 - An Tremeniad ( 3 ) - 1994 , 2001 / 2002 - Bet embannet war AL LIAMM 340 ( Here 2003 ) - Breton Version / E Brezhoneg - Pep gwir miret strizh / All rights reserved / Tous droits réservés . " Auberive " , Copyright 2006 .
___
Notennoù
1 - " The Sojourner " , danevell Carson McCullers , e-barzh " Gwerz ar C'hafedi Trist " , 1951 , Houghton Mifflin ( The Ballad of the Sad Café and Other Works ) .
2 - Barzhoneg Carson , in " War glask Carson McCullers " ( A la Recherche de Carson McCullers ) , gant Jacques Tournier , Calmann-Levy , 2001 .
3 - " Kanaouenn a Garantez " , gant Rainer Maria Rilke ( 1875 - 1926 ) , meneget e-barzh levr Jacques Tournier aman a-us .
4 - " Le Tas de Pierres " ( Bern Mein ) - " Amour " ( Karantez ) , gant Victor Hugo ( 1802 - 1885 ) .
Mammennoù
1 - Carson Mc Cullers ( 1917 - 1967 ) :
- " Ur Wezenn , ur Roc'hell , ur Goumoulenn " ( A Tree , a Rock , a Cloud ) , e-barzh " The Ballad of the Sad Café " .
- " Clock without Hands " ( Un Horolaj hep e Vizied ) , 1961 , Houghton Mifflin , Boston .
2 - Virginia Spencer Carr :
- " The Lonely Hunter " , New York , Doubleday and Company , 1975 , Carrol & Graf Publishers , 1985 , 1989 .
- " Understanding Carson McCullers " , University of South Carolina Press , 1989 .
3 - Josyane Savigneau :
- " Carson McCullers : un Coeur de Jeune Fille " ( Ur Galon a Blac'h Yaouank ) , Stock , 1995 .
4 - Levr Jacques Tournier , aman a-us .
5 - Francis Scott Fitzgerald ( 1896 - 1940 ) :
" Three Hours between Planes " ( Teir Eurvezh etre Daou Garr-Nij ) , tenet eus " The Lost Decade and Other Stories " ( An Degad-Bloavezhioù Kollet hag Istorioù all ) , Penguin Books .
AUBERIVE ( Trede Kelc'h ) - 7 - An Tremeniad / The Sojourner / Celui qui Passe , Breton Version / E Brezhoneg ( 2 ) .
AUBERIVE ( 7 )
An Tremeniad ( 2 )
( Heuliad " Kernevez " )
Kinniget da Carson McCullers
" ... Hogen , pa'z eo eil hanterenn ar vuhez ur c'herz hir evit en em zizober diouzh traoù 'zo , sur a-walc'h ne oa ket pouezus perzh an taol-arnaod-se . "
Francis Scott Fitzgerald ( " Three Hours between Planes " )
- III -
" ... Again , the terror , the acknowledgement of wasted years and death ... "
Ar spont , adarre , anzav ar bloavezhioù gwastet , ar marv ... ( 1 )
Hep gouzout dezhan , e paras e selloù goullo war ar frazenn-se , met ne oa ket sur en doa c'hoant da gompren anezhi da vat .
Ken niverus e wele dirazan , dre e hunvre , keodedoù leun a geuz , amorted e pep lec'h , merc'hed nevez , tudoù dihenchet a c'hortoze , ambac'h , skleurennig ur mousc'hoarzh , gerioù goanag .
E New-York e oa o chom da neuze , gant ur Rusianez , danserez " night club " , hag he faotrig yaouank .


Hag hounnezh a oa o labourat en un davarn gall , " La Belle Epoque " he anv , lec'h m'en doa kejet ganti .
Distrein a rae hiziv eus ar " Bed all " : obidoù e dad-kozh a-berzh mamm , re zianavez evitan , diouzh e zoare , bet lidet er sizhun dremenet e Breizh . ( 2 )
Gweladennet en doa ar vourc'hedennig sioul ma oa chomet enni an den , e tro ar c'hantved , gant emdouelloù aner e oad krenn ...
" ... Taol ar marv-se en doa skoet ken kalet en e galon , m'en doa merzet e oa echu e yaouankiz ... " ( 1 )
Intent a reas ivez e c'halle , dre vurzhud , gwelout lod eus e vuhez skosellek o tibunan dirak e zaoulagad , war ar follenn baper , dre linennoù an danevell-se e oa trellet ganti .
Ne oa ket ken evit klask gouzout perak .
Skrijan a reas ...
- IV -

Un den war nez mervel a savas en e sav diwar e azezenn . Un den prest da vervel , war a grede , drouklivet , gwasket poull e galon .
Poent 'oa dezhan kredin komz outi , hep fatan , ha , ma vefe tu , fiziout un dra bennak er veajourez a-zivout mantridigezh e spered .
Goustadik , ec'h eseas tostaat ha klask war he lerc'h e-kreiz an denvalijenn ...
Diaes e oa , en abeg d'an dud tro-dro , pa ne c'hellint biken kompren " kevrin ar Gened " , a gave dezhan , evel ma rae Gérard de Nerval .
Gwelet a reas anezhi moredet un disterig , ur pennad-blev melen brav o ruilhal war he divskoaz .
Met ne oa ket he hini .
Ur plac'h yaouankoc'h a veze en he c'hichen , ken kaer doare homan , met henvel a-walc'h ouzh ur gour e oa , pe gentoc'h ouzh ur c'hrennard , seurt ael , un neuz yaouank-flamm war e zremm .
Na pebezh souezhadenn 'oa e hini ! Kredin a reas dezhan e wele Sybille !
Che , ne c'helle ket bezan gwir , dre du ebet !
A-vec'h m'en doa he damwelet , a-hend-all , e c'hoantae steuzian hep lezel tamm roud war e lerc'h .
Dres d'an ampoent , e veizas e oa faziet : ken pell e oa he doa-hi tec'het diwar hon ifern ! ( 3 )
Ma ! Ne oa ken sur ken e vefe honnezh an hini a glaske da vat .
Daoust ha n'en doa ket hunvreet un tamm re enni ? Kalz re , evel boaz ?
An hini en doa anavezet gwechall , hag a hente e ene kuzh c'hoazh , daoust hag ar memes hini e oa , e gwirionez ?
Hag henvel e oa-hi ouzh plac'h e oa bet sorc'hennet ganti ?
Santout a reas e zivesker horjell-dihorjell war e dreid .
( Da Vezan Kendalc'het )
___
DAN AR WERN - Auberive ( Trede Kelc'h ) - 7 - An Tremeniad ( 2 ) - 1994 , 2001 ha 2002 - Bet embannet war AL LIAMM 340 , Here 2003 - Pep gwir miret strizh / All rights reserved / Tous droits réservés - Breton Version / E Brezhoneg . " Auberive " , Copyright 2006 .
___
Notennoù :
1 - "The Sojourner " , danevell Carson McCullers , e-barzh " Gwerz ar C'hafedi Trist " , 1951 , Houghton Mifflin ( The Ballad of the Sad Café and Other Works ) .
2 - Yann Kervern I ( C/F : " An Erbeder " )
3 - C/f : " Al Lizher " ( Deizlevr , Envorennoù , II )

AUBERIVE ( Trede Kelc'h ) - 7 - An Tremeniad / The Sojourner / Celui qui Passe , Breton Version / E Brezhoneg ( 1 ) .
AUBERIVE ( 7 )
An Tremeniad ( 1 )
( Heuliad " Kernevez " )
Kinniget da Carson McCullers
" ... Hogen , pa'z eo eil hanterenn ar vuhez ur c'herz hir evit en em zizober diouzh traoù 'zo , sur a-walc'h , ne oa ket pouezhus perzh an taol-arnod-se . "
Francis Scott Fitzgerald ( " Three Hours between Planes " )
- I -
" ... Kêr Roma eo , a c'helled gwelet , kerkent ha gouloù-deiz , er mintin-man , dre dakadoù diamzer an hunvre , p'eo mesket ar bloavezhioù etre hun ha dihun ...
John Ferris a zihunas e kambr un ostaleri New-York .
Santout a rae e oa un dra bennak displijus da c'hoarvezout gantan .
Petra ? Ne ouie mann ... " ( 1 )
Echu ' oa ar film , ha kalz tud a oa manet kousket , mui pe vui , e-barzh ar c'harr-nij .
Re all a stourme eveltan , marteze , ouzh skleur ur gouloù-lutig bennak , e tenvalded ar c'hombod-lestr-se , hini ur 747 " Jumbo " , ha klask a raent lenn gant poan evit disonjal o skuizhded .
Adlenn a rae , ur wech ouzhpenn , hag e saozneg en-dro-man , danevellig ur skrivagnerez amerikan a blije dezhan abaoe pell .
Neuze-souden , en doa sonjet dezhan hec'h adwelet trumm anezhi !
Seblantout a ra bezan iskis ar vuhez a-wechoù , diaes da gompren .
Arouez , pe gendarvoud ?
Ken buan e oa-hi tremenet en alez , evel p'en dije bet diguzhet krenn evitan skeud e Donkad - e hini - a darzhe aze , d'an eur-rik-man , a-ziwar frazennoù e levr .
Poent'oa , hep mar na digarez ? Piv'a c'hallfe gouzout ?
Trein a reas ar pajennoù , nec'hamant o kreskin ennan .
Ken kozh hag en , e oa holl e envorennoù o vevan c'hoazh gant nerzh e don-donig e askre .
Emskiantan a reas outo , hag aon en doe rak e from dirak an amzer-da-zont .
Aon dirazi , marteze ?
" Betty Wills , a lare an istor , ur vaouez en doa karet , barrad karantez berr , hi-dimezet , breman ... " ( 1 )
- II -
Aet e oa-hi e-biou , dres d'an ampoent ma oa oc'h en em c'houlenn c'hoazh hag ur ster bennak a vefe biken en e greiz , met ivez tro-dro dezhan .
Virjinia !
Kounan a reas ... Nag a lizheroù entanet en doa skrivet dezhi , neuze !
Daoust d'ur c'hlaouenn ruz a sante ennan , bet kuzhet gant e feiz en dazont , e oa leun e galon ganti , leun a hunvreoù ken sklaer ha glan , leun a spi !
N'en doe respont ebet , morse !
Ul labourer breizhat yaouank , deut da Bariz evit gounit e vara dre-man , hag oc'h en em gav gant un amerikanez yaouankoc'h c'hoazh , edo o teskin an dans du-se ...
Netra boutinoc'h , neketa ?
Ken pell en e envor e seblante bezan kement-se , breman ...
Koulskoude , ken sanket en e spered , ha ken don , war un dro , ne vije ket bet tu da ziverkan ur garantez vras evel-se .
Gouzout a ouie en doa gouzanvet kalz en hec'h askont , moarvat , met dre " e wall " e-unan e oa bet ivez : daoust ha n'he doa ket laret dezhan , ken tener e gwirionez , " na c'halle ket bezan anezhi war an douar-man evidomp hon-daou , siwazh ... "
Kerkoulz all , ne ouie mui resis petra a zlefe bout , er ster boas , ur " wir " respont ?
Kenderc'hel a rae , birvilh enni , da vezan boureviet e galon hepken , bep ar mare , en abeg d'an envorennoù . Setu tout ...
Goude bout bet , betek re , digalonekaet ha dinerzhet d'ar c'houlz-se , e oa deut er c'hontrol , diwar-neuze , diseblant pe zigas , tamm-ha-tamm , en askont m'en em gave ken distrujet ma oa bet ganti en e greizon .
Ha n'he doa ket freuzet pep tamm e vuhez ?
Darempredin a rae breman lec'hioù iskis , ostalerioù digenvez , tost da vat .
Kejan a rae eno gant tud dianav dezhan , " istrogelled " ; kousk a rae gant merc'hed aet buan diwar wel , tapet ganto ur blijadur verrbad peurliesan , hini ur vuhez deut goullo ha dilufr .
Pe dalvoudegezh evit ar re all ? Peseurt diforc'h a-hend-all , en devezhioù tenval ha direizh-se ?
Hag evitan , a sonjas dezhan ?
Netra ken , war a seblante , pa sellet outi diouzh an diavaez , nemet ur c'heflusk didalvez , un " happening " hirbad .
Ne rae forzh .
Piv en doa laret dezhan , pelec'h bennak en doa lennet , endeo , e oa evel " an dud na ouezont bevan nemet en ur vont d'ar strad , rak en tu all e tremenont " ? ( 2 )
Ouzhpenn-se , pet " Kristen a-feson " en doa kejet ganto a-raok , hag a veze ken yen o c'halon , ken kalet hag ur maen , pe galetoc'h c'hoazh !
Fellout a reas dezhan sevel ha redek a-dizh daveti , evel unan foll , pe un asez " Yann diwezhat " . Piv ' oufe laret ?
Ha war-lerc'h , en dije karet bezan gouest da zanevellin goustad dezhi e holl vloavezhioù dister , en didrouz hag en digenvez , hepti .
Komz outi eus e zimezin diwezhan , eus e dorr-dimezin ...
Eus e dec'h war-zu ar Stadoù Unanet .
Ha kompren a rafe e c'hoant bras ennan da gemm e zoareoù bevan , e ezhomm divent a frankiz ?
Marteze edo-hi o chom e New-York ?
Pa vefe deuet da sonj dezhan d'he c'hlask eno , a sonjas . Ne oa ket sur . P'en dije gouezet ...
Ne dalv ket magan kerse , en aner , ha re ziwezhat e teu an anaoudegezh eus an tremened , bepred . Evel ur skeud eo hepken ...
Neoazh , karet en dije gouzout hag ankounac'haet he doa e santadoù en e genver .
Amzer o buhez " disoursi " a welas e-pad un eilenn : pa oant o-daou , studierien e Pariz , dorn-ouzh-dorn a-hed kaeoù ar Saen ...
( da vezan kendalc'het )
___
DAN AR WERN - Auberive ( Trede Kelc'h ) - 7 - An Tremeniad ( 1 ) - 1994 , 2001 ha 2002 - Bet embannet war AL LIAMM 340 , Here 2003 . Pep gwir miret strizh / All rights reserved / Tous droits réservés . Breton Version / E Brezhoneg . " Auberive " , Copyright 2006 .
___
Notennoù
1 - " The Sojourner " ( An Tremeniad ) , e-barzh " The Ballad of the Sad Café " ( Gwerz ar C'hafedi Trist ) , gant Carson Mc Cullers ( 1917 - 1967 )
Penguin Books , 1974 .
2 - Friedrich Nietzsche ( 1844 - 1900 )
" Amity " ( 1933 )
Bernard Fleetwood-Walker ( 1893 - 1965 )
UNAN BENNAK EVEL-SE - 2 - Ur Yezh All - Une Autre Langue - Another Language .

Unan Bennak Evel-Se ( 2 )
Ur Yezh All
" Neuze e teuen da gompren va yezh ,
met ne vefe ket roet dezho
d'he intent ... "
Annemarie Schwarzenbach
( 1908 - 1942 ).
" An Draonienn Evurus "
( " Das Glückliche Tal " , 1938 ).
" Evel un den e oa a glev ur yezh dispar , ha gwrez ennan a ginnig skrivan er yezh-se ... "
Rainer Maria Rilke ( 1875 - 1926 ).
" Notennoù Malte Laurids Brigge "
( " Die Aufzeichnungen Malte Laurids Brigge " , 1910 ) .
Evit Janed Ark
Glan an diwel ,
An Nenv em sell ,
Hunvre zisplann ,
Ha diavaezh ha diabarzh
E welan , dianav din ,
Skleurennoù
E traoù kuzh
O koll en avel lemm
'Vel ur c'hlemm foll ...
Ha rannet ' oa bet va c'halon
Pa zeujout fall-yost dirazon
A-daol-dall ,
O komz ur yezh all ,
Aberzh na c'hallen ket
Kompren ,
Estren din al lavar ,
Da zaeroù , E wad ...
Met bepred ha nepred
E wanan
An Den-Bez ,
Skinenn ouezh ,
Ha Kroaz ...
Broudoù 'n E galon ,
Saotr em ene ,
Afo distroet en-dro ,
A zihuno bepred ennon
An hevelep Euzhden
O komz ur yezh all ...
Ha pa c'hellfemp
Mervel " devet " c'hoazh ,
' Harz Menez
E Neved Santel ,
E tlefemp ivez
Lakaat a-nevez
Da gouezhan mui en danvez
Pep hini hon eneoù ?
Ha goude genel , adc'henel ,
A varv da vev ,
A-raok ma teuio
Spered Peurbadel
Enno ?
Kaer 'vefe dezhan
Ar roman garv
C'hoarzhin goap neuze
Ouzh Merzher Hevoud
Ar Gwasker !
Rak ken real evel dec'h ,
E komz ur yezh all !
DAN AR WERN - Unan Bennak Evel-Se - 2 - Ur Yezh All - 1975 , 2004 ha 2007 / 2021 - Pep gwir miret strizh / All rights reserved / Tous droits réservés .
" Unan Bennak Evel-Se " , Copyright 2007 .
" I'm not this hunchback that you see ,
I sleep beneath the Golden Hill ... "
Leonard Cohen - " Avalanche "
Copyright Stranger Music , 1971 .
All rights reserved .
Taolenn : " Morgen Im Riesengebirge " ( 1810 / 1811 )
Caspar David Friedrich ( 1774 - 1840 )
Montségur
MOSAÏQUE - IV - Emsonjoù - Meditations - 2 - Novalis .

Emsonjoù
( 2 )

Novalis
" Zur Staubwolke wurde der Hügel - durch die Wolken sah ich die verklärten Züge der Geliebten ... / Le Tertre n'était plus qu'un nuage de poussière , que transperçait mon regard pour contempler la radieuse Transfiguration de la Bien-Aimée . "
Novalis , " Hymnen an die Nacht " , 3 .
Dit a fell din kinnig A toi je veux offrir
Ar pezh a ran , Ce que je fais ,
Dit , ar Majisian , A toi , le Magicien ,
Rakweler spis Prophète de la clarté
Etre gouleier an hollved , Parmi les lumières de l'univers ,
Pa zihunis Lorsque je m'éveillai
Dindan bolz ar stered , Sous la voûte étoilée ,
En noz kizidik , Dans la nuit sensible ,
Da Sofia a welis , Je vis ta Sophie
O lugernin Etinceler ,
Da brinsezig ,Ta petite princesse ,
 Novalis ! ... Ô Novalis ! ...

DAN AR WERN - MOSAÏQUE - IV - Emsonjoù - 2 - Novalis - 21 / 11 / 2007 - Pep gwir miret strizh / All rights reserved / Tous droits réservés . "Emsonjoù " , Copyright 2007 / 2008 .
Tableau : Caspar David Friedrich ( 1774 - 1840 )
" Uttenwalder Raison. " ( 1825 , env. )
LE PASSEUR DES MONDES ( 1er Cercle ) - VII - L'Accomplissement - 6 - Confession de Roll / Roll's Confession / Diskuliadenn Roll ( 2 ) .


Premier Cercle : A la Pointe du Jour ...
Le Passeur des Mondes
( VII )
Deuxième Partie
/ L'Accomplissement /
" Les idées qu'il s'était faites du voyage n'avaient pas été accompagnées de l'impression étrange qu'il ressentait à cette heure où pour la première fois le monde de son enfance lui était brusquement enlevé et où il semblait jeté par les flots sur une rive étrangère . "
Novalis , " Heinrich Von Ofterdingen " , I , 2 .
-
6 - Confession de Roll ( 2 )
( 17 juillet 1909 )
Roll continuait , non sans amertume , sa lettre suppliante .
Il relatait les circonstances de son brusque départ , de sa fuite à Paris .
" J'ai revu l'éblouissante image illuminer la pénombre des meubles qui m'entourent ...
J'ai cru la voir plutôt , tant l'illusion semblait parfaite , allongé sur mon lit de fer , dans cette mansarde mal éclairée ... "
On sentait que , malgré sa jeunesse , il avait été marqué par la souffrance .
" Pourquoi , demandait-il , ne puis-je détacher mon âme de cette vision qui m'obsède ?
" Rien n'est possible sans le pouvoir de l'imaginaire , finissait-il par avouer , sans le souvenir de cette belle aventure enfantine que nous avons vécue sur le chemin d'un autre monde ...
" J'essaie de peindre mes nuits des couleurs de sa lumineuse beauté , mais je souffre , chaque matin , de tant de silence ...
" Toi , pâlie par les reflets de la candeur de Diane , ô Cynthie , tu es mille fois plus gracieuse ...
Tes regards se croisent avec ceux des étoiles et se mêlent à leurs rayons ... " ( 6 )
Recru de fatigue , il avait dormi comme une souche au fond d'une espèce de grange attenante où gisait un bric-à-brac plus ou moins rouillé de bicyclettes sans âge et d'outils devenus trop désuets pour servir encore .
Près du hangar isolé , il avait aussi reconnu les vestiges d'une fête mystérieuse , des rubans jaunis sur de vieilles charrettes , quelque berline décorée de lampions et pacotille ...
Au chant du coq , ayant secoué la paille et la poussière de sa providentielle couverture , il se mit à frissonner .
" J'étais si épuisé que j'eus du mal à me remémorer les péripéties de notre pitoyable pérégrination !
" Mais je fus vite saisi par de multiples inquiétudes : que diraient les parents de notre escapade nocturne , où Yann se trouvait-il ? "
Soudain , sembla ressurgir le visage translucide qu'il avait vu en rêve , " celui de l'Enchanteresse " !
" Elle ne m'était pas encore inaccessible , du moins le croyais-je , l'amie perdue , la belle promeneuse qui , plus tard , passerait sans s'arrêter le long de mes murs défraîchis , venant narguer le dormeur insomniaque de ses charmes divins ... "
Mais cette silhouette fugitive , drapée des brumes du matin que le soleil dissipe d'une faible clarté , n'était-ce pas elle encore , au milieu du lac ?
Il courut à sa poursuite , parmi les ombres , tandis que la chanson d'une grive , le cri d'un courlis , s'interpellaient , mélancoliques , dans les genêts de la lande ...
" Cependant , reprenait l'étudiant , comme je n'avais rien mangé depuis la veille , j'étais mort de faim .
C'est alors que , pensant à la cuisine du château dans l'espoir de l'assouvir , je distinguais vers son aile gauche une petite lumière ...
Pourtant , ce n'était pas encore le moment d'entrer , me dis-je , bien que cela fût ouvert , car une vieille femme en coiffe s'y affairait .
" Mais je remarquais par la fenêtre , sur la table-huche , une grosse miche de pain de campagne qui aurait bien fait mon affaire , ainsi qu'un pot de grès rempli de lait fumant !
Quant aux " gâteaux " décorant le buffet-vaisselier , j'imaginais qu'ils devaient donner plus encore , au milieu de tous ses gargouillements , la sensation d'un grand vide à mon estomac ! " ( 7 )
Soudain , dès que l'horloge murale eût sonné sept heures , des pas menaçants résonnèrent dans le couloir ...
" Je reconnus d'abord la voix du marquis , puis une autre , narquoise , intransigeante :
- Allons , trêve de plaisanterie ! Où est-elle ? Je n'ai plus le choix !
Réfugié sous la cage d'escalier , Roll vit un homme osseux , le visage basané , beaucoup plus jeune d'allure , et qui , d'un pas vif , accompagnait le vieil aristocrate .
Les lueurs d'une escarboucle à sa main gauche frappèrent brutalement le regard du garçon , l'éblouissant .
- Si je savais , lui répondit avec mépris le châtelain . D'ailleurs , croyez-le , ce n'est pas pour contester les décisions de votre frère , lui dit-il encore avec malice !
- En tous cas sachez-le vous aussi , rétorqua l'autre , on ne se moquera pas plus longtemps de nous ! Je ne suis pas du genre à me laisser berner !
- Mon Dieu , mais que voulez-vous faire ? N'aviez-vous pas promis ? ...
La porte claqua violemment . Tous deux s'étaient sans doute enfermés dans une autre pièce .
- Voyons , mon cher , calmons-nous , gardons notre sang-froid ! , raisonna le beau-père du futur gendre , elle a dû faire une fugue , sans doute , ce n'est pas grave , ce n'est qu'une gamine ...
" Moi , je n'y comprenais rien . Mais je dois avouer que , si le temps , lorsqu'on a faim , s'écoule de façon trop lente , il me poussa très vite à fuir , ce matin-là ... "
( A Suivre )

DAN AR WERN - Le Passeur des Mondes ( 1er Cercle ) - VII - L'Accomplissement / Gaeltacht - Deuxième Partie - 6 - Confession de Roll ( 2 ) - Pep gwir miret strizh / All rights reserved / Tous droits réservés . " Le Passeur des Mondes " , Copyright 2005 SGDL / Dan Ar Wern . Copyright arbredor.com 2007 et 2008 ( Version numérique ) .
Notes :
6 - François-René , vicomte de Chateaubriand ( 1768 , Saint-Malo - 1848 )
" Mémoires d'Outre-Tombe "
( 4e Partie , Livre 39 , 5 - Cynthie )
7 - Motif d'ornement ( 17 / 18e siècle ) .
Tableaux :
" The Bridesmaid " ( 1851 )
John Everett Millais ( 1829 - 1896 )
" In the Orangery " ( 1879 )
Charles-Edward Perugini ( 1839 - 1918 )